Thời gian qua, tình trạng lấn chiếm sử dụng sai mục đích hoặc đỗ xe trái phép dưới gầm cầu, hành lang đường bộ trên địa bàn tỉnh vẫn diễn ra. Trước tình trạng này, chính quyền các địa phương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm. Tuy nhiên để đảm bảo duy trì kết quả bền vững thì lực lượng công an, đơn vị quản lý đường bộ và chính quyền địa phương cần tăng cường hơn nữa công tác tuần tra, xử lý và tuyên truyền để người dân tự giác chấp hành.
Tại khu vực cầu đường bộ thuộc nút giao IC12, tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, nằm trên địa phận phường Âu Lâu (thành phố Yên Bái), phóng viên ghi nhận tình trạng lấn chiếm hành lang gầm cầu để dừng, đỗ phương tiện, đón trả khách và buôn bán hàng rong… đã cơ bản được khắc phục. Trước đây, địa điểm này từng là “điểm nóng” về mất an toàn giao thông khi nhiều nhà xe sử dụng gầm cầu vượt làm bến đỗ, điểm đón trả khách, hoạt động tấp nập suốt ngày đêm; cùng với đó, người dân còn dựng lều, bày bàn ghế bán nước và hàng hóa phục vụ khách qua đường.
Trao đổi với phóng viên, Thiếu tá Hà Sơn Trường - Đội Phó, Đội CSGT đường bộ số 3, Công an tỉnh Lào Cai cho biết: Ngay sau khi UBND tỉnh có chỉ đạo, đơn vị đã triển khai lực lượng ra quân xử lý tình trạng vi phạm lấn chiếm hành lang và các điểm gầm cầu đường bộ để làm nơi dừng đỗ xe và đón trả khách, bán hàng…, cùng với đó đã phối hợp với chính quyền các xã Văn Yên, Quy Mông, phường Âu Lâu tuyên truyền, vận động người dân tuyệt đối không được tự tháo dỡ hàng rào chắn, dựng hàng quán, lều bạt ven các tuyến đường, gầm cầu đường bộ.
Mặc dù tại một số địa phương, tình trạng lấn chiếm hành lang đường bộ và khu vực gầm cầu đã được xử lý, trả lại hiện trạng ban đầu, nhưng qua ghi nhận thực tế cho thấy, ở nhiều nơi, vấn nạn này vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng và gây mất an toàn giao thông.
Có mặt tại khu vực gầm cầu vượt Suối Trát (Km232) trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đoạn qua thôn Giao Bình, xã Gia Phú, phóng viên ghi nhận toàn bộ không gian rộng lớn dưới gầm cầu đã bị biến thành bãi tập kết gỗ ván bóc. Hàng trăm mét khối gỗ tròn, gỗ khúc được chất thành từng đống ngổn ngang ngay dưới gầm cầu vượt. Hoạt động vận chuyển, bốc dỡ diễn ra thường xuyên với sự tham gia của cả xe tải và máy xúc chuyên dụng. Có thể thấy rõ, đây không phải là điểm tập kết tạm thời, nhỏ lẻ mà có quy mô đáng kể.
Trao đổi với phóng viên, bà Phạm Thị Thúy Ngà - Trưởng thôn Giao Bình, lại cho rằng: "Người dân chỉ đang "tận dụng" khu đất trống trong khi nhà nước chưa sử dụng đến". Bà Ngà cũng nhấn mạnh, trách nhiệm quản lý trực tiếp khu vực này thuộc về một đơn vị chuyên ngành khác là Công ty Cổ phần Dịch vụ đường cao tốc Việt Nam (VECS), còn phía thôn chỉ quản lý về con người và sẽ phối hợp nhắc nhở khi có yêu cầu.
Không chỉ ở xã Gia Phú, tình trạng tương tự cũng diễn ra tại phường Cam Đường, thậm chí còn đa dạng hơn về hình thức vi phạm. Tại gầm cầu vượt thuộc tổ dân phố Công Trường 5, nơi đây đã trở thành bãi đỗ "lý tưởng" cho những chiếc xe tải trọng lớn. Sự có mặt của những "siêu xe tải" này không chỉ chiếm dụng không gian, che khuất tầm nhìn của các phương tiện chở quặng từ các khai trường mỏ apatit đi ra Quốc lộ 4E mà còn gây nguy hiểm cho cả một đoạn cầu vượt cao tốc dài hàng trăm mét. Bên cạnh đó, tại gầm cầu vượt này một số hộ dân đã dựng chuồng trại chăn nuôi và trồng cây gây ảnh hưởng không nhỏ đến an toàn công trình.
Bà Phạm Thị Xuyến - Tổ trưởng dân phố Công Trường 5 không giấu được sự lo lắng: "Tôi thấy hàng chục xe ô tô lớn, nhỏ đỗ ở gầm cầu này rất nguy hiểm vì nếu xảy ra cháy nổ thì nguy cơ ngưng trệ hoạt động đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai là rất lớn. Mong chính quyền và Công an phường Cam Đường có biện pháp bảo vệ gầm cầu, kiểm tra, xử phạt các chủ xe cố tình đậu đỗ dưới gầm cầu."
