Quyết định tăng thuế lên mức 50% nhằm vào hàng nhập khẩu từ Ấn Độ của chính quyền Tổng thống Donald Trump có hiệu lực từ ngày 27-8, với lý do quốc gia Nam Á bác đề nghị ngừng mua dầu thô và thiết bị quốc phòng từ Nga.
Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Ấn Độ, với tổng trị giá 86,5 tỷ USD/năm. Việc khoảng 2/3 các mặt hàng chịu mức thuế 50% sẽ đe dọa đến việc làm và tăng trưởng ở các ngành phụ thuộc vào thị trường Mỹ.
Các chuyên gia kinh tế nhận định, mức thuế này khiến nhiều mặt hàng mất lợi thế cạnh tranh, dẫn đến nguy cơ tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Ấn Độ giảm 1% trong năm tài chính 2025-2026.
Thất nghiệp là một mối lo ngại khi Ấn Độ ghi nhận tỷ lệ 5,6% ở tháng 6, tăng lên 7,1% tại các thành phố. Sự sụt giảm mạnh trong xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Mỹ có thể ảnh hưởng đến hàng triệu người lao động.
Ajay Srivastava, cựu quan chức thương mại Ấn Độ và là người sáng lập Sáng kiến Nghiên cứu thương mại toàn cầu (GTRI), một tổ chức tư vấn có trụ sở tại New Delhi, cho biết kim ngạch xuất khẩu từ các ngành bị ảnh hưởng có thể giảm 70%, từ 60,2 tỷ USD xuống còn 18,6 tỷ USD, trong khi tổng lượng hàng xuất khẩu sang Mỹ có thể giảm tới 43%.
Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã kêu gọi người dân ưu tiên mua hàng hóa được sản xuất trong nước. Chính phủ Ấn Độ cũng có kế hoạch cải cách thuế hàng hóa và dịch vụ trên toàn quốc, giảm hầu hết các mức thuế xuống còn 5% hoặc 18% để kích thích nhu cầu chi tiêu của người dân.
Các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, dệt may và xi măng sẽ rẻ hơn, trong khi hàng xa xỉ vẫn đắt đỏ. Chính phủ được cho là đang chuẩn bị một gói kích thích kinh tế trị giá hàng tỷ USD để hỗ trợ các nhà xuất khẩu.
Trong nỗ lực đa dạng hóa thị trường, Ấn Độ gần đây đã ký kết một hiệp định thương mại tự do với Anh. Tuy nhiên, các nhà xuất khẩu vẫn cho rằng chính phủ cần hành động quyết liệt hơn nữa.
Liên đoàn Các tổ chức xuất khẩu Ấn Độ (FIEO) kêu gọi cho phép hoãn trả nợ gốc và lãi vay trong 1 năm để đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường. Hội đồng Xúc tiến xuất khẩu hàng may mặc (AEPC) cũng đề nghị hạ lãi suất để ứng phó với chi phí vay vốn cao, từ 8% đến 12% so với mức 3% ở Trung Quốc và Malaysia.
Ấn Độ cũng đang thận trọng đón nhận đầu tư từ Trung Quốc như một phần trong chiến lược xoay trục nhằm ứng phó với việc Mỹ tăng thuế quan. Thủ tướng Narendra Modi đang có chuyến thăm đầu tiên tới Trung Quốc kể từ năm 2020 để tham dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức hợp tác Thượng Hải.
Với nhận định thế giới đang trải qua thời kỳ “ích kỷ kinh tế” khi nhiều quốc gia đã đặt lợi ích riêng lên hàng đầu, Thủ tướng Narendra Modi khẳng định, Ấn Độ vẫn sẽ nỗ lực ứng phó và sẵn sàng trả giá để bảo vệ lợi ích quốc gia bất chấp mọi áp lực.
