Từng bước làm chủ kỹ thuật nuôi cá
Gia đình ông Hoàng Xuân Phú ở thôn Luổng Đơ, đã cải tạo khoảng 2,5 ha để nuôi cá thương phẩm. Những ngày đầu, gia đình gặp không ít khó khăn do thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm, trong khi nguồn cá giống khan hiếm, chất lượng không ổn định. Không bằng lòng với cách làm nhỏ, ông Phú dành nhiều thời gian đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm tại các tỉnh Nam Định, Thái Bình, Hải Phòng... Cùng với đó, các thành viên trong gia đình thường xuyên tham gia các lớp tập huấn, đào tạo kỹ thuật, tìm hiểu quy trình nuôi cá giống và trao đổi kinh nghiệm với những hộ chăn nuôi hiệu quả.
Từ những kiến thức tích lũy được, gia đình từng bước làm chủ kỹ thuật nuôi cá thương phẩm, sau đó, chuyển hướng phát triển cá giống khi nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng lớn. Trong các loại cá được lựa chọn, cá bỗng là đối tượng nuôi được gia đình đặc biệt quan tâm. Cá bỗng là loài cá đặc sản phân bố chủ yếu ở khu vực Tây Bắc, có chất lượng thịt thơm ngon, giá trị kinh tế cao. Trong điều kiện nguồn cá bỗng tự nhiên ngày càng giảm, việc sản xuất con giống mở ra hướng phát triển kinh tế cho gia đình và góp phần bảo đảm nguồn giống phục vụ nhu cầu nuôi của người dân địa phương và một số vùng lân cận.
Theo ông Phú, để nuôi cá bỗng hiệu quả, yếu tố quan trọng là phải tạo được môi trường sống phù hợp với đặc tính tự nhiên của loài cá này. Cá bỗng sống trong nguồn nước sạch, mát, môi trường yên tĩnh và có dòng nước lưu thông. Từ đó, gia đình ông đã thiết kế ao nuôi theo cách riêng, tạo thêm thác nước để duy trì dòng nước ra vào thường xuyên. Hiện, gia đình ông Phú đang có 100 cặp cá bỗng bố mẹ, mỗi năm sản xuất ra khoảng 30.000 cá bỗng giống cung cấp ra thị trường.
Cùng với đó, gia đình thường xuyên cải tạo, vệ sinh ao, thay nước định kỳ và xử lý ao bằng chế phẩm sinh học sau mỗi lứa cá giống. “ Sức chịu đựng của cá giống không cao nên từ khâu ươm nuôi đến vận chuyển đều phải thực hiện đúng kỹ thuật. Ao nuôi phải được xử lý sạch, bờ ao gia cố chắc chắn, cá giống khi xuất bán phải khỏe mạnh, không xây xát”, ông Hoàng Xuân Phú chia sẻ.
Nguồn thức ăn cho cá bỗng chủ yếu là rau xanh, thân chuối và các sản phẩm nông nghiệp sẵn có tại địa phương. Khi cần thiết, gia đình kết hợp sử dụng thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm khoảng 30%. Sau khoảng 15 - 20 tháng nuôi, cá có thể đạt kích cỡ thương phẩm để thu hoạch. Hiện, giá cá bỗng trên thị trường khoảng 400 nghìn đồng/kg.
Mở hướng phát triển cá đặc sản
Từ mô hình nuôi cá quy mô nhỏ, đến nay, gia đình ông Phú đã phát triển thành trang trại nuôi cá quy mô lớn với nhiều loại cá đặc sản như cá bỗng, cá trắm đen, cá nheo, cá chép giòn… mỗi năm cho doanh thu trên 1 tỷ đồng. Gia đình còn liên kết, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho nhiều hộ nuôi cá trong thôn. Mô hình của gia đình ông Phú còn tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Thấy việc cải tạo đất, mặt nước để nuôi cá đem lại thu nhập tốt, nhiều hộ dân trong thôn Luổng Đơ và các thôn lân cận đã học hỏi, chuyển một phần diện tích sản xuất kém hiệu quả sang đào ao nuôi thủy sản.
Hiện, xã Cốc San có khoảng 52 ha mặt nước nuôi thủy sản với 380 hộ tham gia, tập trung tại các thôn Ún Tà, Luổng Đơ, Tòng Xành, Tòng Xành 1, An San, Củm Hạ 1... Đối tượng nuôi chủ yếu là cá bỗng, trắm đen, chép giòn, chép, nheo... và một số hộ ở vùng cao tham gia nuôi cá tầm. Tổng sản lượng cá nước ngọt hằng năm của xã đạt khoảng 516 tấn.
Ông Lương Mạnh Quyết - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Cốc San cho biết: “Diện tích nuôi thủy sản trên địa bàn không lớn, vì vậy xã xác định phát triển các loài cá đặc sản, có năng suất và chất lượng cao là một trong những hướng đi phù hợp để nâng cao giá trị kinh tế trên diện tích mặt nước hiện có”.
Từ hiệu quả mô hình của gia đình ông Hoàng Xuân Phú có thể thấy, trong điều kiện diện tích sản xuất có hạn, việc ứng dụng khoa học - kỹ thuật, thay đổi phương thức chăn nuôi và lựa chọn những đối tượng có giá trị kinh tế cao là hướng đi thiết thực. Địa phương đang khuyến khích, hỗ trợ người dân phát triển các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường và tăng thu nhập cho người nuôi.
Nghề nuôi cá đặc sản ở Cốc San đang từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ sang hướng chuyên nghiệp hơn, tạo thêm sinh kế và mở ra triển vọng nâng cao giá trị kinh tế trên diện tích mặt nước của địa phương.
