LCĐT - Từ xa xưa, mỗi dịp lễ, tết, các bản làng người Bố Y lại vang lời ca, tiếng hát và rộn ràng các trò chơi dân gian độc đáo của cộng đồng mình, trong đó thu hút nhất là trò chơi đu quay. Chiếc đu quay của người Bố Y cũng đặc biệt, không chỉ đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, mà còn là cách thức thực hành tín ngưỡng dân gian.
Chiếc đu của người Bố Y quay tròn, có thể đủ chỗ cho 4 người chơi. Vật liệu làm chiếc đu quay được chọn lựa kỹ với loại gỗ chắc chắn, không bị mối mọt. Người Bố Y thường chọn gỗ chò chỉ làm đu quay, bởi loại này bền chắc theo thời gian. Theo các cao niên trong cộng đồng người Bố Y, trung bình phải mất hơn 1 tuần mới hoàn thành được chiếc đu quay. Riêng công đoạn lên rừng tìm gỗ là mất thời gian nhất. Gỗ được đem về bản, công đoạn cưa, bào bắt đầu. Người làm đu quay cũng phải giỏi tính toán, sao cho độ dài của 4 thanh gỗ bằng nhau, điểm giao nhau giữa 4 thanh gỗ phải đảm bảo khi 4 người ngồi lên có thể quay tròn.
Cấu tạo của chiếc đu quay cũng rất đặc biệt, nhiều người ví nó như tiền thân của những chiếc vòng quay mặt trời tại các khu du lịch lớn sau này. Chiếc đu gồm 2 cột trụ lớn, 4 thanh gỗ đan chéo nhau tạo thành hình chữ X, ở đầu 2 thanh gỗ là ghế ngồi. Người chơi ngồi vào vị trí này, tay bám chắc vào 2 thanh gỗ, chiếc đu sẽ quay tròn.
Thường thì đu quay của người Bố Y được sơn màu đỏ, biểu trưng của sự may mắn, vui tươi. Cũng theo các cao niên, nguồn gốc của chiếc đu quay bắt đầu từ một số gia đình hiếm muộn, sau đó phổ biến thành trò chơi dân gian của người Bố Y. Nghĩa là những gia đình người Bố Y mãi không sinh được con, họ đã làm chiếc đu quay để trước nhà nhằm thu hút thật nhiều trẻ con trong bản đến chơi. Tiếng cười đùa của những đứa trẻ sẽ đem lại vượng khí cho ngôi nhà, giúp họ sớm hoàn thành tâm nguyện sinh được nhiều con.
Sau này, trò đu quay được người Bố Y chơi phổ biến vào các dịp lễ, tết, không chỉ thu hút trẻ con mà cả nam thanh, nữ tú tham gia. Trò chơi đu quay của người Bố Y còn thể hiện rõ quan niệm cổ xưa có âm - dương, trời - đất giao hòa, không phân biệt đẳng cấp, giới tính, tuổi tác, chỉ cần người chơi có sức khỏe và sự dẻo dai.
Đu quay còn là trò chơi mang tính nghi lễ. Khi dựng cột đu, cộng đồng người Bố Y thường chọn người có uy tín trong làng làm lễ với quan niệm báo cáo với các bậc bề trên để trò chơi đu quay được diễn ra an toàn. Cột đu thường cao 3 m, chôn sâu dưới lòng đất.
Một số nhà nghiên cứu văn hóa Bố Y còn cho rằng, động tác lên cao, hạ xuống nhịp nhàng và xoay tròn của cầu đu còn mang tính giao hòa với đất trời, biểu hiện tín ngưỡng phồn thực, cầu mong mùa màng bội thu, con người mạnh khỏe.
Mỗi trò chơi dân gian, đặc biệt là các trò chơi thể hiện tín ngưỡng đều có môi trường diễn xướng của nó. Với ý nghĩa nhân sinh biểu trưng và với lòng tự hào, quyết tâm bảo vệ bản sắc dân tộc, trò chơi đu quay đến nay vẫn được đồng bào Bố Y đón nhận và gìn giữ.
Gần 30 năm gắn bó với khung dệt, bàn may, chị Đinh Thị Thỉnh ở tổ dân phố 4, phường Trung Tâm không chỉ tạo ra những bộ trang phục Thái vừa vặn, tôn dáng mà còn tận tâm truyền nghề cho thế hệ trẻ. Những người thợ gắn bó lâu năm như chị Thỉnh góp phần đưa trang phục truyền thống của đồng bào Thái ngày càng hiện diện trong đời sống người dân Mường Lò.
Tại cao nguyên trắng Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, tiếng sáo Mông không chỉ được gìn giữ như ngọn lửa thiêng của bản làng mà đang thực sự trở thành nguồn lực phát triển du lịch, đồng thời mở ra hành trình trao truyền đầy cảm hứng cho thế hệ trẻ.
Xã Hợp Thành, tỉnh Lào Cai đang khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị cho Lễ hội Cốm năm 2026, diễn ra trong hai ngày 17 - 18/10, với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trải nghiệm đặc sắc, sẵn sàng đón đại biểu, Nhân dân và du khách.
