Độc đáo trò chơi đu quay của người Bố Y

LCĐT - Từ xa xưa, mỗi dịp lễ, tết, các bản làng người Bố Y lại vang lời ca, tiếng hát và rộn ràng các trò chơi dân gian độc đáo của cộng đồng mình, trong đó thu hút nhất là trò chơi đu quay. Chiếc đu quay của người Bố Y cũng đặc biệt, không chỉ đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, mà còn là cách thức thực hành tín ngưỡng dân gian.

Chiếc đu của người Bố Y quay tròn, có thể đủ chỗ cho 4 người chơi. Vật liệu làm chiếc đu quay được chọn lựa kỹ với loại gỗ chắc chắn, không bị mối mọt. Người Bố Y thường chọn gỗ chò chỉ làm đu quay, bởi loại này bền chắc theo thời gian. Theo các cao niên trong cộng đồng người Bố Y, trung bình phải mất hơn 1 tuần mới hoàn thành được chiếc đu quay. Riêng công đoạn lên rừng tìm gỗ là mất thời gian nhất. Gỗ được đem về bản, công đoạn cưa, bào bắt đầu. Người làm đu quay cũng phải giỏi tính toán, sao cho độ dài của 4 thanh gỗ bằng nhau, điểm giao nhau giữa 4 thanh gỗ phải đảm bảo khi 4 người ngồi lên có thể quay tròn.

Cấu tạo của chiếc đu quay cũng rất đặc biệt, nhiều người ví nó như tiền thân của những chiếc vòng quay mặt trời tại các khu du lịch lớn sau này. Chiếc đu gồm 2 cột trụ lớn, 4 thanh gỗ đan chéo nhau tạo thành hình chữ X, ở đầu 2 thanh gỗ là ghế ngồi. Người chơi ngồi vào vị trí này, tay bám chắc vào 2 thanh gỗ, chiếc đu sẽ quay tròn.

Thường thì đu quay của người Bố Y được sơn màu đỏ, biểu trưng của sự may mắn, vui tươi. Cũng theo các cao niên, nguồn gốc của chiếc đu quay bắt đầu từ một số gia đình hiếm muộn, sau đó phổ biến thành trò chơi dân gian của người Bố Y. Nghĩa là những gia đình người Bố Y mãi không sinh được con, họ đã làm chiếc đu quay để trước nhà nhằm thu hút thật nhiều trẻ con trong bản đến chơi. Tiếng cười đùa của những đứa trẻ sẽ đem lại vượng khí cho ngôi nhà, giúp họ sớm hoàn thành tâm nguyện sinh được nhiều con.

Sau này, trò đu quay được người Bố Y chơi phổ biến vào các dịp lễ, tết, không chỉ thu hút trẻ con mà cả nam thanh, nữ tú tham gia. Trò chơi đu quay của người Bố Y còn thể hiện rõ quan niệm cổ xưa có âm - dương, trời - đất giao hòa, không phân biệt đẳng cấp, giới tính, tuổi tác, chỉ cần người chơi có sức khỏe và sự dẻo dai.
Đu quay còn là trò chơi mang tính nghi lễ. Khi dựng cột đu, cộng đồng người Bố Y thường chọn người có uy tín trong làng làm lễ với quan niệm báo cáo với các bậc bề trên để trò chơi đu quay được diễn ra an toàn. Cột đu thường cao 3 m, chôn sâu dưới lòng đất.

Một số nhà nghiên cứu văn hóa Bố Y còn cho rằng, động tác lên cao, hạ xuống nhịp nhàng và xoay tròn của cầu đu còn mang tính giao hòa với đất trời, biểu hiện tín ngưỡng phồn thực, cầu mong mùa màng bội thu, con người mạnh khỏe.

Mỗi trò chơi dân gian, đặc biệt là các trò chơi thể hiện tín ngưỡng đều có môi trường diễn xướng của nó. Với ý nghĩa nhân sinh biểu trưng và với lòng tự hào, quyết tâm bảo vệ bản sắc dân tộc, trò chơi đu quay đến nay vẫn được đồng bào Bố Y đón nhận và gìn giữ.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tọa đàm về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc trên địa bàn xã Hợp Thành

Tọa đàm về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc trên địa bàn xã Hợp Thành

Sáng 14/10, UBND xã Hợp Thành tổ chức Tọa đàm về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc gắn với thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhằm đề xuất giải pháp gìn giữ bản sắc văn hóa, gắn bảo tồn di sản với đời sống cộng đồng và phát triển địa phương.

Cầu Thia sẵn sàng tổ chức Hội thi “Bắt cá ruộng”, tạo điểm nhấn du lịch Mường Lò

Cầu Thia sẵn sàng tổ chức Hội thi “Bắt cá ruộng”, tạo điểm nhấn du lịch Mường Lò

Hướng tới Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, phường Cầu Thia đang khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị hội thi “Bắt cá ruộng”, dự kiến diễn ra lúc 14 giờ ngày 18/10 tại tổ dân phố Phúc Sơn. Hoạt động hứa hẹn mang đến trải nghiệm văn hóa độc đáo, quảng bá sản vật địa phương và thu hút du khách.

Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông diễn ra trong hai ngày 19 - 20/10

Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông diễn ra trong hai ngày 19 - 20/10

Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông năm 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 19 và 20/10 tại thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, với nhiều hoạt động văn hóa, tín ngưỡng và thể thao truyền thống, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch địa phương.

Hoa hậu Việt Nam 2026 lên xu hướng tìm kiếm

Hoa hậu Việt Nam 2026 lên xu hướng tìm kiếm

Sau đêm chung khảo tại Hải Phòng, Hoa hậu Việt Nam 2026 xuất hiện trong nhóm xu hướng tìm kiếm trên Google. Top 25 cô gái tiếp tục hành trình trưởng thành dựa trên bốn trụ cột Nhan sắc - Văn hóa - Trí tuệ và Cống hiến, sẵn sàng kế thừa danh hiệu từ đương kim Hoa hậu Hà Trúc Linh.

Lào Cai: Đồng loạt chiếu phim lưu động tuyên truyền phòng, chống ma túy tại 9 xã vùng cao

Lào Cai: Đồng loạt chiếu phim lưu động tuyên truyền phòng, chống ma túy tại 9 xã vùng cao

Từ ngày 12 - 26/10, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức đợt chiếu phim lưu động diện rộng phục vụ Nhân dân và học sinh tại các xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hoạt động nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị năm 2026; đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền Dự án 4 và Dự án 5 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.

Sơ duyệt Chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Sơ duyệt Chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Tối 13/10, tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ, UBND tỉnh tổ chức buổi sơ duyệt Chương trình Khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội chủ trì buổi sơ duyệt, trực tiếp kiểm tra, đánh giá và chỉ đạo hoàn thiện các nội dung, bảo đảm chương trình khai mạc diễn ra trang trọng, ấn tượng và đúng kế hoạch.

Hợp luyện diễu diễn đường phố, sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Hợp luyện diễu diễn đường phố, sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chiều tối 13/10, các diễn viên diễu diễn của các xã, phường tổ chức hợp luyện, rà soát đội hình, nội dung và phương án phối hợp, chuẩn bị cho buổi tổng duyệt ngày 14/10 và chương trình diễu diễn đường phố chính thức tại Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 vào ngày 16/10.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Hiền Hạnh kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Hiền Hạnh kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chiều 13/10, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, cùng đại diện các sở, ngành liên quan và phường Nghĩa Lộ đã kiểm tra tiến độ chuẩn bị khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ và hội chợ du lịch Tây Bắc năm 2026 và Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP.

Phường Trung Tâm: Hoàn thiện không gian “Hoa trái bốn mùa - Trải nghiệm và kết nối” hưởng ứng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò

Phường Trung Tâm: Hoàn thiện không gian “Hoa trái bốn mùa - Trải nghiệm và kết nối” hưởng ứng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò

Hưởng ứng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 (từ ngày 15 đến 21/10), phường Trung Tâm đang khẩn trương hoàn thiện không gian “Hoa trái bốn mùa - Trải nghiệm và kết nối”, gắn quảng bá nông sản với trải nghiệm văn hóa và tham quan nhà vườn tại Tổ dân phố 7.

Lào Cai giành 14 huy chương, 8 giải thưởng tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông 2026

Lào Cai giành 14 huy chương, 8 giải thưởng tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông 2026

Tham gia Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 tại tỉnh Điện Biên, đoàn Lào Cai đã đạt nhiều thành tích nổi bật trong các hoạt động văn hóa, thể thao, góp phần tôn vinh, quảng bá và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Mông nói riêng và bản sắc văn hóa Lào Cai nói chung.

Người giữ nghề may áo cỏm ở Mường Lò

Người giữ nghề may áo cỏm ở Mường Lò

Gần 30 năm gắn bó với khung dệt, bàn may, chị Đinh Thị Thỉnh ở tổ dân phố 4, phường Trung Tâm không chỉ tạo ra những bộ trang phục Thái vừa vặn, tôn dáng mà còn tận tâm truyền nghề cho thế hệ trẻ. Những người thợ gắn bó lâu năm như chị Thỉnh góp phần đưa trang phục truyền thống của đồng bào Thái ngày càng hiện diện trong đời sống người dân Mường Lò.

Các địa phương khẩn trương chuẩn bị các điều kiện phục vụ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Các địa phương khẩn trương chuẩn bị các điều kiện phục vụ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Hướng tới Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, các hoạt động chuẩn bị tại phường Nghĩa Lộ và các địa phương liên quan đang được tích cực triển khai. Cùng với việc hoàn thiện các hạng mục phục vụ Hội chợ Du lịch Tây Bắc, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cơ sở lưu trú, dịch vụ, bảo đảm các điều kiện đón tiếp, phục vụ người dân và du khách.

Lớp học đặc biệt gìn giữ chữ Nôm Dao ở Tả Phìn

Lớp học đặc biệt gìn giữ chữ Nôm Dao ở Tả Phìn

Nhiều năm qua, Nghệ nhân Nhân dân Tẩn Vần Siệu, bản Tả  Chải, xã Tả Phìn, tâm huyết nghiên cứu, sưu tầm và truyền dạy chữ Nôm Dao miễn phí cho nhiều thế hệ học trò, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Dao.

Chợ Mường Lò dấu ấn văn hóa một vùng quê

Chợ Mường Lò dấu ấn văn hóa một vùng quê

Ở trung tâm vùng đất Mường Lò, chợ Mường Lò thuộc phường Trung Tâm không chỉ là điểm giao thương sầm uất bậc nhất khu vực mà còn là không gian lưu giữ những nét đẹp văn hóa Tây Bắc. Mỗi phiên chợ diễn ra không đơn thuần là nơi mua bán, mưu sinh mà đã trở thành điểm hẹn cộng đồng, nơi gặp gỡ, giao lưu, trao truyền bản sắc và kể lại những câu chuyện ngàn đời của đồng bào các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú, Tày, Mường...

Lào Cai tổ chức bắn pháo hoa tại chương trình Khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Lào Cai tổ chức bắn pháo hoa tại chương trình Khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai vừa giao các cơ quan, đơn vị khẩn trương chuẩn bị các điều kiện để tổ chức bắn pháo hoa ngay sau chương trình nghệ thuật đặc biệt khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, dự kiến lúc 21 giờ 15 phút ngày 16/10/2026 tại khu vực Sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ.

fb yt zl tw