Bức tranh kinh tế Lào Cai 9 tháng năm 2026 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Riêng quý III, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 10,58%, cao hơn 0,08 điểm phần trăm so với kịch bản đề ra.
Tính chung 9 tháng, mức tăng trưởng đạt 9,09%, cao hơn bình quân cả nước nhưng vẫn thấp hơn kịch bản của tỉnh 0,44 điểm phần trăm. Kết quả này cho thấy nền kinh tế duy trì được đà phát triển, song mục tiêu tăng trưởng cả năm vẫn đặt ra áp lực lớn đối với công tác điều hành trong những tháng cuối cùng.
Một trong những điểm sáng là giải ngân vốn đầu tư công.
Đối với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, tỷ lệ giải ngân đạt 88,7%; sau khi loại trừ phần vốn tiết kiệm dành cho dự án đường sắt, đạt khoảng 92%, đưa Lào Cai vào nhóm 3 địa phương dẫn đầu cả nước.
Kết quả này tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của việc chủ động tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án.
Ở khu vực nông nghiệp, sản xuất tiếp tục đóng vai trò bệ đỡ, góp phần ổn định kinh tế nông thôn và bảo đảm sinh kế cho người dân.
Công nghiệp cũng ghi nhận tín hiệu khởi sắc khi hoạt động khai thác, tuyển quặng được khôi phục, góp phần đưa chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 9 tăng 31,76% so với cùng kỳ. Du lịch tiếp tục duy trì sức hút với 9,83 triệu lượt khách, tổng thu đạt 40.880 tỷ đồng.
Dù vậy, những kết quả tích cực chưa đủ bảo đảm hoàn thành mục tiêu cả năm. Giá trị sản xuất công nghiệp đạt 56.678 tỷ đồng, bằng 71,5% kế hoạch; tốc độ tăng trưởng khu vực công nghiệp còn thấp hơn kịch bản 3,06 điểm phần trăm. Đáng chú ý, chỉ số tiêu thụ ngành chế biến, chế tạo giảm 2,19%, trong khi chỉ số tồn kho tăng 8,45%, phản ánh khó khăn về đầu ra và khả năng duy trì nhịp sản xuất...
Theo kịch bản điều hành, để đạt mục tiêu GRDP khoảng 10,1% cả năm, quý IV cần tăng trưởng khoảng 12,66%. Đây là yêu cầu cao, đòi hỏi tỉnh không chỉ duy trì những động lực hiện có mà còn phải tháo gỡ các "điểm nghẽn" đang cản trở sản xuất, đầu tư và lưu thông hàng hóa.
Trong chặng nước rút, đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Tại cuộc họp đôn đốc tiến độ về giải ngân vốn đầu tư công, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh mối liên hệ giữa giải ngân vốn đầu tư công và khả năng huy động nguồn lực xã hội.
Tỉnh đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, tập trung vào 66 dự án trọng điểm. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân cao mới là một phần của bài toán. Hiệu quả đầu tư còn phụ thuộc vào việc tháo gỡ vướng mắc mặt bằng, bảo đảm nguồn cung vật liệu, đẩy nhanh thi công và sớm đưa công trình vào khai thác.
Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, việc triển khai các khu tái định cư, bàn giao mặt bằng tại vị trí ga và trạm tác nghiệp cần được thực hiện theo tiến độ.
Đối với dự án mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai thuộc cao tốc Nội Bài - Lào Cai, tính đến ngày 15/10/2026, đã đạt 73,16% giá trị hợp đồng, đòi hỏi các đơn vị liên quan tiếp tục tập trung nguồn lực, đẩy nhanh thi công. Cùng với đó, dự án Cửa khẩu thông minh tại Kim Thành, dự kiến khởi công ngày 18/11/2026, được kỳ vọng tạo thêm động lực bứt phá cho giao thương biên giới.
