Quyết định mang tính bước ngoặt này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran tiếp tục có tiến triển mới sau vòng thảo luận đầu tiên diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Buergenstock, Thụy Sĩ vào cuối tuần qua dưới sự trung gian của Qatar và Pakistan.
Theo thông tin từ Bộ Tài chính Mỹ được kênh RT của Liên bang Nga dẫn lại, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã công bố việc ban hành Giấy phép Chung X trên nền tảng mạng xã hội X. Giấy phép này không chỉ cho phép sản xuất, vận chuyển, bán và nhập khẩu vào Mỹ dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ, hóa dầu có xuất xứ từ Iran trong vòng 60 ngày, mà còn bao gồm hàng loạt dịch vụ thương mại năng lượng liên quan như quản lý tàu biển, bảo hiểm, cung cấp thủy thủ đoàn, tiếp nhiên liệu và sửa chữa tàu khẩn cấp. Đặc biệt, các bên mua cũng được phép thanh toán các giao dịch này bằng đồng đô la Mỹ cho Iran, chính phủ nước này hoặc các thực thể đang bị trừng phạt.
Động thái này thể hiện sự nới lỏng mạnh mẽ so với Giấy phép Chung U được ban hành vào tháng 3/2026, vốn là quy định chỉ áp dụng cho lượng dầu đã bốc lên tàu trước một thời hạn cắt mốc cụ thể. Việc ban hành Giấy phép Chung X chính là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa Bản Ghi nhớ Islamabad do Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký kết từ xa vào ngày 17/6, trong đó Washington cam kết lập tức ban hành các giấy miễn trừ xuất khẩu dầu mỏ cho Tehran.
Dù chưa có tuyên bố chung nào được đưa ra, các bên trung gian cho biết hai quốc gia đã đạt đồng thuận về một lộ trình kéo dài 60 ngày để tiến tới thỏa thuận cuối cùng. Tiến trình này sẽ được giám sát chặt chẽ bởi một ủy ban cấp cao phối hợp cùng các nhóm công tác chuyên trách về chương trình hạt nhân của Iran, các lệnh trừng phạt và cơ chế giải quyết tranh chấp.
Về phía Iran, đại diện nước này khẳng định các cuộc đàm phán đang tập trung sâu vào các biện pháp kinh tế thực tiễn, bao gồm việc giải phóng tài sản phong tỏa và dỡ bỏ các hạn chế vận tải biển.
Sự thay đổi chính sách này được kỳ vọng sẽ giải tỏa phần nào áp lực cho ngành năng lượng của Iran - quốc gia sở hữu trữ lượng hydrocarbon lớn hàng đầu thế giới vốn bị kìm hãm nhiều năm qua bởi các lệnh trừng phạt kinh tế từ Mỹ. Trước khi có bước ngoặt này, bất chấp các rào cản nghiêm ngặt về hệ thống ngân hàng và bảo hiểm quốc tế, Iran vẫn duy trì xuất khẩu dầu thô sang thị trường lớn nhất là Trung Quốc, nơi các nhà máy lọc dầu độc lập chấp nhận rủi ro bị Mỹ trừng phạt để thu mua phần lớn sản lượng dầu của nước này.
