LCĐT - Những ngày qua, thời tiết tại các huyện vùng cao diễn biến bất thường, nắng mưa xen kẽ là điều kiện thuận lợi để sâu keo sinh nở, phát triển thành đàn phá hoại hoa màu.
Đây là loài sâu ăn tạp, ăn rất khỏe và đi theo đàn. Khi hết thức ăn, chúng di chuyển hàng đàn từ ruộng này sang ruộng khác, từ vùng này sang vùng khác để kiếm thức ăn, gây thiệt hại lớn nếu không phòng, trừ kịp thời.
Về các xã vùng cao của huyện Bát Xát những ngày này, ai cũng xót xa và kinh hãi trước những nương ngô, ruộng lúa bị từng đàn sâu keo tàn phá trơ trụi. Cây ngô bị sâu keo ăn cụt hết lá, chỉ còn trơ thân trên nương, phân sâu như mùn gỗ đổ từ ngọn xuống gốc. Những ruộng lúa đã chuyển màu đen kịt bởi sâu keo phủ kín mặt lá.
 |
| Cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh kiểm tra tình hình sâu hại tại xã Y Tý (Bát Xát). |
Nhiều năm trồng ngô nhưng chưa bao giờ gia đình anh Giàng A Hòa, ở thôn Phìn Hồ, xã Y Tý (huyện Bát Xát) lại lo lắng như năm nay, bởi hơn 0,5 ha ngô của gia đình anh đang sinh trưởng, phát triển tốt thì bị sâu keo phá hoại. Phát hiện loại sâu này, gia đình anh đã báo với cán bộ nông nghiệp xã để được hướng dẫn kỹ thuật phòng trừ. Tuy nhiên, sau 3 lần phun thuốc trừ sâu vẫn chưa hết vì sâu còn trú ngụ, ẩn nấp trong cỏ, diện tích ngô của gia đình vẫn bị sâu ăn cụt hết lá.
Chung cảnh ngộ, anh Giang A Tùng, ở thôn Trung Chải cùng xã cũng thẫn thờ nhìn về phía nương ngô bị sâu keo gây hại mà chưa thể phòng, trừ. Gần 20 năm trồng ngô, đây là năm đầu tiên anh gặp phải đợt sâu lớn như thế. Anh Tùng kể, lúc mới trồng, cây ngô rất đẹp nhưng cách đây khoảng 1 tuần thì sâu keo xuất hiện. Vợ chồng anh đã mua gần 1,5 triệu đồng thuốc trừ sâu về phun nhưng không hiệu quả. Nương ngô tốn hơn 10 triệu đồng để đầu tư giống, phân bón, chưa kể công sức của gia đình bỏ ra, nay có nguy cơ bị sâu keo tiêu hủy. Trong sự bất lực, anh cùng vợ cố gắng vạch từng chiếc lá để bắt sâu, hy vọng vớt vát lại phần nào hay phần đó.
Không chỉ gây hại trên cây ngô, sâu keo bắt đầu gây hại trên cây lúa của xã Y Tý. Ông Ly Giờ Lù, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, ban đầu sâu keo gây hại chủ yếu trên cây ngô nhưng khoảng 1 tuần nay, chúng tấn công sang cả diện tích lúa trên địa bàn xã. Theo thống kê chưa đầy đủ, xã có khoảng 70 ha lúa, ngô bị sâu keo gây hại. Cán bộ và người dân mất ăn mất ngủ vì sâu keo.
Ngành nông nghiệp đã sớm vào cuộc đưa ra các giải pháp để tiêu diệt sâu keo, bảo vệ hoa màu nhưng hiệu quả chưa cao. Lý giải về nguyên nhân, bà Trần Thị Hợp, cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Bát Xát cho biết, những ngày qua, trên địa bàn thường có mưa về sáng sớm và chiều, số giờ nắng ít, trời âm u nên ảnh hưởng đến hiệu quả của việc phun thuốc. Với sự hỗ trợ của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, huyện Bát Xát đang hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiêu diệt tận gốc loại sâu này, không để lan rộng và ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.
 |
| Người dân phun thuốc phòng trừ sâu keo trên lúa. |
Huyện Sa Pa có diện tích lúa, ngô bị sâu keo gây hại lớn thứ 2 của tỉnh (sau huyện Bát Xát). Huyện có 15 ha ngô; 3,5 ha lúa ở các xã: Thanh Kim, Bản Phùng, Tả Van bị nhiễm sâu keo. Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Tiến Thành, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện bày tỏ lo lắng bởi đây là loài sâu có khả năng phát tán nhanh. Vì vậy, ngay khi phát hiện sâu gây hại, đơn vị đã phổ biến thông tin về loài sâu này đến cán bộ kỹ thuật trồng trọt và bảo vệ thực vật huyện, cán bộ khuyến nông và nông dân các xã để phối hợp phòng, trừ.
Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, sâu keo (sâu đàn) phát sinh từ cuối tháng 6, gây hại rải rác.Tuy nhiên, từ đầu tháng 7 đến nay, sâu bùng phát mạnh, tràn từ rừng và trên cỏ xuống các ruộng lúa, nương ngô, với 115 ha bị nhiễm (74 ha ngô, 41 ha lúa). Mật độ sâu cục bộ ở mức 200 - 300 con/m2, ăn trụi hết lá ngô, lúa, ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng của cây trồng. Các huyện bị sâu keo gây hại nhiều gồm Bát Xát (89 ha), Sa Pa (17,5 ha), Bắc Hà (4 ha), Si Ma Cai (3 ha).
Bà Trần Thị Hương, Trưởng phòng Bảo vệ thực vật (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật tỉnh) cho biết: Việc phòng trừ loại sâu keo này rất khó khăn. Mỗi năm, sâu có 2 - 3 lứa, lứa đầu tiên trên cỏ dại, sau đó chúng chuyển sang phá cây trồng vào các tháng 6, 7, 8. Sâu keo thường xuất hiện vào mùa mưa. Sâu non hoạt động, ăn lá cây vào ban đêm và vào những ngày nhiều mây, chúng ăn cả vào ban ngày. Do sức ăn lớn, khi hết thức ăn, chúng di chuyển hàng đàn từ ruộng này sang ruộng khác, từ vùng này sang vùng khác để kiếm thức ăn, gây thiệt hại lớn cho cây trồng nếu không phòng trừ kịp thời.
Dự báo từ nay đến cuối tháng 7 sẽ có một lứa sâu keo nở rộ gây hại mạnh trên cây ngô, lúa nương, vì vậy các địa phương cần khẩn trương tuyên truyền, khuyến cáo người dân kiểm tra đồng ruộng nhằm phát hiện sớm sâu keo gây hại để phòng trừ kịp thời.
Trước tình trạng sâu keo hại lúa, ngô có chiều hướng lan rộng, ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp chủ động phòng trừ đạt hiệu quả cao. Cần khoanh vùng sâu hại, phun bao vây xung quanh vùng từ ngoài vào trong để hạn chế sâu di chuyển sang ruộng khác, phun kỹ trên từng cây trồng, dưới mặt đất. Chính quyền các địa phương cần xây dựng phương án, hỗ trợ kinh phí và nhân lực, tổ chức phun diệt sâu ở những khu vực bãi cỏ, bìa rừng nhằm hạn chế sâu tràn xuống khu vực sản xuất…
