"Giữ hồn quê" giữa thời đại số

Họ là những nông dân, đoàn viên trẻ tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2020 - 2025, được Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh Lào Cai tuyên dương vì nỗ lực gìn giữ bản sắc và khát vọng vươn lên làm giàu trên chính quê hương mình.

Từ cây chè cổ thụ đến khát vọng làm giàu trên quê hương

Ở đỉnh núi Suối Giàng, xã Văn Chấn - nơi mây phủ quanh năm, những gốc chè Shan tuyết cổ thụ sừng sững trên triền đá như chứng nhân của bao đời người Mông gắn bó với vùng đất này. Giữa làn sương bảng lảng, chị Lâm Thị Kim Thoa - Giám đốc Hợp tác xã Suối Giàng, được bà con trìu mến gọi là người “thổi hồn mới” vào cây chè truyền thống.

Năm 2007, khi phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” lan tỏa mạnh mẽ, chị Thoa đã vận động bà con góp vốn thành lập Hợp tác xã Suối Giàng. Tổng vốn ban đầu chỉ 65 triệu đồng, với vài chiếc máy sao chè thủ công, nhà xưởng tạm bợ và sản phẩm tiêu thụ trong xã là chủ yếu.

“Lúc ấy có người bảo tôi liều, nhưng tôi tin rằng nếu làm việc bằng cả tâm huyết và sự tử tế, cây chè Shan tuyết sẽ mang lại cuộc sống ấm no cho người dân.” – chị Thoa nhớ lại.

Từ khởi đầu gian khó, trải qua gần hai thập kỷ nỗ lực, Hợp tác xã Suối Giàng hôm nay đã trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với chuyển đổi số. Hợp tác xã đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng xây dựng nhà xưởng khang trang, trang bị thiết bị hiện đại, nâng công suất lên 2 tấn chè búp tươi mỗi ngày. Các thành viên được đào tạo kỹ thuật, học tập kinh nghiệm và ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm ổn định với nông dân trong xã.

Từ những búp chè Shan tuyết mộc mạc, chị Thoa cùng tập thể Hợp tác xã đã tạo dựng thương hiệu “Tuyết Sơn Trà” – đạt chứng nhận hữu cơ, HACCP, OCOP 4 sao; mỗi cây chè đều được gắn mã QR truy xuất nguồn gốc. Hai sản phẩm chủ lực là Hồng trà Shan tuyết và Diệp trà Shan tuyết hiện đã có mặt tại Anh và Nhật Bản, góp phần khẳng định vị thế thương hiệu nông sản vùng cao Lào Cai trên thị trường quốc tế.

Mỗi năm, Hợp tác xã có doanh thu khoảng 2,2 tỷ đồng, lợi nhuận trên 350 triệu đồng; tạo việc làm ổn định cho 10 lao động thường xuyên và 20 lao động thời vụ, với mức thu nhập bình quân 5,7 - 6 triệu đồng/người/tháng.

Không chỉ làm kinh tế giỏi, chị Thoa còn tích cực tham gia công tác cộng đồng, đóng góp hàng chục triệu đồng và nhiều ngày công xây dựng nông thôn mới; ủng hộ quỹ khuyến học, quỹ “Vì người nghèo”; vận động bà con trồng hoa ven đường, giữ gìn môi trường “xanh - sạch - đẹp”, góp phần thúc đẩy du lịch sinh thái ở Suối Giàng phát triển.

Với tinh thần trách nhiệm, sự năng động và sáng tạo, chị Lâm Thị Kim Thoa đã được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam trao tặng danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2023” – phần thưởng xứng đáng cho người phụ nữ nhiều tâm huyết với hồn quê.

“Người nông dân hôm nay không thể chỉ gắn bó với con trâu, cái cày mà phải trở thành nông dân 4.0 - biết ứng dụng khoa học, công nghệ, thương mại điện tử để làm chủ thị trường.” - chị Thoa chia sẻ.

Giữa làn sương bảng lảng của Suối Giàng, người phụ nữ ấy vẫn ngày ngày bên những gốc chè cổ thụ, vừa gìn giữ hồn quê, vừa tiên phong bắt nhịp thời đại, để hương chè Shan tuyết Suối Giàng vươn xa, mang theo cả niềm tự hào của đất và người vùng cao.

Mai Tây Bắc – cô gái đưa bản làng lên “chợ phiên số”

Nếu chị Lâm Thị Kim Thoa giữ hồn quê bằng tâm huyết với cây chè trăm tuổi, thì Phạm Thị Phương Mai, hay còn gọi là "Mai Tây Bắc" – lại “giữ hồn quê” bằng cách đưa sản vật, văn hóa vùng cao bước vào thế giới số.

Mai vốn là cô gái miền xuôi, từng có công việc ổn định tại Singapore. Năm 2019, sau khi kết hôn với anh Tẩn Tường Nhân, người Dao đỏ ở Bát Xát, cô quyết định rời phố thị để trở về vùng cao. Giữa núi rừng điệp trùng, ruộng bậc thang và nếp nhà gỗ ẩn trong sương, Mai tìm thấy sứ mệnh của mình: kết nối người dân vùng cao với thị trường rộng lớn thông qua công nghệ số.

