Những ngày này, người trồng chè tại xã Bản Lầu đang vào vụ thu hái chè xuân. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của tình hình thế giới, nên phần nào giá thu mua và tiêu thụ có chậm hơn so với thời vụ.
Gia đình chị Lưu Thị Hằng, thôn Tảo Giàng, xã Bản Lầu có gần 2 ha chè. Những năm trước, vào vụ chè xuân, mỗi ngày gia đình chị có thể bán từ 2 - 3 tạ chè tươi. Tuy nhiên, năm nay, tình hình tiêu thụ chậm đã khiến nhiều diện tích chè không được thu mua kịp thời.
Hiện tại, giá chè búp tươi giảm, dao động từ 4.000 - 6.000 đồng/kg, thấp hơn so với kỳ vọng của người trồng chè, bởi chi phí đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật lại tăng cao.
Chị Vàng Thị Thương, thôn Suối Thầu, xã Bản Lầu cho biết: Chúng tôi chỉ mong có doanh nghiệp thu mua ổn định và mức giá được nâng lên khoảng 7.000 - 8.000 đồng/kg, khi đó bà con mới có thể yên tâm tiếp tục sản xuất.
Theo các doanh nghiệp chế biến chè, nguyên nhân chính khiến đầu ra gặp khó là do sự gián đoạn của thị trường xuất khẩu chủ lực.
Nhiều năm qua, phần lớn sản lượng chè Bản Lầu đã được xuất khẩu sang Afghanistan, chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng sản lượng tiêu thụ. Ông Hoàng Anh Hoạt - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Chè Thanh Bình cho biết: Ngay từ đầu vụ, tình hình chiến sự tại Trung Đông đã ảnh hưởng đến hoạt động tiêu thụ chè cũng như chi phí vận chuyển. Do thị trường Trung Đông chiếm khoảng 80% sản lượng xuất khẩu của doanh nghiệp.
Theo ông Hoạt: Chúng tôi luôn xác định rõ mục tiêu và nỗ lực duy trì thu mua nguyên liệu cho bà con để đảm bảo thời vụ. Đồng thời, doanh nghiệp đang cố gắng tìm hướng đi mới như đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường sang Đài Loan, Trung Quốc và tăng cường tiêu thụ nội địa.
Kế hoạch năm 2026, doanh nghiệp dự kiến thu mua khoảng 6.000 - 7.000 tấn chè tươi. Tuy nhiên, thực tế còn phụ thuộc nhiều vào diễn biến thị trường. Hiện tại, mỗi ngày công ty thu mua khoảng 40 - 50 tấn chè tươi, bước đầu đảm bảo tiêu thụ cho người dân trong vùng nguyên liệu.
Bản Lầu hiện có hơn 2.600 ha chè, sản lượng ước đạt trên 30.000 tấn/năm, với 4 nhà máy chế biến đang hoạt động. Trước tình hình khó khăn, chính quyền địa phương đã chủ động phối hợp với doanh nghiệp, ngân hàng và người dân triển khai các nhóm giải pháp cụ thể: khuyến khích doanh nghiệp tìm kiếm, mở rộng thị trường mới nhằm giảm phụ thuộc vào một khu vực truyền thống; hỗ trợ doanh nghiệp về vốn, tạo điều kiện thu mua, chế biến và lưu kho sản phẩm trong thời gian thị trường chưa ổn định.
Đồng thời, kiến nghị các ngân hàng xem xét chính sách giãn nợ, khoanh nợ, giảm lãi suất cho doanh nghiệp và người dân; đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn như sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, không dùng thuốc trừ cỏ, nâng cao chất lượng nguyên liệu đầu vào để đáp ứng các thị trường khó tính.
Ông Lê Thanh Hoa - Phó Chủ tịch xã Bản Lầu, tỉnh Lào Cai chia sẻ: Đến thời điểm hiện tại, cơ bản không còn tình trạng chè búp tươi của người dân bị tồn đọng. Tuy nhiên, giá thu mua vẫn thấp hơn năm 2025, dao động từ 1.000 - 2.000 đồng/kg.
Theo lãnh đạo xã Bản Lầu, khó khăn hiện nay chỉ mang tính thời điểm. Thời gian tới, địa phương định hướng chuyển mạnh sang sản xuất chè chất lượng cao, kiểm soát chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, áp dụng quy trình canh tác an toàn. Đồng thời, đa dạng hóa sản phẩm như chè xanh cao cấp, chè hữu cơ, chè túi lọc… để có thêm cơ hội tiếp cận các thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc. Song song với đó, thị trường nội địa với gần 100 triệu dân cũng được xác định là dư địa lớn cần khai thác.
Mặc dù còn không ít khó khăn, nhưng việc các doanh nghiệp và hợp tác xã trên địa bàn tiếp tục duy trì hoạt động thu mua, cùng với sự hỗ trợ và đồng hành của chính quyền, đã giúp người dân phần nào yên tâm sản xuất.
Trên những nương chè xanh mướt, người dân Bản Lầu vẫn cần mẫn chăm sóc, thu hái với niềm tin vào một vụ mùa khởi sắc. Khó khăn về đầu ra hôm nay, nếu được nhìn nhận đúng và giải quyết căn cơ, sẽ là động lực để cây chè nơi đây nâng cao giá trị, từng bước xây dựng thương hiệu và phát triển vững chắc hơn trên thị trường.
Trước lo ngại đầu ra sản phẩm chè Lào Cai tại xã Bản Lầu bị ảnh hưởng do chiến sự, tỉnh Lào Cai đã nhanh chóng vào cuộc đối thoại, xác định tình hình, đưa ra cam kết bao tiêu và hỗ trợ tài chính mạnh mẽ để bảo vệ vùng nguyên liệu chủ lực của tỉnh.
Ngày 19/3, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai đã tổ chức cuộc họp khẩn với các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan. Tại cuộc họp, ông Trần Minh Sáng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai khẳng định: Khó khăn hiện nay về sản xuất chè là có, nhưng qua ý kiến của các doanh nghiệp và lãnh đạo các xã, cho thấy việc thu mua hiện vẫn đang tiếp diễn bình thường. Thực tế, giá chè búp tươi đang duy trì ổn định, mặc dù giá có thấp hơn so với cùng kỳ, tuy nhiên vẫn đảm bảo người dân tại Bản Lầu và các vùng chuyên canh toàn tỉnh có lãi.