Ngoài ra, tình trạng lấn chiếm còn diễn ra phức tạp tại khu vực gầm cầu nút giao IC18 (cao tốc Nội Bài – Lào Cai) với Quốc lộ 4E, phường Cam Đường. Từ ô tô cá nhân, quán nước giải khát, máy móc cũ kỹ cho đến các vườn rau tự phát... tất cả vẫn đang tồn tại.
Trả lời phỏng vấn phóng viên, Ông Nguyễn Duy Tuyến - Phó Chủ tịch UBND phường Cam Đường cho biết: “Phường đã có văn bản chỉ đạo, giao cho công an và Phòng Quản lý đô thị kiểm tra, rà soát và xử lý giải tỏa tất cả các điểm này... Hiện nay, chúng tôi đã tổ chức tuyên truyền để người dân tự giác tháo dỡ, di chuyển, đảm bảo an toàn hành lang."
Theo thống kê của Sở Xây dựng, trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang có 349 cầu đường bộ do cấp tỉnh quản lý (Quốc lộ là 173 cầu; Đường tỉnh là 176 cầu). Ngoài ra có 58 cầu, cầu vượt và hàng trăm hầm chui dân sinh trên tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai do Tổng Công ty đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý. Qua kiểm tra thực tế, trên địa bàn tỉnh không hình thành bãi trông giữ xe trong phạm vi kết cấu hạ tầng đường bộ. Tuy nhiên, tình trạng lấn chiếm, sử dụng không đúng quy định gầm cầu đường bộ vẫn còn tồn tại.
Trao đổi với phóng viên, ông Đoàn Đức Thuận - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Lào Cai cho biết: "Thực hiện Công văn số 1988/UBND-XD ngày 10/9/2025 của UBND tỉnh về việc kiểm tra, rà soát công tác quản lý, sử dụng hành lang an toàn đường bộ; biện pháp đảm bảo phòng cháy, chữa cháy kết cấu hạ tầng đường bộ, Sở Xây dựng đã yêu cầu Ban Quản lý bảo trì đường bộ Lào Cai phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan kiểm tra, rà soát công tác quản lý, sử dụng hành lang an toàn đường bộ; biện pháp đảm bảo phòng cháy, chữa cháy kết cấu hạ tầng, nhất là gầm cầu đường bộ. Đến nay, hầu hết các địa phương đã ra quân kiểm tra nhắc nhở, vận động Nhân dân không lấn chiếm, sử dụng trái phép gầm cầu đường bộ, hành lang đường bộ; đồng thời kiên quyết xử lý những trường hợp cố tình vi phạm".
Còn theo đại diện Công ty Cổ phần Dịch vụ đường cao tốc Việt Nam (VECS) thuộc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), vừa qua, đơn vị đã triển khai rà soát toàn bộ hiện trạng cầu vượt, hầm chui và hành lang đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai, qua đó đã nhắc nhở, tuyên truyền các hộ dân không vi phạm quy định bảo vệ hành lang cầu, hầm chui… Tuy nhiên, tại một số nơi, tình trạng người dân lấn chiếm gầm cầu vẫn diễn ra. Chúng tôi đã thông báo đến chính quyền các xã, phường để phối hợp kiểm tra, xử lý nhưng kết quả chưa triệt để; nguy cơ tái diễn vẫn có thể xảy ra.
Thực tế cho thấy, dù ngành Xây dựng và chính quyền các địa phương đã ra quân kiểm tra nhắc nhở, tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, tại một số địa phương, gầm cầu, hành lang đường bộ vẫn có nơi bị lấn chiếm, sử dụng trái phép.
Bên cạnh đó, một số cầu đường bộ trên Quốc lộ 70, 4E, 4D… đang diễn ra tình trạng lấn chiếm hành lang cầu làm nơi bán hàng, dừng đỗ đón trả khách… Cụ thể, tại cầu Làng Phàng, Km146+450, trên tuyến Quốc lộ 70, xã Thượng Hà; cầu ngã ba Bản Phiệt, Quốc lộ 4D…
Tại Điều 11, Thông tư 35 năm 2017 của Bộ Giao thông Vận tải đã quy định rõ: Nghiêm cấm các hành vi sử dụng gầm cầu đường bộ làm nơi ở, bãi đỗ xe và các dịch vụ kinh doanh khác.
Quy định pháp luật về bảo vệ hạ tầng giao thông đã có, cơ quan chức năng và chính quyền một số địa phương đã vào cuộc, tuy nhiên thực trạng lấn chiếm gầm cầu, hành lang đường bộ vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài sẽ tạo ra tiền lệ xấu trong bảo vệ hạ tầng giao thông.
