Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Dân chủ có lợi thế giành Hạ viện, trong khi kết quả tại một số cuộc đua Thượng viện sẽ quyết định liệu đảng này có thể giành quyền kiểm soát cả hai viện hay không.
Cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện diễn ra tại gần 10 bang có sự cạnh tranh sít sao, phần lớn là các bang vốn ủng hộ đảng Cộng hòa.
Các điểm bỏ phiếu tại Indiana và Kentucky bắt đầu đóng cửa lúc 18 giờ theo giờ miền Đông (23 giờ GMT). Đến 19 giờ, thêm 6 bang dự kiến đóng cửa điểm bỏ phiếu, trong khi phần lớn các bang vẫn tiếp tục bỏ phiếu thêm nhiều giờ.
Lịch sử không đứng về phía đảng Cộng hòa của ông Trump: Kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai, đảng của tổng thống đương nhiệm đã mất ghế tại Quốc hội trong tất cả các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, ngoại trừ hai lần. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump đang ở gần mức thấp nhất trong sự nghiệp chính trị. Cử tri bất mãn vì cuộc chiến với Iran, giá nhiên liệu tăng và chi phí sinh hoạt nói chung tăng cao.
Cuộc bầu cử năm nay gần như xoay quanh ông Trump, khi nhiệm kỳ tổng thống thứ hai kéo dài 4 năm của ông đã đi qua gần một nửa. Chính ông đã kêu gọi những người ủng hộ “hãy coi như tôi có tên trên lá phiếu” - thông điệp được các lãnh đạo đảng Dân chủ hưởng ứng.
Trong phát biểu trên truyền hình ngày 3/11, dường như nhằm thuyết phục những cử tri không hài lòng với việc Mỹ ủng hộ Israel, ông Trump tuyên bố sẽ ngừng khoản viện trợ thường niên 3,8 tỷ USD đã cam kết dành cho Israel sau khi năm nay kết thúc. Tuy nhiên, chưa rõ ông sẽ thực hiện điều đó như thế nào, do một đạo luật năm 2020 quy định mức viện trợ này.
Liên minh chặt chẽ giữa Mỹ và Israel là vấn đề được đặc biệt quan tâm tại bang Michigan. Tại đây, ứng cử viên đảng Dân chủ cấp tiến Abdul El-Sayed, người sẽ trở thành thượng nghị sĩ Hồi giáo đầu tiên của Mỹ nếu đắc cử, phải đối mặt với hàng triệu USD chi tiêu phản đối từ các nhóm có liên hệ với Israel, do ông chỉ trích đồng minh của Mỹ.
Ngày 3/11, ông El-Sayed, 42 tuổi, đeo kính râm và mặc chiếc áo phông đen bó sát thường thấy khi chụp ảnh cùng cử tri tại Đại học Michigan ở thành phố Ann Arbor. Dưới sự dẫn dắt của ông Trump, đảng Cộng hòa mô tả ông El-Sayed cùng các ứng cử viên Dân chủ khác là cấp tiến, phản Mỹ, thậm chí là cộng sản. Đảng Dân chủ bác bỏ những nhận định này, cho rằng đó là kiểu cường điệu thường thấy của ông Trump.
Kể từ đầu tháng 10, Tổng thống Trump đã tổ chức hơn hai chục cuộc vận động tranh cử nhằm khích lệ lực lượng ủng hộ, phần lớn tại các bang ông dễ dàng giành chiến thắng trong năm 2024.
Các cuộc thăm dò cho thấy cử tri lo ngại nhất về chi phí sinh hoạt và không hài lòng với cách ông Trump xử lý vấn đề này. Thuế quan đối với hàng nhập khẩu của ông, trong đó nhiều mức thuế bị tòa án bác bỏ, cùng quyết định tấn công Iran hồi tháng 2 đã khiến giá cả tăng cao.
Tại một điểm bỏ phiếu ở khu dân cư chủ yếu là người da màu tại Detroit, bà Natalia Towns, 34 tuổi, nói rằng bà không tin những nỗ lực tiếp cận cử tri da màu của ông Mike Rogers, 63 tuổi, ứng cử viên Thượng viện đảng Cộng hòa. Bà cho rằng ông El-Sayed sẽ làm được nhiều hơn để giảm chi phí sinh hoạt.
“Tôi thấy y tế là vấn đề quan trọng, giá xăng thì cao, thực phẩm cũng quá đắt”, bà nói.
Tại một điểm bỏ phiếu ở vùng ngoại ô Warren, nơi phần lớn cư dân là người da trắng, phía bắc Detroit, ông Paul Stockyj cho biết đã bỏ phiếu cho ông Rogers vì cho rằng ông El-Sayed quá cấp tiến.
“Tôi không muốn thấy một người tham vọng đến mức muốn giải quyết mọi vấn đề như vậy. Ai sẽ trả tiền cho tất cả những gì ông ấy muốn làm? Người phải trả tiền chính là chúng ta”, ông Stockyj nói.
