Thanh niên bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Chung tay lan tỏa nghệ thuật cổ truyền

Tham gia cuộc thi âm nhạc Sing! Asia (Giọng hát mới châu Á), ca sĩ Phương Mỹ Chi ghi dấu ấn với bản sắc riêng biệt. Trong tập 4 chương trình, Phương Mỹ Chi biểu diễn bản mashup "Lý Bắc Bộ", một tác phẩm do nhóm DTAP phối khí, kết hợp nhiều làn điệu dân ca miền Bắc như “Bà còng đi chợ trời mưa”, “Lý cây đa”, “Bà rằng bà rí”, “Đẩy xe bò”. Sau khi tiết mục được lên sóng, Phương Mỹ Chi nhận được nhiều đánh giá cao từ giới chuyên môn và khán giả. Các ý kiến đều nhận định tiết mục này có màu sắc âm nhạc ấn tượng, giàu sự sáng tạo khi pha trộn giữa folktronica, pop, house và chất dân ca quan họ Bắc Ninh đậm tính văn hóa Việt. Nữ ca sĩ cũng được đặc cách vào vòng tứ kết.

Không chỉ tạo cơn sốt tại sân khấu quốc tế, Phương Mỹ Chi còn khiến khán giả đứng ngồi không yên khi biểu diễn tiết mục “Hề” cùng các thành viên trong nhóm tại chương trình “Em xinh say hi”. Phần trình diễn mang đến một làn gió mới khi kết hợp bộ môn hát bội, tuồng cổ vào không gian âm nhạc hiện đại. Nữ ca sĩ chia sẻ, ngay từ lần đầu nghe demo (thử nghiệm) của “Hề”, cô đã nghĩ ngay đến việc đưa chất liệu hát bội, tuồng cổ vào tiết mục, bởi đây là một di sản đặc biệt và vô giá. Phương Mỹ Chi cho biết: “Dù bộ môn nghệ thuật này không quá phổ biến trong dòng chảy âm nhạc đại chúng nhưng luôn mang một chiều sâu văn hóa và nguồn cảm hứng nghệ thuật đặc biệt từ tạo hình, âm nhạc đến ngôn ngữ sân khấu. Tôi tin rằng điều này sẽ tạo nên điểm nhấn ý nghĩa trên sân khấu hiện đại”.

Để có tiết mục thành công, ê-kíp của Phương Mỹ Chi đã làm việc trực tiếp với NSƯT Ngọc Khanh để được hướng dẫn chi tiết về bộ môn này trong cả âm nhạc, phục trang, hình thể, nhạc cụ và các nguyên tắc sân khấu. Bên cạnh đó, nhóm còn tổ chức buổi làm việc với ê-kíp dự án “Hành trình di sản - Xin chào Việt Nam” để tìm hiểu rõ hơn về những giới hạn, tinh thần khi cách tân loại hình nghệ thuật truyền thống này và sự khác biệt trong cách hát, trình diễn tuồng cổ Bắc bộ và hát bội Nam bộ.

Sau khi tiết mục này lên sóng, NSƯT Ngọc Khanh xúc động, chia sẻ:“Mừng rớt nước mắt khi xem bài “Hề”. Niềm vui không sao tả hết vì các con đã làm được. Cảm ơn các con đã chung tay lan tỏa nghệ thuật cổ truyền đang dần mai một, làm mới, trau chuốt lại... đưa âm nhạc và một chút phục trang của Hát Bội đến gần công chúng cùng các bạn trẻ nhiều hơn”.

Trước Phương Mỹ Chi, Hòa Minzy cũng tạo được tiếng vang lớn với MV ca nhạc “Bắc Bling”. Không chỉ đạt lượng xem “khủng”, “Bắc Bling” còn chinh phục khán giả nhờ sự kết hợp tinh tế giữa âm nhạc hiện đại và văn hóa truyền thống, sự đầu tư chỉn chu. Bài hát vừa kết hợp chất dân ca truyền thống với phong cách hip hop hiện đại. Bên cạnh quan họ, "Bắc Bling" còn lồng ghép những loại hình ca hát đặc trưng của Bắc Bộ như xẩm và chèo. Những nhạc cụ dân tộc được sử dụng trong "Bắc Bling" như đàn nguyệt, sáo, nhị, trống nhưng được phối khí theo phong cách mới với tiết tấu nhanh cũng tạo nên những giai điệu bắt tai, lôi cuốn. Hòa Minzy cho biết, đây là sản phẩm âm nhạc đánh dấu sự trở lại của cô và xuất phát từ tình yêu, mong muốn được tri ân quê hương, nguồn cội, lan tỏa tình yêu văn hóa truyền thống của dân tộc đến với mọi người.

