LCĐT - Từ xa xưa, mỗi dịp lễ, tết, các bản làng người Bố Y lại vang lời ca, tiếng hát và rộn ràng các trò chơi dân gian độc đáo của cộng đồng mình, trong đó thu hút nhất là trò chơi đu quay. Chiếc đu quay của người Bố Y cũng đặc biệt, không chỉ đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, mà còn là cách thức thực hành tín ngưỡng dân gian.
Chiếc đu của người Bố Y quay tròn, có thể đủ chỗ cho 4 người chơi. Vật liệu làm chiếc đu quay được chọn lựa kỹ với loại gỗ chắc chắn, không bị mối mọt. Người Bố Y thường chọn gỗ chò chỉ làm đu quay, bởi loại này bền chắc theo thời gian. Theo các cao niên trong cộng đồng người Bố Y, trung bình phải mất hơn 1 tuần mới hoàn thành được chiếc đu quay. Riêng công đoạn lên rừng tìm gỗ là mất thời gian nhất. Gỗ được đem về bản, công đoạn cưa, bào bắt đầu. Người làm đu quay cũng phải giỏi tính toán, sao cho độ dài của 4 thanh gỗ bằng nhau, điểm giao nhau giữa 4 thanh gỗ phải đảm bảo khi 4 người ngồi lên có thể quay tròn.
Cấu tạo của chiếc đu quay cũng rất đặc biệt, nhiều người ví nó như tiền thân của những chiếc vòng quay mặt trời tại các khu du lịch lớn sau này. Chiếc đu gồm 2 cột trụ lớn, 4 thanh gỗ đan chéo nhau tạo thành hình chữ X, ở đầu 2 thanh gỗ là ghế ngồi. Người chơi ngồi vào vị trí này, tay bám chắc vào 2 thanh gỗ, chiếc đu sẽ quay tròn.
Thường thì đu quay của người Bố Y được sơn màu đỏ, biểu trưng của sự may mắn, vui tươi. Cũng theo các cao niên, nguồn gốc của chiếc đu quay bắt đầu từ một số gia đình hiếm muộn, sau đó phổ biến thành trò chơi dân gian của người Bố Y. Nghĩa là những gia đình người Bố Y mãi không sinh được con, họ đã làm chiếc đu quay để trước nhà nhằm thu hút thật nhiều trẻ con trong bản đến chơi. Tiếng cười đùa của những đứa trẻ sẽ đem lại vượng khí cho ngôi nhà, giúp họ sớm hoàn thành tâm nguyện sinh được nhiều con.
Sau này, trò đu quay được người Bố Y chơi phổ biến vào các dịp lễ, tết, không chỉ thu hút trẻ con mà cả nam thanh, nữ tú tham gia. Trò chơi đu quay của người Bố Y còn thể hiện rõ quan niệm cổ xưa có âm - dương, trời - đất giao hòa, không phân biệt đẳng cấp, giới tính, tuổi tác, chỉ cần người chơi có sức khỏe và sự dẻo dai.
Đu quay còn là trò chơi mang tính nghi lễ. Khi dựng cột đu, cộng đồng người Bố Y thường chọn người có uy tín trong làng làm lễ với quan niệm báo cáo với các bậc bề trên để trò chơi đu quay được diễn ra an toàn. Cột đu thường cao 3 m, chôn sâu dưới lòng đất.
Một số nhà nghiên cứu văn hóa Bố Y còn cho rằng, động tác lên cao, hạ xuống nhịp nhàng và xoay tròn của cầu đu còn mang tính giao hòa với đất trời, biểu hiện tín ngưỡng phồn thực, cầu mong mùa màng bội thu, con người mạnh khỏe.
Mỗi trò chơi dân gian, đặc biệt là các trò chơi thể hiện tín ngưỡng đều có môi trường diễn xướng của nó. Với ý nghĩa nhân sinh biểu trưng và với lòng tự hào, quyết tâm bảo vệ bản sắc dân tộc, trò chơi đu quay đến nay vẫn được đồng bào Bố Y đón nhận và gìn giữ.
Trong 2 ngày 27 - 28/8 (tức ngày 15 - 16/7 âm lịch), xã Chấn Thịnh tổ chức Lễ hội truyền thống Đình Bằng Là năm 2026 với nhiều nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa đặc sắc.
