Theo các báo cáo mới nhất của Viginum – cơ quan thuộc Ban Thư ký Quốc phòng và An ninh quốc gia Pháp (SGDSN), chuyên theo dõi và ngăn chặn các hoạt động thao túng thông tin trên không gian mạng, ngay từ cuộc bầu cử địa phương gần đây đã ghi nhận mức độ tinh vi ngày càng cao của các chiến dịch can thiệp. Viginum cho biết dù chỉ là các cuộc bầu cử cấp thành phố, nhiều chiến dịch tung tin giả đã được triển khai bài bản và có tổ chức.
Một số trang web giả mạo các tờ báo địa phương nổi tiếng như La Voix du Nord hay Midi Libre đã đăng tải hàng loạt bài viết sai sự thật được tạo ra bằng AI. Ngoài ra, các video giả mạo mang hình thức phóng sự truyền hình cũng được sử dụng để lan truyền những thông tin thất thiệt, chẳng hạn như tin đồn về các cuộc đình công trong lực lượng cảnh sát hay nguy cơ xảy ra các vụ tấn công khủng bố sắp xảy ra. Một số nội dung còn dựng lên các cuộc tranh luận chính trị chưa từng diễn ra hoặc đưa tin sai lệch về các quyết định của Bộ Nội vụ Pháp.
Các chính trị gia thuộc nhiều khuynh hướng khác nhau cũng trở thành mục tiêu. Tại Paris, ứng viên Pierre-Yves Bournazel từng bị cáo buộc sai sự thật rằng ông muốn biến Trung tâm Pompidou thành nơi tiếp nhận người tị nạn.
Trong khi đó, 3 ứng viên của đảng cực tả "Nước Pháp bất khuất" (LFI) đã phải hứng chịu các chiến dịch bôi nhọ quy mô lớn trên mạng xã hội, với những cáo buộc nghiêm trọng như hiếp dâm, ấu dâm hoặc ủng hộ khủng bố. Các nội dung này được phát tán thông qua khoảng 1.600 tài khoản giả trên Facebook, X và LinkedIn.
Theo Viginum, những hình thức can thiệp như vậy đã xuất hiện ở nhiều quốc gia châu Âu như Moldova, Hungary hay Gruzia. Cơ quan này dự báo mức độ đe dọa đối với cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm 2027 sẽ còn cao hơn đáng kể so với các cuộc bầu cử địa phương vừa qua.
Một trong những xu hướng đáng chú ý là sự xuất hiện của các mạng lưới hoạt động vì mục đích thương mại thay vì động cơ chính trị. Chẳng hạn, một mạng lưới được xác định có liên hệ với nước ngoài đã sử dụng AI để sản xuất hàng loạt nội dung gây tranh cãi về nhập cư và an ninh nhằm thu hút lượt xem và doanh thu quảng cáo.
Bên cạnh đó, Viginum cũng ghi nhận sự tham gia của các "lính đánh thuê thông tin", tức các công ty tư nhân chuyên cung cấp dịch vụ gây ảnh hưởng hoặc thao túng dư luận theo đơn đặt hàng.
Viginum cảnh báo sự phát triển nhanh chóng của AI đang khiến các chiến dịch này trở nên nguy hiểm hơn. AI hiện có thể tạo ra các trang báo giả, video giả, tài khoản ảo và nội dung tuyên truyền với chi phí thấp nhưng hiệu quả cao. Các chuyên gia lo ngại rằng đến năm 2027, những công nghệ này sẽ còn dễ tiếp cận hơn và khó phát hiện hơn.
Để đối phó với nguy cơ này, Chính phủ Pháp đã thành lập Mạng lưới Điều phối và Bảo vệ Bầu cử (RCPE), quy tụ nhiều cơ quan. Mục tiêu là phát hiện sớm các chiến dịch can thiệp, đánh giá mức độ rủi ro và đưa ra phản ứng phù hợp trước khi chúng gây ảnh hưởng đến quá trình dân chủ.
Song song với đó, Pháp cũng tăng cường hợp tác với các nền tảng công nghệ lớn như Google, Meta, Microsoft, TikTok và X. Trong các cuộc bầu cử địa phương vừa qua, gần 200 tài khoản và nội dung bị xác định là giả mạo đã bị gỡ bỏ sau khi các nền tảng nhận được cảnh báo từ Viginum.
Tuy nhiên, giới chức Pháp thừa nhận vẫn còn nhiều thách thức. Một số nền tảng chưa thực sự hợp tác đầy đủ, trong khi việc theo dõi nguồn tài chính đứng sau các chiến dịch tung tin giả vẫn gặp nhiều khó khăn. Với thời gian chuẩn bị không còn nhiều, các cơ quan chức năng đang đẩy mạnh đào tạo cho các đảng phái, ứng viên và truyền thông nhằm nâng cao khả năng nhận diện và ứng phó với các hoạt động thao túng thông tin.