Hướng tới Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, các hoạt động chuẩn bị tại phường Nghĩa Lộ và các địa phương liên quan đang được tích cực triển khai. Cùng với việc hoàn thiện các hạng mục phục vụ Hội chợ Du lịch Tây Bắc, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cơ sở lưu trú, dịch vụ, bảo đảm các điều kiện đón tiếp, phục vụ người dân và du khách.
Sáng 11/10, UBND xã Lao Chải, tỉnh Lào Cai tổ chức Giải chạy “Váy xòe trên sóng lúa”, thu hút gần 200 nữ vận động viên đến từ các xã Lao Chải, Mù Cang Chải, Púng Luông và Chế Tạo tham gia.
Sau đêm chung khảo, ban tổ chức Hoa hậu Việt Nam 2026 công bố 25 thí sinh giành quyền vào vòng chung kết toàn quốc. Các thí sinh đã trải qua gần 2 tháng và tham gia các hoạt động thực tế, cùng các phần thi áo dài, áo tắm và dạ hội.
Nhiều năm qua, Nghệ nhân Nhân dân Tẩn Vần Siệu, bản Tả Chải, xã Tả Phìn, tâm huyết nghiên cứu, sưu tầm và truyền dạy chữ Nôm Dao miễn phí cho nhiều thế hệ học trò, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Dao.
Ở trung tâm vùng đất Mường Lò, chợ Mường Lò thuộc phường Trung Tâm không chỉ là điểm giao thương sầm uất bậc nhất khu vực mà còn là không gian lưu giữ những nét đẹp văn hóa Tây Bắc. Mỗi phiên chợ diễn ra không đơn thuần là nơi mua bán, mưu sinh mà đã trở thành điểm hẹn cộng đồng, nơi gặp gỡ, giao lưu, trao truyền bản sắc và kể lại những câu chuyện ngàn đời của đồng bào các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú, Tày, Mường...
Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai vừa giao các cơ quan, đơn vị khẩn trương chuẩn bị các điều kiện để tổ chức bắn pháo hoa ngay sau chương trình nghệ thuật đặc biệt khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, dự kiến lúc 21 giờ 15 phút ngày 16/10/2026 tại khu vực Sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ.
Sáng 10/10, UBND phường Trung Tâm tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ phục vụ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, tập trung phân công lực lượng, hoàn thiện phương án phối hợp và đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị.
Tối 9/10, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đã đến thăm, động viên các nghệ nhân, diễn viên đang luyện tập màn Đại Xòe tại sân vận động Nghĩa Lộ, chuẩn bị cho chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.
Tối 9/10, tại Quảng trường 7/5 tỉnh Điện Biên, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên tổ chức Lễ khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ 4.
Chiều 7/10, tại phường Nghĩa Lộ, Tiểu ban Hậu cần - Lễ tân Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ, thống nhất phương án đón tiếp đại biểu, khách mời và bảo đảm các điều kiện phục vụ lễ hội.
Trước ngày khai hội 16/10, không khí chuẩn bị cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 tại phường Trung Tâm và Nghĩa Lộ diễn ra sôi nổi. Cùng với những đêm luyện tập đại xòe của hàng trăm diễn viên, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm được tăng cường, sẵn sàng đón Nhân dân và du khách.
Hơn 20 năm cầm máy, Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền đã kiên trì tìm kiếm những góc nhìn riêng để khắc họa vẻ đẹp của hồ Thác Bà - “Vịnh Hạ Long trên núi”. Từ những đảo xanh, mặt nước mênh mang, những đàn chim sải cánh, đến nhịp sống của cư dân vùng hồ, vẻ đẹp ấy qua ống kính của ông không chỉ được lưu giữ mà còn từng bước vươn ra sân chơi nhiếp ảnh quốc tế, để hồ Thác Bà được biết đến nhiều hơn.
Qua lăng kính hồn nhiên và tiếng nói chân thực của những cây bút tuổi học trò, văn học trẻ mang những gam màu tươi mới, tràn đầy hơi thở cuộc sống. Các chuyên trang “Trang học đường”, “Văn học trẻ” của Tạp chí Văn nghệ Lào Cai là sân chơi khơi nguồn cảm hứng, nuôi dưỡng tình yêu văn chương, đồng thời góp phần tạo nguồn tác giả trẻ kế cận cho Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh.
Nhiều nghề truyền thống ở Lào Cai đang được duy trì, phát huy giá trị văn hóa và từng bước tạo việc làm, thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, không ít nghề vẫn sản xuất nhỏ, thiếu thị trường, thiếu lực lượng kế cận, đứng trước nguy cơ mai một. Thực tế đặt ra yêu cầu bảo tồn nghề không chỉ để gìn giữ bản sắc, mà phải gắn với phát triển sinh kế, tạo giá trị kinh tế.
Với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc”, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm nay diễn ra từ ngày 15 - 21/10/2026, đúng vào dịp kỷ niệm 5 năm nghệ thuật xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
