Khuyến khích người trẻ đưa văn hóa Việt ra thế giới

Ngoại giao văn hóa là một phần quan trọng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, để thúc đẩy quan hệ, tăng cường hiểu biết và hợp tác với các quốc gia khác, từ đó nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, đưa văn hóa Việt đến gần hơn với công chúng toàn cầu. Trong đó, giới trẻ đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá văn hóa Việt ra thế giới, thông qua mạng xã hội. Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông đã trao đổi với phóng viên TTXVN xung quanh vấn đề này.

Thứ trưởng đánh giá như thế nào về việc những bạn trẻ, kể cả người nước ngoài đang tích cực quảng bá văn hóa Việt Nam trên mạng xã hội? Theo ông, Việt Nam cần làm gì để ngày càng có thêm nhiều người có tầm ảnh hưởng trở thành những đại sứ văn hóa Việt Nam?

Xu hướng các bạn trẻ, đặc biệt là những người có tầm ảnh hưởng, chia sẻ các giá trị văn hóa, truyền thống và hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên mạng xã hội hiện nay rất đáng khích lệ. Những video ngắn, hình ảnh, bài viết sáng tạo kết hợp văn hóa truyền thống với các yếu tố hiện đại về ẩm thực, du lịch, âm nhạc và phong tục tập quán... không chỉ thu hút người xem trong nước, mà còn tạo nên sức hút mạnh mẽ đối với cộng đồng quốc tế. Ví dụ: MV “Bống bống bang bang” của nhóm 365 hay “Nơi này có anh” của Sơn Tùng M-TP và mới nhất là MV “Bắc Bling” (Bắc Ninh) của nhóm nghệ sỹ Hòa Minzy, Tuấn Cry và Xuân Hinh đã gây tiếng vang rất lớn không chỉ trong nước mà còn ra quốc tế, với trên 100 triệu view (lượt xem) trên YouTube và các mạng xã hội khác.

Để ngày càng có thêm nhiều người có tầm ảnh hưởng trở thành những đại sứ văn hóa Việt Nam, Việt Nam cần triển khai một số giải pháp như: Sớm hoàn thiện hệ thống thể chế đồng bộ, trong đó cần xây dựng mới các Luật về nghệ thuật biểu diễn, Nghị định về khuyến khích phát triển văn học; sửa đổi, bổ sung các Luật: Quảng cáo, Điện ảnh, Sở hữu trí tuệ, Báo chí, An ninh mạng... theo hướng tạo nhiều chính sách mới, không gian mang tính dẫn dắt, kiến tạo cho đội ngũ văn nghệ sỹ có điều kiện thỏa sức sáng tạo, nhất là các chính sách hỗ trợ thuế, hợp tác công tư, bảo vệ quyền tác giả, tác phẩm trên không gian mạng.

Tạo môi trường thuận lợi, hỗ trợ sáng tạo, hợp tác quốc tế và thúc đẩy sự tham gia của các doanh nghiệp và cộng đồng người Việt Nam, từ đó xây dựng một lực lượng "đại sứ văn hóa" mạnh mẽ, góp phần nâng tầm văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Hỗ trợ sáng tạo và khuyến khích các hoạt động văn hóa trực tuyến. Việc cung cấp các khoản tài trợ, các cuộc thi sáng tạo, hoặc các chương trình đào tạo về kỹ năng truyền thông và quảng bá sẽ giúp những người trẻ có thêm động lực và công cụ để phát triển các hoạt động văn hóa trên mạng xã hội.

Tăng cường giáo dục và tuyên truyền nhận thức về giá trị văn hóa qua việc triển khai các chương trình giáo dục trong và ngoài nước để giúp các bạn trẻ hiểu và trân trọng giá trị văn hóa dân tộc. Cung cấp các tài liệu, chương trình đào tạo về kỹ năng truyền thông và quảng bá cho giới trẻ cũng sẽ giúp họ tự tin hơn trong việc chia sẻ văn hóa Việt Nam trên mạng xã hội.

