Trong dòng chảy văn hóa phương Đông, lồng đèn không chỉ là vật trang trí mang tính thẩm mỹ mà còn là biểu tượng của ánh sáng, hy vọng, sự đoàn viên và thịnh vượng.
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, nhiều quốc gia châu Á đã hình thành những lễ hội lồng đèn quy mô lớn, trở thành sự kiện văn hóa-du lịch đặc sắc, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm.
Những lễ hội ấy không chỉ làm bừng sáng không gian đô thị hay làng quê mà còn thắp lên ký ức truyền thống, phản ánh chiều sâu văn hóa của mỗi dân tộc.
Lễ hội lồng đèn Nguyên tiêu (Trung Quốc)
Một trong những lễ hội lồng đèn lớn và nổi tiếng nhất châu Á là Lễ hội lồng đèn Nguyên tiêu ở Trung Quốc. Được tổ chức vào rằm tháng Giêng âm lịch, lễ hội này đánh dấu thời khắc khép lại chuỗi ngày Tết Nguyên đán.
Vào dịp này, các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Tây An hay Côn Minh ngập tràn ánh sáng từ hàng vạn chiếc lồng đèn đủ hình dáng, màu sắc. Lồng đèn Trung Hoa thường mang hình rồng, phượng, hoa sen, các nhân vật trong truyền thuyết hoặc con giáp của năm, gửi gắm ước nguyện về bình an, may mắn và thịnh vượng.
Ngoài chiêm ngưỡng lồng đèn, người dân và du khách còn tham gia các hoạt động truyền thống như giải câu đố trên đèn, múa lân-múa rồng, biểu diễn nghệ thuật dân gian, tạo nên không khí lễ hội sôi động nhưng vẫn đậm chất cổ truyền.
Lễ hội đèn trời Pingxi của Đài Loan (Trung Quốc)
Lễ hội được xem là một trong những sự kiện ánh sáng hoành tráng nhất châu Á. Lễ hội thường được tổ chức luân phiên tại các thành phố lớn, mỗi năm lại mang một chủ đề riêng gắn với công nghệ, bảo vệ môi trường hoặc bản sắc văn hóa địa phương. Hàng trăm tác phẩm lồng đèn khổng lồ, ứng dụng kỹ thuật trình chiếu ánh sáng hiện đại, được trưng bày trong không gian mở, thu hút hàng triệu lượt khách tham quan. Điểm đặc biệt của lễ hội này là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, khi những chiếc lồng đèn thủ công truyền thống đứng cạnh các mô hình ánh sáng công nghệ cao, phản ánh tinh thần sáng tạo và năng động của xã hội đương đại.
Ngày nay, lễ hội Pingxi diễn ra vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch, mang đến những trải nghiệm tuyệt vời cho người dân lẫn du khách.
Lễ hội đèn lồng Nagasaki (Nhật Bản)
Nếu bạn có chuyến du lịch Nhật Bản vào tháng Giêng âm lịch, đừng bỏ qua lễ hội đèn lồng Nagasaki được tổ chức vào 15 ngày đầu tiên của Tết Nguyên Đán. Đây là một trong những lễ hội lồng đèn lớn nhất châu Á. Suốt thời gian này diễn ra rất nhiều hoạt động với đèn lồng, bao gồm thả đèn, diễu hành và đa dạng các hoạt động biểu diễn khác.
Đến Nhật Bản vào đúng mùa lễ hội đèn lồng, du khách sẽ bắt gặp toàn thành phố, các trung tâm giải trí, thương mại được bao trùm trong ánh sáng của những chiếc đèn lồng tuyệt đẹp. Rất nhiều sân khấu được dựng lên, vô số các hoạt động giải trí do các nghệ sỹ thực hiện, khuấy động bầu không khí của mùa lễ hội.
Một trong những hoạt động ấn tượng nhất đối với du khách khi tham gia lễ hội lồng đèn nổi tiếng châu Á này chính là múa rồng Jaodori và biểu diễn mặt nạ. Những nghệ nhân tham gia biểu diễn múa mặt nạ có thể làm du khách bất ngờ trước khả năng đổi từ mặt nạ này sang mặt nạ khác chỉ bằng một cái vẫy tay.
Lễ hội lồng đèn hoa sen (Hàn Quốc)
Tại Hàn Quốc, Lễ hội lồng đèn hoa sen (Yeon Deung Hoe) có lịch sử hơn 1.200 năm và gắn liền với Phật giáo. Lễ hội thường được tổ chức vào dịp Phật Đản, với tâm điểm là cuộc diễu hành lồng đèn hoa sen khổng lồ trên các tuyến phố lớn ở Seoul. Hàng chục nghìn chiếc đèn hoa sen rực rỡ sắc màu được thắp sáng, tượng trưng cho trí tuệ, lòng từ bi và sự giác ngộ.
Không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo, lễ hội còn là dịp để người dân và du khách quốc tế cùng hòa mình vào không gian văn hóa truyền thống, tham gia các hoạt động thủ công, biểu diễn nghệ thuật và nghi lễ Phật giáo đặc sắc.
Lễ hội này đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của Hàn Quốc vào năm 2012 và Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào năm 2020.
Lễ hội Yi Peng và Loy Krathong (Thái Lan)
Đông Nam Á cũng góp mặt với những lễ hội lồng đèn mang màu sắc riêng biệt. Nổi bật trong số đó là Lễ hội Yi Peng ở Thái Lan. Yi Peng diễn ra chủ yếu ở Chiang Mai, nơi hàng nghìn chiếc lồng đèn trời được thả lên bầu trời đêm, tạo nên khung cảnh ngoạn mục như một dải ngân hà ánh sáng.
Trong khi đó, Lễ hội hoa đăng Loy Krathong có truyền thống từ ngàn xưa tại Vương quốc Chùa Vàng và là dịp lễ lớn thứ hai trong năm sau Tết cổ truyền Songkran của người Thái Lan.
Được tổ chức hàng năm vào Rằm tháng 12 theo lịch Thái ở khắp các tỉnh, thành của Thái Lan, nhưng tỉnh Chiang Mai ở miền Bắc đất nước được xem là điểm đến mê hoặc nhất để chiêm ngưỡng sắc màu lung linh của ánh sáng.
Người Thái tin rằng việc thả đèn trời giúp gột rửa những điều không may mắn và gửi gắm ước nguyện cho tương lai.
Lễ hội đèn lồng Hội An (Việt Nam)
Tại Việt Nam, Lễ hội đèn lồng Hội An tuy có quy mô nhỏ hơn so với một số lễ hội lớn ở châu Á nhưng lại mang nét đẹp trầm lắng, tinh tế và giàu bản sắc. Vào đêm rằm hàng tháng, phố cổ Hội An tắt bớt ánh đèn điện, nhường chỗ cho hàng nghìn chiếc lồng đèn lung linh sắc màu. Không gian cổ kính bên dòng sông Hoài, hòa cùng ánh đèn phản chiếu, tạo nên một lễ hội ánh sáng mang đậm dấu ấn văn hóa Việt, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Nhìn tổng thể, các lễ hội lồng đèn lớn nhất châu Á không chỉ là những sự kiện trình diễn ánh sáng quy mô hoành tráng mà còn là nơi hội tụ của lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật dân gian. Mỗi lễ hội, mỗi chiếc lồng đèn đều kể một câu chuyện riêng về con người, về khát vọng hướng tới ánh sáng, hòa bình và hạnh phúc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, những lễ hội này ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa, đồng thời trở thành cầu nối giao lưu giữa các quốc gia và nền văn hóa khác nhau.
Ánh sáng từ những chiếc lồng đèn, dù được thắp lên từ hàng nghìn năm trước hay được tái hiện bằng công nghệ hiện đại, vẫn tiếp tục lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc. Đó là lý do vì sao các lễ hội lồng đèn châu Á không chỉ hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp thị giác, mà còn chạm đến cảm xúc và ký ức văn hóa của con người ở khắp mọi nơi trên thế giới./.
