Từ cuối tháng 3, nhiều đồi quế từ 1 – 3 năm tuổi tại xã Xuân Hòa xuất hiện bọ cánh cứng gây hại khiến cây quế bị suy giảm khả năng sinh trưởng, phát triển. Đây là loài gây hại theo đàn, thời gian gây hại ngắn, nhưng ảnh hưởng nặng nề đến sinh trưởng và phát triển của cây quế.
Qua rà soát thực tế của UBND xã Xuân Hòa, bọ cánh cứng ăn cây quế phát sinh và gây hại với mật độ phổ biến trung bình 10 - 20 con/cây, cao 30 - 60 con/cây, cục bộ trên 100 con/cây. Toàn xã có 26 ha quế bị bọ cánh cứng gây hại, trong đó có 11 ha bị gây hại nặng. Diện tích quế bị bọ cánh cứng gây hại tập trung chủ yếu ở thôn Đao.
Anh Cổ Đức Duy, thôn Đao, xã Xuân Hòa cho biết: Gia đình tôi có khoảng 3 ha quế bị bọ cánh cứng gây hại. Bọ xuất hiện ăn phần ngọn, lá non làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây quế. Sau khi được chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm hướng dẫn, chúng tôi đã áp dụng biện pháp bắt thủ công, bẫy đèn để tiêu diệt bọ cánh cứng.
Theo UBND xã Xuân Hòa, ngay khi phát hiện sâu bệnh gây hại, UBND xã đã phối hợp với lực lượng kiểm lâm địa bàn, đồng thời chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã khẩn trương triển khai đến từng hộ dân có diện tích quế bị nhiễm sâu bệnh để hướng dẫn cách phòng trừ, không để bọ cánh cứng phát triển lây lan trên diện rộng và gây hại. Trong đó, các biện pháp sử dụng chế phẩm sinh học, hoạt chất sinh học, bẫy đèn… được áp dụng để tiêu diệt bọ trưởng thành.
Ông Phan Hữu Hiển - Hạt phó Hạt Kiểm lâm khu vực Bảo Yên cho biết: Bên cạnh các biện pháp thủ công và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để tiêu diệt bọ cánh cứng, lực lượng kiểm lâm cũng hướng dẫn người dân xới đất, phát cỏ xung quanh gốc cây (toàn bộ hình chiếu tán lá) để diệt ấu trùng, bọ mới nở để… hạn chế thấp nhất thiệt hại do bọ cánh cứng gây ra. Đến thời điểm này, hiện tượng bọ cánh cứng gây hại quế trên địa bàn xã Xuân Hòa cơ bản đã được khống chế.
Tương tự, tại xã Nghĩa Đô, ngay sau khi phát hiện một số diện tích quế tại thôn Nậm Hu bị bọ cánh cứng xuất hiện và gây hại, UBND xã đã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã phối hợp với kiểm lâm viên phụ trách địa bàn tổ chức rà soát, khẩn trương áp dụng các biện pháp ngăn chặn, phòng trừ để bọ cánh cứng gây hại lan rộng.
Ông Trần Quốc Toản - Phó Chủ Tịch UBND xã Nghĩa Đô cho biết: Nhờ áp dụng các biện pháp kịp thời nên hiện tượng bọ cánh cứng xuất hiện và gây hại trên quế ở địa phương đã được ngăn chặn. Hiện xã chỉ có 0,5 ha quế bị bọ cánh cứng ăn lá, không có hiện tượng bọ lan rộng và gây hại trên diện tích quế.
Với sự vào cuộc kịp thời của chính quyền địa phương, lực lượng chuyên môn và người dân, tình trạng bọ cánh cứng gây hại trên quế ở xã Xuân Hòa và xã Nghĩa Đô đã được khống chế kịp thời, không bị lây lan rộng. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn chuyên môn, ở những vùng đã xuất hiện bọ cánh cứng gây hại, trước khi trồng, cần cày sâu, làm đất kỹ, nhặt sạch cỏ dại, tàn dư cây trồng để hạn chế sự tồn tại của nhộng và bọ non (ấu trùng) bọ cánh cứng dưới đất.
Về phòng trừ, người trồng quế nên áp dụng biện pháp thủ công, như phát dọn thực bì, xới xung quanh gốc cây để diệt nhộng. Bọ cánh cứng trưởng thành có đặc tính mạnh với ánh sáng nên có thể sử dụng bẫy đèn từ 19 - 22 giờ ở những khu vực có bọ cánh cứng gây hại, chúng sẽ bay đến, dùng vợt bắt, rồi tiêu diệt. Ban ngày, con bọ đậu ở dưới các tán lá cây, loài này có tính giả chết nên có thể rung cây để chúng rơi xuống đất, rồi nhặt gom, tiêu diệt. Đây là biện pháp mang lại hiệu quả cao, an toàn, song cần tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng để cùng vào cuộc thì mới đem lại hiệu quả cao.
Ngoài ra, người dân có thể sử dụng các biện pháp hóa học như: Sử dụng một số loại thuốc có tác dụng tiếp xúc, nội hấp mạnh, như Vimatox 5SG; Ometar 1.2 x 109 bào tử/g; Dibamec 5 WG; Limater 7.5 EC... để phun trừ.
Cơ quan chuyên môn và các địa phương khuyến cáo người dân đặc biệt lưu ý: Đối với các diện tích sản xuất quế hữu cơ chỉ áp dụng các biện pháp phòng trừ thủ công. Đối với các diện tích sản xuất quế khác ưu tiên sử dụng các biện pháp thủ công và thuốc sinh học. Khi phun thuốc cần chú ý cắm cảnh báo khu vực mới phun thuốc nhằm đảm bảo an toàn cho người và động vật và cần đảm bảo thời gian cách ly sau khi phun thuốc từ 10 -14 ngày mới khai thác.