Nhà nước có thể hỗ trợ các cộng đồng người Việt tại nước ngoài tổ chức các hoạt động văn hóa tại địa phương, qua đó giúp kết nối và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Hiện nay, một số chương trình văn hóa, giải trí đã tạo nên làn sóng mạnh mẽ không chỉ trong nước, mà còn với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt giới trẻ. Ví dụ như chương trình “Anh trai say Hi”, “Anh trai vượt ngàn chông gai”... Theo Thứ trưởng, đâu là những yếu tố khiến các chương trình này đạt được thành công trong vai trò kết nối người Việt Nam trẻ ở nước ngoài và văn hóa quê hương?

Năm 2024 đã chứng kiến hơn 50 sự kiện âm nhạc lớn nhỏ với sự tham gia của cả nghệ sỹ Việt Nam và quốc tế. Số lượng khán giả dao động từ vài nghìn đến 40.000 người mỗi sự kiện. Điều này là minh chứng rõ nét cho tiềm năng của ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam. Hai sự kiện nổi bật nhất - “Anh trai say Hi” tại Hà Nội và “Anh trai vượt ngàn chông gai” tại Hưng Yên, với số lượng khán giả gần 100 ngàn người cho mỗi sự kiện - đã để lại dấu ấn mạnh mẽ cả về nghệ thuật và kinh tế. “Anh trai say Hi” đạt 18 tỷ người nghe và xem trên toàn cầu (tính đến ngày 15/5/2025), có sức ảnh hưởng lớn trên các nền tảng xã hội trực tuyến.

Theo tôi, sự thành công của các show diễn này là sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố giải trí và giáo dục, gửi gắm các thông điệp ý nghĩa về cuộc sống, gia đình, tình yêu và bản sắc văn hóa dân tộc. Nhiều tiết mục mới lạ, kết hợp nghệ thuật truyền thống với các yếu tố hiện đại, có sự sáng tạo trong cách dàn dựng, trang phục, ánh sáng, giao lưu, trò chơi… đã tạo ra sự gắn kết mạnh mẽ giữa nghệ sỹ và khán giả, mang đến cho người xem nhiều trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, mới lạ.

Ngoài ra, không thể phủ nhận được hiệu ứng từ việc tạo ra sức hút trên mạng xã hội như YouTube, TikTok, Facebook, Threads... Các nền tảng mạng xã hội có hàng trăm triệu người theo dõi, nên concert ngay lập tức cháy vé khi vừa mở bán là điều dễ hiểu.

Hiệu ứng lan tỏa từ các sự kiện đã góp phần nâng cao hình ảnh Việt Nam như một điểm đến du lịch văn hóa độc đáo, đồng thời khẳng định khả năng xây dựng thương hiệu văn hóa quốc gia, thông qua các chương trình biểu diễn chất lượng cao, tạo cơ hội cho giới trẻ, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiểu và cảm nhận về các truyền thống, phong tục, lịch sử và con người Việt Nam, giúp kết nối người Việt trẻ ở nước ngoài và với văn hóa quê hương.

Việt Nam đã thực hiện một số chương trình quảng bá văn hóa thông qua UNESCO và các kênh truyền thông quốc tế. Xin Thứ trưởng cho biết hiệu quả của những hình thức quảng bá này. Sắp tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có kế hoạch triển khai các hoạt động văn hóa nghệ thuật như thế nào để quảng bá hình ảnh Việt Nam hơn nữa cũng như tăng cường kết nối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài?

Trong những năm qua, Việt Nam đã xây dựng hồ sơ và vận động thành công để có trên 60 danh hiệu được UNESCO công nhận. Việt Nam là nước đầu tiên đề nghị UNESCO chuyển “Hát xoan Phú Thọ” từ “Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp” sang “Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”, thể hiện tính tiên phong, chủ động, tinh thần trách nhiệm của chúng ta đối với di sản của ông cha, nay đã là di sản của thế giới.

Công tác văn hóa đối ngoại được gắn liền với công tác truyền thông, theo Kết luận số 57-KL/TW ngày 15/6/2023 của Bộ Chính trị về tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới. Hằng năm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đón, hướng dẫn và quản lý khoảng 30 đoàn làm phim quốc tế, các hãng thông tấn báo chí quốc tế như: BBC (Anh), CNN (Hoa Kỳ), NHK (Nhật Bản), KBS (Hàn Quốc)... vào Việt Nam làm phim, đưa tin, viết bài giới thiệu, quảng bá, văn hóa, đất nước, con người Việt Nam trên cơ sở nguồn kinh phí chủ động của các hãng phim quốc tế hoặc xã hội hóa.

Nhằm lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới, thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dành ưu tiên triển khai công tác văn hóa đối ngoại thông qua một số giải pháp như tăng cường công tác nghiên cứu, tham mưu chính sách, tìm hiểu, kết nối các thiết chế văn hóa uy tín đẳng cấp quốc tế, các nhà đầu tư nước ngoài tiềm năng với các cơ quan văn hóa, chính quyền trong nước để hợp tác, liên danh, liên kết, đồng sản xuất phát triển một số sản phẩm, thương hiệu công nghiệp văn hóa tiêu biểu; thúc đẩy cơ hội giới thiệu sản phẩm, thương hiệu văn hóa Việt Nam tại thị trường nước ngoài (dưới các hình thức triển lãm, trưng bày, hội chợ, các sự kiện thu hút sự quan tâm của chính giới, truyền thông, xã hội nước sở tại, quảng bá thông qua các nền tảng…); dẫn dắt, tạo điều kiện tổ chức các chương trình biểu diễn của các nghệ sỹ Việt Nam ở nước ngoài; đẩy mạnh sự hiện diện của Việt Nam tại các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ thế giới (giải Oscar, Liên hoan phim Cannes, Triển lãm Thế giới EXPO, Triển lãm văn hóa quốc tế Venice Biennale...), tìm kiếm các nguồn lực để hợp tác phát triển.

Thúc đẩy hợp tác với Chính phủ các nước, các cơ sở đào tạo, quỹ quốc tế, các tập đoàn quốc tế… xem xét cấp học bổng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật chất lượng cao cho Việt Nam; tạo điều kiện cho kiều bào Việt Nam ở nước ngoài tiếp nhận thông tin, sản phẩm văn hóa ở trong nước; phát hiện, thu hút, quy tụ các tên tuổi tài năng văn hóa, nghệ thuật người Việt Nam ở nước ngoài để đóng góp cho việc phát triển văn hóa dân tộc; tạo điều kiện, hỗ trợ, đẩy mạnh việc cử các tài năng văn hóa, nghệ thuật Việt Nam ở trong và ngoài nước tham gia các cuộc thi, các liên hoan nghệ thuật khu vực, quốc tế…

Nghiên cứu kết nối với Chính phủ các nước, các tập đoàn, thiết chế văn hóa nước ngoài chuyển giao công nghệ, giới thiệu ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật như bảo tàng, điện ảnh, nghệ thuật thị giác, thiết kế... Đẩy mạnh việc nghiên cứu ứng dụng các nền tảng, để thực hiện công tác thông tin đối ngoại, quan hệ công chúng trong môi trường số, tăng tương tác với thế hệ trẻ trong việc giới thiệu, quảng bá những giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống, đương đại của Việt Nam một cách thường xuyên, liên tục và cập nhật.

Chủ động đề xuất các sáng kiến quốc tế phù hợp với năng lực tổ chức của Việt Nam, kết nối đăng cai các sự kiện văn hóa nghệ thuật quốc tế uy tín, giới thiệu các tên tuổi nghệ sỹ hàng đầu thế giới đến Việt Nam; đề cử, tiến cử và tiếp tục vận động quốc tế công nhận, ghi danh Việt Nam với các danh hiệu, giải thưởng quốc tế uy tín; mở rộng mạng lưới trung tâm văn hóa Việt Nam ở nước ngoài, tăng cường hơn nữa các hoạt động văn hóa nghệ thuật phục vụ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài - chủ thể của văn hóa Việt Nam tại nước ngoài...

Trân trọng cảm ơn ông!