Với chủ đề “Mạch nguồn Chiềng Ken - Dòng chảy truyền thống, khát vọng vươn xa”, Lễ hội Rằm tháng Bảy xã Chiềng Ken năm 2026 đã khép lại sau hai ngày diễn ra sôi nổi, để lại nhiều dấu ấn trong lòng người dân và du khách.
Chương trình chính luận nghệ thuật “Sao Độc lập” năm 2026 do Bộ Công an và Tạp chí Cộng sản phối hợp tổ chức sẽ diễn ra tại Nhà hát Hồ Gươm, được phát trực tiếp trên kênh VTV1, nền tảng truyền hình số quốc gia VTVgo vào 20h10 ngày 30/8.
Trong khuôn khổ Lễ hội Khao Quân đền Trung Đô, xã Bảo Nhai năm 2026, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian được tổ chức sôi nổi, thu hút đông đảo Nhân dân tham gia, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của địa phương.
Sáng 27/8, tại Bảo tàng tỉnh cơ sở 1 và cơ sở 2, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh tổ chức Tổng kết Cuộc thi vẽ tranh “Em gieo xanh” và các hoạt động hè năm 2026, khai mạc triển lãm tranh “Em gieo xanh” năm 2026.
Sáng 27/8 (tức ngày 15 tháng 7 năm Bính Ngọ), tại Di tích lịch sử quốc gia đền Trung Đô, UBND xã Bảo Nhai tổ chức Lễ hội Khao Quân đền Trung Đô năm 2026.
Sự việc diễn viên NSƯT Kiều Thanh bị khởi tố liên quan đến ma túy đặt lại vấn đề về việc tước danh hiệu của nghệ sĩ. Tuy nhiên, nhìn từ quy định pháp luật và những trường hợp từng gây tranh luận, đây không đơn thuần là câu chuyện dư luận muốn tước hay giữ một danh hiệu, mà còn là ranh giới giữa chuẩn mực ứng xử, trách nhiệm pháp lý và giá trị của danh hiệu trong mắt công chúng.
Sáng 26/8, trong khuôn khổ Lễ hội truyền thống đền Nghĩa Đô năm 2026 đã diễn ra Hội thi ẩm thực truyền thống, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tới thưởng thức, trải nghiệm.
Sáng 26/8, UBND phường Nghĩa Lộ tổ chức chương trình Tết Xíp Xí, tái hiện phong tục, nghi lễ và nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng trong dịp Tết truyền thống của đồng bào dân tộc Thái.
Ngày 26/8, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND phường Yên Bái, Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Lào Cai tiến hành khảo sát thực tế vị trí đặt tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng trường 19/8.
Ngày 23/8, tại thôn Ải Nam, UBND xã Phong Hải tổ chức Giải chạy bán marathon "Phong Hải Xanh" kết hợp Ngày hội Ẩm thực vùng cao, thu hút hơn 200 vận động viên cùng đông đảo người dân và du khách tham gia.
Tối 23/8, tại Quảng trường Golden Field, phường Nghĩa Lộ tổ chức chương trình “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai - Sắc màu văn hóa Nghĩa Lộ”, hòa chung không khí chào đón Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam VTV Cup lần thứ I năm 2026.
Chiều 23/8, UBND phường Sa Pa phối hợp với Hiệp hội Du lịch tỉnh Lào Cai và Công ty TNHH Dịch vụ Du lịch Cáp treo Fansipan Sa Pa tổ chức Lễ khởi động Chương trình Green Sa Pa, gắn với thực hiện Đề án Sa Pa Sạch.
Trong 2 ngày 22 - 23/8, tại phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, hơn 300 nghệ nhân, diễn viên tham gia chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV Cup năm 2026...
Ngày 22/8, tại nhà văn hóa Tổ dân phố Sà Rèn, phường Trung Tâm tổ chức Lễ hội Tết Xíp Xí năm 2026 với chủ đề “Tết Xíp Xí - Giữ gìn bản sắc, gắn kết cộng đồng, phát huy văn hóa dân tộc Thái”. Tới dự có đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh.
Từ ngày 21 đến 23/8 (tức ngày 9 đến 11 tháng 7 năm Bính Ngọ), Lễ hội đền Cấm năm 2026 được tổ chức tại đền Cấm, phường Lào Cai, với nhiều hoạt động tín ngưỡng, văn hóa truyền thống, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.