Sự cố với máy quét phiếu bầu bằng giấy được ghi nhận tại một số nơi trên cả nước, trong đó có các hạt thuộc bang Georgia, Iowa, Mississippi và New York, khiến quá trình bỏ phiếu và kiểm phiếu chậm lại.
Các chuyên gia bầu cử cho biết những trục trặc riêng lẻ của máy móc không phải là điều bất thường trong các cuộc bầu cử ở Mỹ. Tuy nhiên, các hệ thống dự phòng và biện pháp bảo vệ khác giúp những sự cố này hiếm khi ảnh hưởng đến kết quả.
Ông Trump triển khai giám sát bầu cử
Các quan sát viên pháp lý và đảng Dân chủ cảnh báo ông Trump, người nhiều lần tuyên bố sai sự thật rằng bầu cử ở Mỹ bị gian lận, có thể tìm cách phản đối kết quả ngày 3/11 nếu đảng Cộng hòa thất bại.
Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã triển khai 1.000 nhân viên giám sát và quan sát bầu cử tại toàn bộ 50 bang trong hoạt động mà cơ quan này gọi là đợt giám sát Ngày Bầu cử lớn nhất trong lịch sử.
Đảng Dân chủ chỉ trích kế hoạch này, cho rằng nó có thể khiến cử tri cảm thấy bị đe dọa. Theo phân tích của Reuters, tại khoảng 2/3 số địa phương được Bộ Tư pháp nêu tên, cử tri đã ủng hộ bà Kamala Harris của đảng Dân chủ thay vì ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện Mỹ được đưa ra bầu lại, cùng 35 trong tổng số 100 ghế tại Thượng viện, dù phần lớn các cuộc đua không được đánh giá là có tính cạnh tranh. Đảng Dân chủ cần giành thêm ít nhất 3 ghế tại Hạ viện và 4 ghế tại Thượng viện để chiếm đa số ở mỗi viện.
Tại Thượng viện, đảng Dân chủ có rất ít dư địa sai sót. Đảng này phải bảo vệ toàn bộ số ghế hiện có, đồng thời giành chiến thắng tại ít nhất hai bang từng bỏ phiếu cho ông Trump với cách biệt hai chữ số cách đây 2 năm: Alaska, Iowa, Kansas, Nebraska, Ohio, South Carolina và Texas.
Các cuộc thăm dò cho thấy ứng cử viên đảng Dân chủ đang dẫn trước sít sao hoặc có khả năng cạnh tranh đáng kể tại tất cả những bang này.
Những diễn biến bất ngờ tại Alaska và Texas
Cuộc đua vào Thượng viện tại Alaska trở nên rối ren sau khi báo New York Times đưa tin chiến dịch tranh cử của ứng cử viên đảng Dân chủ Mary Peltola, 53 tuổi, đã giúp tìm một ứng cử viên độc lập thứ ba có cùng tên và họ với đối thủ đảng Cộng hòa của bà là Dan Sullivan, 61 tuổi.
Bà Peltola phủ nhận liên quan. Bộ Tư pháp dưới thời ông Trump đã mở cuộc điều tra hình sự về cáo buộc này và khởi kiện nhằm ngăn chứng nhận kết quả bầu cử. Tuy nhiên, một thẩm phán đã bác đơn kiện.
Theo một người am hiểu cuộc điều tra, Bộ Tư pháp đang thông báo cho hơn 20 người rằng họ là đối tượng của cuộc điều tra hình sự. Người này đề nghị giấu tên vì không được phép công khai thông tin về vụ việc.
Kể từ khi bài viết của New York Times được đăng, ông Trump nhiều lần phàn nàn rằng nhiều người Mỹ không biết từ “đương nhiệm” có nghĩa là gì. Tuy nhiên, những người ủng hộ Thượng nghị sĩ đương nhiệm Sullivan nói với Reuters rằng họ hiểu từ này và không nhầm lẫn giữa hai ứng cử viên Dan Sullivan trên lá phiếu.
“Trên lá phiếu ghi rất rõ: sau tên ông ấy có chữ ‘đương nhiệm’”, Jake Wesley, 27 tuổi, người lớn lên ở Anchorage và hiện đóng quân tại đây trong Không quân Mỹ, nói.
Tại Texas, ứng cử viên Thượng viện đảng Dân chủ James Talarico, 37 tuổi, một lần nữa khiến đảng này nuôi hy vọng giành chiến thắng tại bang vốn nghiêng về đảng Cộng hòa, sau nhiều thập kỷ thất vọng. Đối thủ của ông là Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton, 63 tuổi, thuộc đảng Cộng hòa và vướng nhiều bê bối. Ông Paxton nhận được hàng trăm triệu USD tiền quyên góp ủng hộ từ tỷ phú Elon Musk.
Theo phân tích của Reuters dựa trên dự báo của các chuyên gia bầu cử hàng đầu, có 47 cuộc đua Hạ viện được đánh giá là có tính cạnh tranh. Nếu các cuộc đua còn lại diễn ra đúng như dự đoán, đảng Dân chủ chỉ cần thắng 13 trong số này để giành đa số tại Hạ viện.
Theo Reuters