“Ban đầu, tôi chỉ muốn quay video về cuộc sống, món ăn và con người Tây Bắc để bạn bè biết thêm. Không ngờ mọi người lại yêu thích và đặt mua cả nông sản của bà con"- Mai kể.

Chỉ với chiếc điện thoại, Mai bắt đầu hành trình làm “nhà sáng tạo nội dung” cho nông sản quê hương. Những video chân thực ghi lại cảnh thu hoạch ngô, hái rau cải mèo, lấy mật ong rừng hay lễ hội vùng cao đã thu hút hàng triệu lượt xem. Người xem không chỉ “thả tim” mà còn đặt hàng, mở ra hướng tiêu thụ mới cho nông sản vùng cao.

Mai nhận ra: “TikTok chính là chợ phiên số – nơi người dân vùng sâu, vùng xa có thể bán sản phẩm của mình đến tận tay người tiêu dùng khắp cả nước.”

Từ nhận thức ấy, cô xây dựng chiến lược bài bản, lồng ghép khéo léo hình ảnh sản phẩm địa phương trong từng video; hướng dẫn bà con mở gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử. Nhờ vậy, nông sản vùng Tây Bắc nói chung và Lào Cai nói riêng, từ mật ong, sâm đất đến cải mèo, gạo Séng Cù đã đi xa hơn, được người tiêu dùng cả nước biết đến và tin dùng.

Đến nay, Mai có hơn 1,5 triệu người theo dõi trên các nền tảng mạng xã hội: TikTok 750.000 người, Facebook 416.000 người, Zalo Video 186.000 người, hơn 150.000 đơn hàng nông sản Tây Bắc đã được tiêu thụ qua TikTok Shop, mang lại doanh thu trên 10 tỷ đồng mỗi năm. Mô hình của Mai tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương, chủ yếu là thanh niên và phụ nữ, với mức thu nhập ổn định từ 7–10 triệu đồng/người/tháng.

Không chỉ bán hàng, Mai còn trở thành “người thầy của bản” – hướng dẫn thanh niên, phụ nữ cách quay video, livestream, xây dựng thương hiệu cá nhân. Nhờ Mai, nhiều bạn trẻ đã trở thành “nông dân số”, vừa bán nông sản, vừa làm du lịch cộng đồng, vừa lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc qua những video gần gũi và chân thực.

Với những đóng góp tích cực, Mai được vinh danh Giải thưởng Lương Định Của, Gương mặt trẻ Lào Cai tiêu biểu và Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác năm 2025 - minh chứng cho tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ vùng cao hôm nay.

Lan tỏa tinh thần đổi mới - giữ hồn quê trong nhịp sống mới

Hai con người – hai hành trình khác biệt, nhưng cùng chung điểm gặp gỡ: dám nghĩ, dám làm, biết kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc và công nghệ.

Nếu như chị Thoa gìn giữ linh hồn cho vùng chè Suối Giàng thì Mai Tây Bắc thổi hơi thở thời đại vào đời sống vùng cao Trịnh Tường. Cả hai đều là bông hoa đẹp trong vườn thi đua yêu nước, được MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh Lào Cai tuyên dương giai đoạn 2025 - 2030.

Bà Nguyễn Thị Bích Nhiệm - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh nhận định: “Những điển hình như chị Thoa và chị Mai không chỉ là minh chứng cho hiệu quả của phong trào thi đua yêu nước mà còn thể hiện tinh thần đổi mới sáng tạo trong từng con người, từng lĩnh vực. Từ nông nghiệp đến chuyển đổi số, từ sản xuất đến khởi nghiệp, họ đã và đang khẳng định rằng người dân Lào Cai hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ, làm giàu ngay trên chính quê hương mình.”

Từ Suối Giàng sương phủ đến Trịnh Tường rực rỡ, Lào Cai đang chuyển mình cùng những đổi thay của thời đại. Nhưng ở đó, trong từng nếp nhà, triền núi vẫn sáng lên hình ảnh những con người bình dị, dám bước qua khó khăn, dám nghĩ khác, làm khác, để vừa gìn giữ truyền thống, vừa phát triển quê hương.

Họ không chỉ làm giàu cho mình mà còn khơi dậy niềm tin, niềm tự hào trong cộng đồng để mỗi người dân, dù ở vùng cao hay vùng thấp đều có thể trở thành “đại sứ bản sắc quê hương” trong kỷ nguyên số.

Giữa nhịp sống hối hả hôm nay, những người như chị Lâm Thị Kim Thoa và chị Phạm Thị Phương Mai vẫn giữ cho mình hương vị của đất, sắc màu của bản và nhịp đập của quê hương, để “giữ hồn quê” không chỉ bằng ký ức mà bằng chính những đổi thay đầy tự hào hôm nay.