Bên cạnh hai nữ ca sĩ trên, Soobin Hoàng Sơn cũng được vinh danh ở lĩnh vực văn hóa nghệ thuật tại giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2024 nhờ có đóng góp nổi bật trong việc phổ biến, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Cụ thể, Soobin Hoàng Sơn đã cùng đồng nghiệp làm mới các ca khúc như: “Trống cơm”, “Chiếc khăn piêu” trong chương trình "Anh trai vượt ngàn chông gai", tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ những giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống, tình yêu quê hương, dân tộc thông qua cách thể hiện bằng ngôn ngữ âm nhạc hiện đại, thu hút khán giả ở mọi lứa tuổi, giúp khán giả thêm yêu văn hóa Việt.

Tiên phong đấu tranh chống lại hiện tượng phản văn hóa

Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh, thanh niên chính là cầu nối đưa văn hóa truyền thống vào đời sống hiện đại, đồng thời là lực lượng góp phần lan tỏa bản sắc Việt Nam ra thế giới. “Tổ chức Đoàn, Hội luôn đồng hành cùng thanh niên để nâng cao nhận thức, triển khai thành hành động cụ thể nhằm khuyến khích các bạn có tư duy văn hóa đúng đắn, biết trân trọng, gìn giữ và phát huy các giá trị truyền thống, những giá trị văn hóa cốt lõi của dân tộc” - Bí thư T.Ư Đoàn Nguyễn Tường Lâm cho biết.

Khi được lấy ý kiến về Dự thảo Đề án “Thanh niên tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam giai đoạn 2024 - 2029”, nhiều chuyên gia, nghệ sĩ, nhà khoa học, người nổi tiếng và đại diện thanh niên đã có những ghi nhận, góp phần làm rõ vai trò, trách nhiệm và hành động cần thiết của thanh niên trong công cuộc gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc.

Dự thảo Đề án đặt mục tiêu xây dựng một môi trường thuận lợi để thanh niên tham gia vào việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa, thông qua ba nhóm giải pháp chính: tuyên truyền giáo dục, tổ chức các hoạt động văn hóa và hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế dựa trên nền tảng văn hóa truyền thống. Trong đó, đáng chú ý là việc tổ chức các khóa học về di sản văn hóa, nghệ thuật truyền thống như hát chèo, tuồng, cải lương, ca trù, dân ca vùng miền; trò chơi dân gian, thủ công mỹ nghệ, múa truyền thống… Đề án cũng đề xuất lồng ghép các tiết học trải nghiệm văn hóa dân tộc trong chương trình giáo dục phổ thông, giúp học sinh tìm hiểu trang phục truyền thống, lễ hội, ngôn ngữ, trò chơi dân gian của các dân tộc.

Đặc biệt, Đề án định hướng thanh niên trở thành lực lượng tiên phong trong đấu tranh chống lại các hiện tượng phản văn hóa, hành vi trái với thuần phong mỹ tục, cũng như các âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa. Đề án cũng khuyến khích thanh niên phát triển kinh tế từ văn hóa truyền thống. Các mô hình khởi nghiệp gắn với làng nghề, văn hóa địa phương sẽ được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, đưa văn hóa trở thành nền tảng trong phát triển kinh tế bền vững. Dự kiện sẽ có ít nhất 50 điểm đến du lịch tiêu biểu ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được đầu tư phát triển, nhằm gìn giữ văn hóa và tạo sinh kế cho người dân.

Việt Nam sẽ triển khai ít nhất 1 công trình thanh niên ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để bảo tồn văn hóa dân tộc tại mỗi tỉnh, TP; phấn đấu xây dựng 50 mô hình, sản phẩm văn hóa số do thanh niên sáng tạo, lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng.

Bí thư T.Ư Đoàn Nguyễn Tường Lâm, T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên