Hòa âm từ núi rừng là hành trình khám phá quy trình làm khèn Mông - nghề thủ công mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc. Qua đôi tay khéo léo của anh Giàng A Khay, ở xã Sín Chéng, mỗi chiếc khèn với âm thanh vút lên trong trẻo. Chiếc khèn Mông, vì thế, không chỉ là nhạc cụ, mà là linh hồn của nét văn hóa đặc sắc đang được bảo tồn và tiếp nối qua từng thế hệ.
0:00 / 0:00
0:00
Bắt đầu hành trình khám phá quy trình làm khèn, nơi mỗi công đoạn đều chứa đựng sự tỉ mỉ và tâm huyết. Từ việc chọn lựa những thanh nứa chắc khỏe, đến việc tỉa gọt và lắp ghép từng chi tiết, mọi bước đi đều được thực hiện với sự khéo léo và chính xác. Đặc biệt, công đoạn thử âm là khoảnh khắc quan trọng để điều chỉnh âm thanh, sao cho mỗi chiếc khèn khi hoàn thiện vang lên trong trẻo.
Nằm giữa những bức tường nhà đất đã tồn tại qua bao thế hệ người Mông, trong nhà cổ truyền thống ở làng cổ Sín Chéng, anh Giàng A Khay vẫn kiên trì và đam mê với nghề làm khèn Mông. Bên trong ngôi nhà, A Khay đang miệt mài hoàn chỉnh chiếc khèn Mông theo đơn đặt hàng của khách trong và ngoài nước.Để khèn tạo ra âm thanh chuẩn, Giàng A Khay tỉ mỉ gọt từng thanh nứa. Công đoạn đầu tiên này cũng góp phần tạo ra phần thân vững chắc cho khèn.
Anh Khay cẩn thận thực hiện công đoạn đánh bóng, làm mịn bề mặt khèn bằng những dụng cụ thủ công. Sự tỉ mỉ trong từng chi tiết không chỉ thể hiện tay nghề khéo léo mà còn thể hiện tình yêu và sự trân trọng của anh đối với nghề làm khèn truyền thống của người Mông.Để hoàn thiện chiếc khèn, A Khay sử dụng những miếng kim loại nhỏ, được mài sắc, để lắp vào phần đầu của khèn. Đây là chi tiết tinh tế giúp chiếc khèn có được âm thanh chuẩn, theo đúng truyền thống của dân tộc Mông.Thử âm thanh của miếng kim loại trước khi lắp vào chiếc khèn. Đây là bước quan trọng để kiểm tra độ vang và độ rõ của âm thanh mà chiếc khèn sẽ phát ra. Theo A Khay, việc thử âm là yếu tố quyết định giúp chiếc khèn mang lại giai điệu đúng chất truyền thống.Công đoạn lắp miếng kim loại vào khèn - một phần việc chi tiết, cẩn thận, tinh tế.
Từng thanh nứa được anh Khay khéo léo lắp ghép, tạo nên phần thân của chiếc khèn. Công đoạn này đòi hỏi sự tinh tế, tỉ mỉ và khả năng cảm nhận âm thanh tốt để mỗi chiếc khèn khi hoàn thiện có thể phát ra những âm thanh trong trẻo, vang vọng đặc trưng.Giàng A Khay sử dụng điện thoại thông minh để kết nối với khách hàng qua kênh YouTube cá nhân. Đây là một phần trong chiến lược tiếp thị hiện đại, giúp anh đưa khèn Mông đến gần hơn với thế giới bên ngoài.Trên kênh YouTube cá nhân “kws qeej hmoob Si Ma Cai Chanel”, Giàng A Khay thường xuyên đăng tải các video ghi lại cảnh anh thổi khèn và giới thiệu sản phẩm đến bạn bè, khách hàng. Nhờ đó, ngày càng nhiều người biết đến anh cũng như nghề làm khèn truyền thống của dân tộc Mông. Mỗi năm, anh bán được gần 100 chiếc khèn, mang lại thu nhập từ 100 đến hơn 200 triệu đồng, đồng thời góp phần gìn giữ và lan tỏa nét văn hóa đặc sắc của người Mông.
Khèn Mông không chỉ mang đến âm thanh độc đáo còn chứa đựng niềm tự hào, sự gắn bó chặt chẽ với giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Mỗi chiếc khèn Giàng A Khay tạo ra là một phần của bản hòa âm lớn, kết nối giá trị văn hóa, tinh hoa nghệ thuật của vùng cao với thế giới bên ngoài. Trong giai điệu khèn chứa đựng âm vọng của núi rừng, của các thế hệ đã qua và niềm hy vọng về tương lai phát triển bền vững, nơi truyền thống và hiện đại hòa quyện, cùng nhau tiến bước.
Chiều 19/11, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026. Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh, lãnh đạo trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, các giảng viên, cùng toàn thể học viên.
Chiều 19/11, tại Thư viện tỉnh Lào Cai cơ sở 1, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương với chủ đề “Văn hóa đọc Lào Cai: Kết nối tương lai từ mạch nguồn truyền thống”.
Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng.
Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.
Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.
Việc đưa các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào phát triển du lịch đã giúp thôn Sả Xéng, xã Tả Phìn (Lào Cai) tạo ra nét riêng biệt, thu hút đông du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang góp phần giữ gìn một nét văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một.
Không cần thiết bị đắt tiền hay ê-kíp chuyên nghiệp, bằng chiếc máy quay và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, những người trẻ dân tộc Tày ở Lào Cai đang từng ngày kể câu chuyện về quê hương trên các nền tảng mạng xã hội.
Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lào Cai.
Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.
Ngày 16/11/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định ghi danh 3 di sản văn hóa phi vật thể của Lào Cai đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây là tin vui và có ý nghĩa trong dịp Lào Cai hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).
Có những vùng đất chỉ cần nhắc tên đã gợi lên bao niềm thương nỗi nhớ và sự thiêng liêng dạt dào trong lòng mỗi người dân. Dải đất biên cương Lào Cai - nơi “dốc A Lù, sương mù Y Tý” hay phố núi Si Ma Cai thanh bình đã đi vào trang ký của Hoàng Xuân Lý qua “Chiều biên giới”, của Thế Quynh với “Ký sự vùng biên” hay Nguyễn Hiền Lương với “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” bằng tất cả sự sống động và tự hào.
Giai đoạn 2027 - 2031, tỉnh Lào Cai phấn đấu hỗ trợ đầu tư ít nhất 50 đề cương, bản thảo, công trình, dự án sáng tạo văn học, nghệ thuật có chất lượng; hình thành ít nhất 5 sản phẩm văn hóa - du lịch đặc thù, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai.
Sáng 17/11, tại phường Hội An, UBND thành phố Đà Nẵng, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố tổ chức họp báo Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An 2026 - “Sắc màu Di sản”.
Một loạt phim truyện, hoạt hình, tài liệu sẽ được chiếu miễn phí tại 31 rạp phim và được các địa phương tổ chức chiếu phim lưu động phục vụ nhân dân trong Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII, chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.
Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.
Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc.