Lào Cai đang cụ thể hóa Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn thông qua Kế hoạch số 47-KH/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 128/KH-UBND của UBND tỉnh. Đây là "bản thiết kế" toàn diện nhằm chuyển đổi căn bản phương thức sản xuất, diện mạo và nâng cao đời sống người dân nông thôn trong tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Trọng tâm của chiến lược phát triển nông nghiệp tỉnh là sự dịch chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, lấy giá trị gia tăng và tính bền vững làm thước đo. Mục tiêu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân hằng năm tăng từ 5% trở lên.
Để thực hiện điều này, tỉnh xác định phải đẩy mạnh cơ cấu lại ngành theo hướng sinh thái, hữu cơ và kinh tế tuần hoàn với giá trị sản phẩm thu hoạch trên 1 ha đất trồng trọt và nuôi thủy sản đạt 115 triệu đồng.
Nhìn vào kết quả quý I/2026, các chỉ số tăng trưởng đã cho thấy những tín hiệu tích cực. Đây là minh chứng cho chuyển dịch cơ cấu cây trồng đúng hướng, tập trung vào các sản phẩm có lợi thế thị trường.
Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản (theo giá so sánh năm 2010) đạt 1.543 tỷ đồng, bằng 15,3% kế hoạch và tăng 2,4% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó, sản xuất nông nghiệp đóng vai trò chủ đạo với 1.157 tỷ đồng. Tổng sản lượng lương thực có hạt đạt 41.650 tấn, tăng 1,1% so với cùng kỳ. Đặc biệt, cây vụ đông đạt 11.238 ha với tổng sản lượng rau đạt 165.736 tấn.
Để nông nghiệp thực sự trở thành bệ đỡ kinh tế, việc ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số được coi là giải pháp đột phá. Tỉnh chỉ đạo phát triển sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp xanh nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, để đạt được mục tiêu nông nghiệp sinh thái, tỉnh không chỉ tập trung vào năng suất mà phải quản trị toàn bộ dữ liệu sản xuất.
Việc xây dựng hệ thống mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc là bắt buộc để nông sản Lào Cai không chỉ đứng vững ở thị trường trong nước mà còn đủ tiêu chuẩn xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường khó tính.
Tính đến hết quý I, toàn tỉnh đã duy trì và cấp mới 16 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu, cùng 10 mã số vùng trồng nội địa, tập trung vào các sản phẩm chủ lực như chuối, dứa và chè.
Nông dân văn minh được định nghĩa là những cư dân nông thôn có trình độ sản xuất tiên tiến, có tư duy hàng hóa và kỹ năng số hiện đại. Tỉnh đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026 - 2030 sẽ đào tạo nghề cho 142.000 người.
Để hiện thực hóa điều này, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã xây dựng lộ trình tuyển sinh gắn chặt với nhu cầu thực tế, chú trọng tích hợp kỹ năng số và tác phong công nghiệp cho người học.
Bà Đỗ Thị Thanh Thủy - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái nhấn mạnh trách nhiệm đồng hành với tỉnh trong việc phát triển nguồn nhân lực qua đào tạo. Theo đó, các doanh nghiệp tham gia trực tiếp cùng nhà trường từ khâu xây dựng chương trình, hướng dẫn thực hành đến việc tổ chức thực tập và tuyển dụng đầu ra. Điển hình là mô hình đào tạo 70/30, giúp học viên có thời lượng thực hành tại nhà máy chiếm tới 50%.
Ông Bùi Thái Sơn - Trưởng khoa Khoa học cơ bản, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái cho biết: "Nhà trường chủ động mời các doanh nghiệp như LG Hải Phòng, Công ty Kim khí Thăng Long tham gia rà soát giáo trình và xây dựng chương trình chi tiết dựa trên yêu cầu thực tế của thị trường lao động. Sự phối hợp chặt chẽ này giúp người lao động làm chủ công nghệ, sẵn sàng tham gia phát triển kinh tế số ngay tại quê hương".
Song hành với phát triển kinh tế là bài toán xây dựng nông thôn hiện đại. Lào Cai không "chạy" theo thành tích về số lượng mà chú trọng vào chất lượng xã đạt chuẩn nông thôn mới. Đến năm 2030, xã đạt chuẩn nông thôn mới dự kiến đạt 62%, trong đó có những xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.
Hệ thống hạ tầng thiết yếu như giao thông, thủy lợi, nước sạch và vệ sinh môi trường được ưu tiên đầu tư. Đặc biệt, tỉnh phấn đấu 50% dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đáp ứng quy chuẩn và trên 90% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý đảm bảo tiêu chuẩn.
Trong quá trình thực hiện, vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp và hợp tác xã là rất lớn. Các cơ chế, chính sách đang được rà soát, bổ sung để khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn. Theo định hướng, mỗi năm tỉnh sẽ thành lập mới từ 10 đến 15 hợp tác xã nông nghiệp, góp phần nâng cao năng lực chế biến, bảo quản và xây dựng thương hiệu nông sản vững chắc.
Nhìn lại kết quả của quý I/2026, dù đối mặt với nhiều thách thức từ tình hình thế giới và chi phí nhiên liệu tăng cao, sản xuất của Lào Cai vẫn giữ được nhịp độ ổn định. Công tác an sinh xã hội, xóa nhà tạm cho hộ nghèo cũng được thực hiện tích cực với 409 căn nhà đã hoàn thành, thể hiện tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình tiến lên hiện đại hóa.
Lộ trình đến năm 2045 đã được vạch ra với tầm nhìn về nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường. Để đạt được những mục tiêu này, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, từ quán triệt tư tưởng đến sự chủ động của từng hộ dân.
Việc cụ thể hóa các mục tiêu của Trung ương thành những nhiệm vụ cụ thể như Kế hoạch số 47-KH/TU là minh chứng cho quyết tâm của Lào Cai trong xây dựng nông thôn trở thành "không gian đáng sống", nơi nông dân thực sự là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng chính của quá trình phát triển. Với hướng đi đúng đắn và sự triển khai đồng bộ, mục tiêu nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh sẽ sớm trở thành hiện thực trên vùng đất biên cương Lào Cai.