Bên cạnh hạ tầng, tháo gỡ khó khăn về nguyên liệu cho công nghiệp khai khoáng và chế biến là yêu cầu cấp thiết. Theo ông Hoàng Văn Thuân - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh, những vướng mắc lớn hiện nay tập trung ở công tác giải phóng mặt bằng, thiếu quỹ đất tái định cư và nguồn quặng apatit loại III. Tình trạng này khiến một số dây chuyền tuyển quặng tại Khu Công nghiệp Tằng Loỏng phải hoạt động cầm chừng, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nguyên liệu phục vụ các nhà máy hóa chất, phân bón.
Trường hợp Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam cho thấy rõ sức ép này. Việc được cấp phép thu hồi hơn 436.500 tấn quặng loại III tại Mỏ Cóc 1 giúp bổ sung nguồn cung trước mắt, nhưng theo tính toán của doanh nghiệp, lượng quặng này chỉ đủ duy trì sản xuất đến hết tháng 11/2026. Nếu các vướng mắc tại những khu vực khai thác chưa được xử lý kịp thời, nguy cơ gián đoạn nguồn cung nguyên liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhịp sản xuất của cả chuỗi công nghiệp.
Khi làm việc với các đơn vị sản xuất, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu gắn nhiệm vụ thúc đẩy tăng trưởng với giải quyết khó khăn thực chất cho doanh nghiệp; các sở, ngành và chính quyền cơ sở phải phối hợp chặt chẽ, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý từng việc, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng đùn đẩy hoặc kéo dài thủ tục.
Theo đó, các vướng mắc về mặt bằng tại Cam Đường, Hợp Thành, Cốc San và những khai trường liên quan cần được rà soát, tập trung xử lý theo thời hạn đề ra. Đồng thời, việc đẩy nhanh hạ tầng các cụm công nghiệp Phú Thịnh 3, Y Can và các khu công nghiệp Bản Qua, Phú Xuân sẽ tạo dư địa tăng trưởng lâu dài.
Song song với công nghiệp, kinh tế cửa khẩu và du lịch cần tiếp tục phát huy dư địa.
Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số, trong quý IV, khu vực công nghiệp - xây dựng cần tăng trưởng khoảng 19,15%; dịch vụ tăng 11,8%; nông - lâm nghiệp và thủy sản tăng 5,21%; thu ngân sách quý IV phải vượt 8.000 tỷ đồng, hướng tới tổng thu cả năm 25.850 tỷ đồng. Những mục tiêu này đòi hỏi công tác điều hành phải bám sát thực tế từng ngành, từng dự án.
Trách nhiệm của người đứng đầu cần gắn liền với tiến độ giải ngân và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đối với những dự án chậm tiến độ, chủ đầu tư phải làm rõ nguyên nhân, xác định mốc hoàn thành và chịu trách nhiệm về kết quả. Việc điều chuyển vốn cần được xem xét kiên quyết, ưu tiên những dự án có khả năng triển khai và giải ngân hiệu quả. Cùng với đó, tỉnh kiên quyết chấn chỉnh tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, chậm xử lý thủ tục hành chính.
Đặc biệt, nền tảng chính quyền số vừa được đưa vào vận hành đầu tháng 10/2026 phải phát huy tối đa vai trò công cụ giám sát tiến độ thực thi công vụ. Dữ liệu cập nhật thường xuyên sẽ giúp cơ quan điều hành nhận diện sớm những dự án chậm tiến độ, thủ tục vướng mắc để kịp thời điều chỉnh phương án thực hiện.
Mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 đặt ra yêu cầu rất cao đối với cả hệ thống chính trị. Khả năng hoàn thành mục tiêu GRDP khoảng 10,1% sẽ liên quan trực tiếp đến việc từng "điểm nghẽn" được xử lý đúng thời hạn, từng nguồn lực được chuyển hóa thành kết quả cụ thể. Đây là thời điểm quyết định để Lào Cai thể hiện bản lĩnh điều hành, bứt tốc ngoạn mục và hoàn thành thắng lợi các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.
