Gian nan xóa bỏ lều, lán canh tác thảo quả trong rừng tự nhiên

Bài 1: Thảo quả - cây làm giàu của nhiều gia đình

LCĐT - Cây thảo quả gắn bó với đồng bào các dân tộc vùng cao Lào Cai đã hàng thập niên, giúp người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu, thậm chí trở thành những triệu phú, tỷ phú.

Dân giàu lên từ trồng cây thảo quả

Trước đây, đồng bào các dân tộc vùng cao Lào Cai trồng thảo quả để làm gia vị, vài nơi dùng làm thuốc dân gian. Cuối năm 2000, khi thương lái Trung Quốc sang thu mua thảo quả khô với giá cao thì người dân ồ ạt trồng và diện tích cây thảo quả phát triển nhanh.

Bài 1: Thảo quả - cây làm giàu của nhiều gia đình ảnh 1

Thảo quả mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ.

Trung Lèng Hồ (huyện Bát Xát) là một trong những xã có diện tích thảo quả lớn nhất tỉnh (hơn 850 ha). Cây thảo quả đã gắn bó với đồng bào các dân tộc Trung Lèng Hồ hàng chục năm qua, giúp nhiều gia đình thoát nghèo, thậm chí vươn lên làm giàu. Gia đình ông Sùng A Su (thôn Pờ Hồ, xã Trung Lèng Hồ) trồng hơn 1 ha thảo quả, năm được mùa và được giá mang lại thu nhập khoảng 70 - 80 triệu đồng. Đây là số tiền không nhỏ với người dân vùng cao, cao gấp hàng chục lần so với những cây truyền thống như ngô, lúa trên cùng một diện tích canh tác. Anh Su tâm sự: Cuối năm 2000, khi thảo quả trở thành hàng hóa, người dân trong thôn đã mở rộng diện tích trồng. Cây thảo quả liên tiếp được mùa, được giá nên người dân chúng tôi vui lắm vì có nguồn thu nhập cao mà không vất vả như cấy lúa, trồng ngô. Cây thảo quả giúp nhiều hộ trong thôn thoát nghèo, có của ăn của để và mua sắm được ti vi, xe máy, xây nhà…

Gia đình anh Thào Sinh ở thôn Pờ Hồ (xã Trung Lèng Hồ) trồng khoảng 6 ha thảo quả, năm nay thu được 64 bao, tương đương 3 tấn thảo quả khô. Với giá bán 135 - 140 nghìn đồng/kg thảo quả khô, gia đình anh thu về gần 400 triệu đồng. “Nếu không có cây thảo quả thì không biết khi nào gia đình tôi mới thoát nghèo và có cuộc sống như ngày hôm nay. Gần 400 triệu đồng tiền bán thảo quả năm nay giúp gia đình tôi xây dựng được ngôi nhà khang trang”, anh Sinh nói.

Xã Hoàng Liên (thị xã Sa Pa) hiện có hơn 836 ha thảo quả, chiếm gần 50% diện tích thảo quả trồng trong rừng đặc dụng của Vườn Quốc gia Hoàng Liên. Theo thống kê, 90% hộ trên địa bàn trồng thảo quả, đây là cây trồng chính trong phát triển kinh tế của người dân. Nhờ trồng thảo quả mà nhiều hộ đã thoát nghèo và vươn lên làm giàu, như Má A Lờ (thôn Cát Cát) thu khoảng 90 triệu đồng/năm; Hạng A Sủng (thôn Sín Chải) thu hơn 100 triệu đồng/năm…

Cây thảo quả mang lại giá trị kinh tế cao nên từ chỗ mỗi nhà trồng vài chục khóm, đến nay có những nhà trồng hàng chục ha. Dưới những tán rừng già, rừng phòng hộ ở các địa phương, không khó để thấy cây thảo quả. Tổng diện tích thảo quả trên địa bàn tỉnh hiện khoảng 12.477 ha (80% diện tích đã cho thu hoạch) với 12.438 hộ trồng, trong đó 4.588 ha trồng dưới tán rừng đặc dụng, 7.889 ha trồng dưới tán rừng phòng hộ. Các địa phương có diện tích lớn là Bát Xát (4.259 ha), Sa Pa (3.872 ha), Văn Bàn (2.776 ha)…Bài 1: Thảo quả - cây làm giàu của nhiều gia đình ảnh 2

Quá trình sấy thảo quả phải chặt hạ nhiều cây rừng làm củi.

Tác động xấu từ canh tác thảo quả

Thảo quả là cây lâm sản ngoài gỗ, dược liệu có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, do đặc tính của cây thảo quả là sống dưới tán rừng, thích hợp ở nơi có ánh sáng tán xạ nên nếu để độ tán che quá cao, cây sẽ thiếu ánh nắng mặt trời và không phát triển được, nếu nắng quá cũng khiến cây bị chết úa. Trong quá trình trồng và chăm sóc thảo quả, người dân phát dọn những cây nhỏ, cây tái sinh và lớp thực bì, chỉ để lại những cây to, tán rộng làm tàn che cho cây. Hành động này làm các cây tái sinh, lớp thực bì tự nhiên không có thế hệ tiếp nối; khi những cây to già cỗi, gãy đổ thì diện tích rừng biến mất. Về mặt lâm học, trong rừng tự nhiên có 4 thế hệ cây, gồm: Cây thành thục, kế cận, dự trữ, tái sinh.

Hành động của người dân khi canh tác thảo quả làm mất đi 3 lớp cây kế cận, chỉ còn cây thành thục, dẫn đến mất các thế hệ cây rừng tái sinh tự nhiên và ảnh hưởng đến đa dạng sinh học.

Toàn bộ diện tích trồng cây thảo quả đều ở trong rừng nên để tiện cho việc chăm sóc, thu hoạch, người dân phải dựng lều, lán nghỉ lại trong rừng. Các hộ thường ở lại trong rừng khoảng 7 - 10 ngày để chăm sóc thảo quả. Cùng với đó, do thảo quả tươi khá nặng nên để tiết kiệm sức, người dân thường sấy khô, sau đó mới vận chuyển về nhà. Được biết, cứ 10 kg thảo quả tươi sau khi sấy được 2 kg thảo quả khô. Quá trình sấy mất khoảng 3 ngày, 3 đêm liên tục. Để sấy được thảo quả không thể tránh khỏi việc người dân chặt hạ cây rừng để làm củi. Đặc biệt, khi người dân ở lại trong rừng để canh tác thảo quả sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến rừng như săn bắt động vật làm thức ăn, sử dụng lửa gây cháy rừng…

Đối với Vườn Quốc gia Hoàng Liên (Sa Pa), việc trồng thảo quả và tồn tại các lều, lán sinh hoạt, sấy thảo quả còn làm mất đi tính hoang sơ, vẻ đẹp tự nhiên của các khu rừng thuộc tuyến du lịch sinh thái Fansipan, khu du lịch suối Vàng - thác Tình Yêu… gây ảnh hưởng đến các hoạt động thu hút khách du lịch của Vườn Quốc gia Hoàng Liên cũng như thị xã Sa Pa.

Diện tích cây thảo quả ở Lào Cai lớn, mỗi năm mang lại thu nhập hàng trăm tỷ đồng cho người dân. Tuy nhiên, đây chỉ là những lợi ích trước mắt, để lại hậu quả trong sự phát triển bền vững của những khu rừng tự nhiên và rừng phòng hộ. Giải pháp vừa đảm bảo thu nhập cho người dân, vừa bảo vệ những khu rừng là đòi hỏi cấp bách với các cấp, các ngành, các địa phương của tỉnh.

Bài 2: Các địa phương tích cực vào cuộc

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Thực trạng hàng loạt bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động tại nhiều địa phương đang đặt ra yêu cầu cấp bách trong công tác quản lý. Không chỉ dừng ở kiểm tra, xử lý vi phạm mà cần có giải pháp tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong quy hoạch, đăng ký hoạt động bến thủy nội địa trên địa bàn tỉnh.

Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Sông Hồng, sông Chảy và các lòng hồ thủy điện trên địa bàn đang trở thành trục vận tải quan trọng của tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, phía sau sự nhộn nhịp là thực trạng nhiều bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động kéo dài. Điều này đặt ra những vấn đề rất đáng quan tâm trong công tác quản lý. 

Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Cùng với sự phát triển của các tuyến vận tải đường thủy, trên sông Hồng, sông Chảy và khu vực các lòng hồ trong tỉnh đang hình thành mạng lưới bến thủy nội địa hoạt động sôi động mỗi ngày. Tuy nhiên, phía sau bức tranh nhộn nhịp ấy là tình trạng “bến dù, bến cóc” hoạt động tự phát, không phép hoặc hết phép, thiếu điều kiện an toàn kỹ thuật đang đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý của chính quyền cơ sở và cơ quan chức năng.

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Sau khi phương án quản lý, bảo vệ rừng gỗ nghiến, gỗ trai giai đoạn 2021 - 2025 kết thúc, lực lượng giữ rừng ở cơ sở vẫn duy trì tuần tra, bám rừng từng ngày. Từ thực tế địa bàn, điều địa phương, lực lượng kiểm lâm và người dân mong muốn lúc này là sớm có chủ trương duy trì chính sách đặc thù cho giai đoạn tiếp theo để công tác bảo vệ rừng quý tiếp tục được duy trì ổn định, không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển tiếp.

Điện về bản xa

Điện về bản xa

Ngày 21/4 vừa qua có lẽ là ngày vui và hạnh phúc nhất với người dân 4 thôn vùng cao: Làng Ca, Khe Kẹn, Pín Pé, Ba Chum (xã Cát Thịnh) khi điện lưới quốc gia về tới bản làng sau rất nhiều năm mong mỏi. Ánh sáng ấy mở ra nhiều cơ hội phát triển cho những bản làng còn gian khó.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Do điểm trường nằm trong khu vực nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 3 (Yagi) cuối năm 2024, gần 100 học sinh mầm non và tiểu học tại thôn Hỏm Trên, xã Nậm Chày phải rời trường và học nhờ tại nhà dân. Tuy nhiên, điều kiện học tập tại các điểm tạm thời này không đảm bảo, khiến việc dạy và học gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của học sinh vùng cao nơi đây.

Về làng cao gắm Liêm Phú

Về làng cao gắm Liêm Phú

Thôn Liêm (xã Liêm Phú cũ, nay thuộc xã Khánh Yên) là nơi đồng bào dân tộc Tày sinh sống lâu đời. Trải qua nhiều thế hệ gắn bó với núi rừng, người Tày nơi đây đã đúc kết được nhiều bài thuốc quý từ dược liệu tự nhiên. Hiện nay, nhiều hộ dân vẫn miệt mài duy trì nghề nấu cao gắm truyền thống, vừa hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp cho cộng đồng, vừa mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Thời gian gần đây, tại một số xã thuộc khu vực Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà, Bảo Thắng, người dân đã và đang trồng thử nghiệm cây cà phê. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng cà phê một cách tự phát, không theo quy hoạch tại các khu vực có điều kiện sinh thái không phù hợp, đang đặt ra nhiều thách thức lớn, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong sản xuất nông nghiệp.

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Mỗi xã, thôn đều có những đặc điểm riêng về địa lý, kinh tế - xã hội, dẫn đến sự chênh lệch về mức sống và trình độ phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hài hòa lợi ích, phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng từng vùng.

Một góc thôn Bỗng 2 nhìn từ trên cao.

Bản Dao đoàn kết

Nhắc đến thôn Bỗng 2, xã Bảo Hà, nhiều người vẫn còn nhớ đó là thôn người Dao nằm khuất sâu giữa núi rừng rậm rạp, kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn do thiếu sinh kế phù hợp. Tuy nhiên, với việc xác định cây quế là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, địa phương đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế. Hành trình thoát nghèo của người dân nơi đây đã thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng, tạo sức lan tỏa cùng nhau phát triển.

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Sau Tết Nguyên đán, các địa phương trong tỉnh rộn ràng bước vào mùa lễ hội xuân truyền thống. Qua những lễ hội đã diễn ra, phóng viên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi công tác bảo vệ môi trường được các cấp chính quyền, ngành chức năng, người dân và du khách quan tâm hơn, góp phần gìn giữ không gian lễ hội văn minh, bền vững.

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

fb yt zl tw