LCĐT - Từ xa xưa, mỗi dịp lễ, tết, các bản làng người Bố Y lại vang lời ca, tiếng hát và rộn ràng các trò chơi dân gian độc đáo của cộng đồng mình, trong đó thu hút nhất là trò chơi đu quay. Chiếc đu quay của người Bố Y cũng đặc biệt, không chỉ đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, mà còn là cách thức thực hành tín ngưỡng dân gian.
Chiếc đu của người Bố Y quay tròn, có thể đủ chỗ cho 4 người chơi. Vật liệu làm chiếc đu quay được chọn lựa kỹ với loại gỗ chắc chắn, không bị mối mọt. Người Bố Y thường chọn gỗ chò chỉ làm đu quay, bởi loại này bền chắc theo thời gian. Theo các cao niên trong cộng đồng người Bố Y, trung bình phải mất hơn 1 tuần mới hoàn thành được chiếc đu quay. Riêng công đoạn lên rừng tìm gỗ là mất thời gian nhất. Gỗ được đem về bản, công đoạn cưa, bào bắt đầu. Người làm đu quay cũng phải giỏi tính toán, sao cho độ dài của 4 thanh gỗ bằng nhau, điểm giao nhau giữa 4 thanh gỗ phải đảm bảo khi 4 người ngồi lên có thể quay tròn.
Cấu tạo của chiếc đu quay cũng rất đặc biệt, nhiều người ví nó như tiền thân của những chiếc vòng quay mặt trời tại các khu du lịch lớn sau này. Chiếc đu gồm 2 cột trụ lớn, 4 thanh gỗ đan chéo nhau tạo thành hình chữ X, ở đầu 2 thanh gỗ là ghế ngồi. Người chơi ngồi vào vị trí này, tay bám chắc vào 2 thanh gỗ, chiếc đu sẽ quay tròn.
Thường thì đu quay của người Bố Y được sơn màu đỏ, biểu trưng của sự may mắn, vui tươi. Cũng theo các cao niên, nguồn gốc của chiếc đu quay bắt đầu từ một số gia đình hiếm muộn, sau đó phổ biến thành trò chơi dân gian của người Bố Y. Nghĩa là những gia đình người Bố Y mãi không sinh được con, họ đã làm chiếc đu quay để trước nhà nhằm thu hút thật nhiều trẻ con trong bản đến chơi. Tiếng cười đùa của những đứa trẻ sẽ đem lại vượng khí cho ngôi nhà, giúp họ sớm hoàn thành tâm nguyện sinh được nhiều con.
Sau này, trò đu quay được người Bố Y chơi phổ biến vào các dịp lễ, tết, không chỉ thu hút trẻ con mà cả nam thanh, nữ tú tham gia. Trò chơi đu quay của người Bố Y còn thể hiện rõ quan niệm cổ xưa có âm - dương, trời - đất giao hòa, không phân biệt đẳng cấp, giới tính, tuổi tác, chỉ cần người chơi có sức khỏe và sự dẻo dai.
Đu quay còn là trò chơi mang tính nghi lễ. Khi dựng cột đu, cộng đồng người Bố Y thường chọn người có uy tín trong làng làm lễ với quan niệm báo cáo với các bậc bề trên để trò chơi đu quay được diễn ra an toàn. Cột đu thường cao 3 m, chôn sâu dưới lòng đất.
Một số nhà nghiên cứu văn hóa Bố Y còn cho rằng, động tác lên cao, hạ xuống nhịp nhàng và xoay tròn của cầu đu còn mang tính giao hòa với đất trời, biểu hiện tín ngưỡng phồn thực, cầu mong mùa màng bội thu, con người mạnh khỏe.
Mỗi trò chơi dân gian, đặc biệt là các trò chơi thể hiện tín ngưỡng đều có môi trường diễn xướng của nó. Với ý nghĩa nhân sinh biểu trưng và với lòng tự hào, quyết tâm bảo vệ bản sắc dân tộc, trò chơi đu quay đến nay vẫn được đồng bào Bố Y đón nhận và gìn giữ.
Cùng với nỗ lực gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn, Sa Pa (Lào Cai) đang tập trung chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh đồng thời chỉnh trang cảnh quan, hạ tầng và trật tự đô thị trên địa bàn tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo đô thị theo định hướng “xanh - bản sắc - thông minh”, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững gắn với các nghị quyết chiến lược.
Ngày 5/11, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức họp báo thông tin về công tác chuẩn bị và các hoạt động dự kiến tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 và Lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.
Giữa trùng điệp mây ngàn Suối Giàng, khi tiếng khèn, tiếng sáo Mông đứng trước nguy cơ mai một theo dòng chảy thời gian, chàng trai trẻ Sùng A Mạnh đã đưa ra một lựa chọn đầy bản lĩnh: trở về bản làng để giữ “hồn” di sản quê hương. Bằng tiếng khèn, tiếng sáo da diết và tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ, A Mạnh đang miệt mài thắp sáng, đưa bản sắc văn hoá dân tộc Mông vươn xa.
Trải qua hơn 2.000 năm du nhập vào Việt Nam, Phật giáo Việt Nam là 1 tôn giáo có truyền thống yêu nước với tinh thần “Hộ quốc an dân," gắn bó với vận mệnh của đất nước, luôn đồng hành cùng dân tộc.
Giữa nhịp sống hiện đại, làm thế nào để thế hệ trẻ yêu mến, tự hào và chung tay bảo tồn văn hóa truyền thống luôn là trăn trở của bao thế hệ. Câu chuyện của em Lò Anh Khôi, 9 tuổi, lớp 4C, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Trung Tâm) là một minh chứng tích cực. Ở em có sự kết hợp giữa tri thức hiện đại và tình yêu đối với cội nguồn văn hóa Thái.
Chiều 4/11, xã Mường Khương tổ chức tổng duyệt chương trình Lễ hội “Mường Khương - Sắc màu biên cương” lần thứ I năm 2026, rà soát các nội dung và công tác chuẩn bị trước khi lễ hội diễn ra trong hai ngày 7–8/11.
Tối 3/11, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Bộ Công an phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Gala nghệ thuật tổng kết, trao giải Cuộc thi sáng tạo video/clip “Tổ quốc bình yên” năm 2026. Tại lễ trao giải, hai học sinh Trường THPT Chuyên Lào Cai đã xuất sắc giành Giải A với tác phẩm “Ngày mai vẫn đợi”.
Ngày 3/11, tại trụ sở Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), Hội đồng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO đã nhất trí tuyệt đối trao “Thẻ xanh” – mức đánh giá cao nhất trong quy trình tái thẩm định định kỳ - đối với Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang.
Tiếng khèn, điệu múa, đường kim mũi chỉ thêu hoa văn truyền thống đang được gìn giữ, trao truyền qua hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao tại Lào Cai. Chính sách hỗ trợ của tỉnh đã tạo thêm điều kiện để các câu lạc bộ duy trì sinh hoạt, phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Sáng 2/11, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai (cơ sở 2), đã bế mạc Trại sáng tác Âm nhạc năm 2026 và giới thiệu các tác phẩm được hoàn thiện trong thời gian tham gia Trại.
Giữa cuộc sống hiện đại, nơi gìn giữ văn hóa truyền thống tốt nhất và lâu bền nhất chính là trong từng gia đình. Trong mỗi nếp nhà của người Mông, người Dao, người Tày hay người Thái..., văn hóa ở ngay trong nét sinh hoạt hằng ngày.
Người ta có thể già đi theo quy luật của thời gian, nhưng có một kiểu tuổi tác không nằm ở mái tóc pha sương hay những nếp nhăn nơi khóe mắt. Đó chính là tâm hồn. Ông Nở vẫn tò mò với thế giới, vẫn muốn tự tay làm việc, vẫn không ngừng sáng tạo và biết vui với những điều nhỏ nhặt nhất.
Gìn giữ nghề làm cốm truyền thống, xã Phúc Khánh hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ, gắn sản vật địa phương với phát triển du lịch. Lễ hội cốm là dịp quảng bá hương vị đặc trưng và bản sắc văn hóa địa phương, qua đó tạo thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân.
Tối 30/10, tại tỉnh Quảng Ninh, lễ công bố kết quả và trao giải Cuộc thi Ảnh nghệ thuật cấp quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV năm 2026 diễn ra và được truyền hình trực tiếp trên kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam (QPVN). Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Mạnh Cường (Lào Cai) xuất sắc giành giải Nhì (Huy chương Bạc) với Bộ ảnh “Nghề chạm bạc của người Dao đỏ ở Mường Bo.
Tối 31/10, tại sân Đình làng Già Hạ, đêm giao lưu văn nghệ chào mừng Lễ hội Cốm xã Phúc Khánh năm 2026 thu hút đông đảo người dân và du khách. Những tiết mục hát, múa kết hợp sắc màu truyền thống và hiện đại đã mang đến không khí sôi nổi trước ngày khai hội.
Ngày 31/10, tại Nhà văn hóa thôn 9, xã Thượng Bằng La, Câu lạc bộ (CLB) Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai, thuộc Chi hội Thơ, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh, tổ chức kỷ niệm 9 năm thành lập và giao lưu với chủ đề “Tình thơ Tây Bắc”.
Trong nhịp sống mới nơi những bản làng vùng cao đang từng ngày đổi thay, tiếng hát, điệu múa, những nghi lễ truyền thống vẫn được người dân xã Mỏ Vàng nâng niu, gìn giữ. Đó không chỉ là phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, làm nên bản sắc riêng của mỗi dân tộc.
Lòng chảo Mường Lò - nơi lưu giữ điệu xòe, câu khắp và bản sắc văn hóa Thái, các thiết chế như: Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu di tích lịch sử quốc gia Căng và Đồn Nghĩa Lộ cùng nhà sinh hoạt cộng đồng góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa vùng đất phía Nam của tỉnh. Để phát huy hiệu quả, trở thành điểm tựa tinh thần và nguồn lực du lịch, những công trình này cần tầm nhìn dài hạn và sự đầu tư tương xứng.
Mỗi mùa hoa ban trắng rừng Tây Bắc, hang Thẩm Lé - hang Tình Yêu của người Thái Mường Lò - nơi trai gái gặp gỡ, tìm hiểu nhau qua tiếng khèn, tiếng pí và những câu hát giao duyên. Dẫu phong tục xưa dần mai một, ký ức về một miền yêu thương vẫn được các nghệ nhân gìn giữ, trao truyền như nét đẹp văn hóa của dân tộc.
Những năm gần đây, phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng tại phường Cầu Thia ngày càng phát triển, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân và gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc.
