Ngoài là xã đặc biệt khó khăn, Lâm Thượng còn có một cái nghèo khác, thầm lặng mà nguy hiểm hơn, đó là “nghèo thông tin”. Tại nhiều thôn bản, chiếc điện thoại thông minh đôi khi chỉ dùng để nghe gọi thông thường, việc tiếp cận dịch vụ công, chăm sóc y tế hay tìm kiếm đầu ra cho nông sản vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào phương thức thủ công, trực tiếp.
Sự thiếu hụt kỹ năng số tạo ra khoảng cách vô hình, khi những địa phương phát triển khác đã chuyển sang thanh toán không tiền mặt, thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường mạng, thì người dân vùng cao Lâm Thượng vẫn phải vượt hàng chục cây số để ký giấy tờ hay nhận tiền hỗ trợ. Nếu không có kỹ năng số, người dân sẽ tiếp tục bị bỏ lại phía sau trong guồng quay của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Trước thực tế đó, Lâm Thượng xác định, cán bộ, đảng viên phải đi trước, làm gương để người dân tin tưởng, noi theo; lồng ghép nội dung chuyển đổi số, hướng dẫn kỹ năng số trong sinh hoạt chi bộ hay các cuộc họp dân để hình thành thói quen và ý thức ứng dụng công nghệ trong cộng đồng. Nhờ đó, nhiều người dân từ chưa biết, sau khi được hướng dẫn, từng bước tiếp cận và sử dụng được các app dịch vụ thanh toán của ngân hàng, VneID, VssID… Bên cạnh đó, xã cũng chỉ đạo cán bộ, đảng viên và bí thư chi bộ, trưởng bản đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng tới toàn thể người dân.
Xác định kỹ năng số là nền tảng cốt lõi của xã hội số, Lâm Thượng đã triển khai chiến dịch phổ cập với phương châm “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người.
Đồng thời, thành lập các tổ công nghệ số cộng đồng, lực lượng nòng cốt là những thanh niên, trưởng thôn bản am hiểu để hướng dẫn người dân kỹ năng công nghệ cơ bản, như: tạo tài khoản dịch vụ công, nộp hồ sơ trực tuyến, sử dụng mã QR, thanh toán điện nước bằng ứng dụng ngân hàng, giới thiệu nông sản lên mạng xã hội.
Sự kiên trì “mưa dầm thấm lâu” đã giúp người dân hiểu được công nghệ sẽ mang lại cuộc sống tiện ích hơn. Anh Vi Minh Như - Phó Bí thư Đoàn xã chia sẻ: “Với những người dân ít tiếp cận công nghệ, nhất là người cao tuổi, chúng tôi kiên nhẫn ngồi hàng giờ hướng dẫn từng thao tác sử dụng các ứng dụng trên điện thoại di động. Khi thấy những người lớn tuổi dần quen tay, tự nộp được hồ sơ hay gọi video cho con cháu, ai cũng phấn khởi vì thấy công nghệ thật sự hữu ích”.
Thực tế cho thấy, sự tiện lợi của chuyển đổi số thể hiện qua việc giờ đây, mọi công việc, chủ trương của Đảng, Nhà nước đã được thông tin đến từng người dân một cách nhanh chóng. Theo bà Hoàng Thị Cộng - Trưởng thôn Nà Bó, trước đây, mỗi khi triển khai công việc, cán bộ thôn phải đến tận nhà người dân để thông tin; bây giờ, chỉ cần đăng nội dung lên nhóm zalo chung, bà con trong thôn đều nắm được.
Kỹ năng số cũng trở thành “vũ khí” giúp tư duy của người nông dân dần thay đổi. Thay vì chờ thương lái, nông dân nay đã trở thành những “streamer” thực thụ, đưa nông sản địa phương vươn xa đến mọi vùng của Tổ quốc nhờ sức mạnh của nền tảng số.
Chị Nguyễn Thị Dím - Giám đốc HTX nông, lâm sản Dương Phúc, thôn Khéo Lẹng cho hay: “Nền tảng số giúp các sản phẩm nông nghiệp của địa phương đến với khách hàng trong và ngoài tỉnh, số lượng sản phẩm được tiêu thụ theo đó cũng tăng cao.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác phổ cập kỹ năng chuyển đổi số ở Lâm Thượng vẫn gặp không ít khó khăn, đó là: trình độ dân trí không đồng đều, hạ tầng chưa đồng bộ…
Trước thực tế đó, UBND xã tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường truyền thông, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến; nâng cao kỹ năng công nghệ cho cán bộ, công chức. Đồng thời, đề xuất tỉnh hỗ trợ hạ tầng mạng, trang thiết bị và nâng cao chất lượng khảo sát mức độ hài lòng để kịp thời điều chỉnh quy trình phục vụ.
Ông Hoàng Văn Cói - Phó Chủ tịch UBND xã Lâm Thượng nhấn mạnh: “Xã chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn cử cán bộ bám thôn, bản để kịp thời tháo gỡ khó khăn và thực hiện "cầm tay chỉ việc" hướng dẫn Nhân dân thực hiện các thủ tục hành chính. Nhờ đó, tổng số người dân đã được phổ cập kỹ năng số trên địa bàn đạt khoảng 70 - 80%”.
Thực tế đã chứng minh, phổ cập kỹ năng số ở Lâm Thượng không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ công nghệ, mà còn là việc mang lại cho người dân vùng khó khăn cơ hội công bằng để phát triển.
