Trước yêu cầu của chiến trường, ngoài nhiệm vụ chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu và củng cố xây dựng lực lượng, Yên Bái lúc này còn được giao nhiệm vụ tổ chức, xây dựng các tiểu đoàn huấn luyện quân đi B. Nhiệm vụ mới mẻ, khẩn trương, tỉnh phải rút cán bộ từ cơ quan tỉnh và các đơn vị để thành lập Tiểu đoàn Yên Ninh I (tháng 6/1967), mặt khác, gấp rút tổ chức tuyển quân. Trong thời gian ngắn đã tiếp nhận 600 tân binh. Sau 3 tháng học tập, huấn luyện tiểu đoàn hành quân vào chiến trường miền Đông Nam Bộ và trong một thời gian không dài, toàn tỉnh đã có 3.345 thanh niên lên đường nhập ngũ.
Sau cuộc Tổng tiến công Mậu Thân năm 1968, Đảng bộ tỉnh đã tập trung lãnh đạo khôi phục kinh tế, khắc phục hậu quả chiến tranh, không ngừng tăng cường củng cố quốc phòng, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ (DQTV) ngày càng lớn mạnh với 32.880 người, chiếm 16,2% dân số; nâng cao chất lượng mọi mặt của LLVT địa phương, xây dựng và củng cố hậu phương ngày càng vững mạnh. Tại các địa bàn trọng điểm, ngoài bộ đội chủ lực, tỉnh đã tổ chức 90 trận địa trực chiến của DQTV. Từ tháng 2/1968 đến tháng 6/1968, tỉnh liên tiếp thành lập các tiểu đoàn Yên Ninh II, III, IV để kịp thời chi viện cho chiến trường tại Long An, Thừa Thiên - Huế và miền Đông.
Vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, vừa xây dựng và củng cố hậu phương, với truyền thống đoàn kết, kiên cường chống giặc ngoại xâm, quân và dân Yên Bái đã giành được nhiều thắng lợi to lớn. LLVT đã đánh thắng ngay từ trận đầu, đã bắn rơi 99 máy bay các loại của đế quốc Mỹ, bắt sống nhiều tên giặc lái. Trên mặt trận sản xuất, toàn tỉnh đã kịp thời chuyển các hoạt động kinh tế từ thời bình sang thời chiến, bảo vệ và xây dựng thêm một số cơ sở kỹ thuật, thực hiện khẩu hiệu “Tay cày, tay súng”, “Tay búa, tay súng”, duy trì sản xuất ổn định đời sống tinh thần cho nhân dân; sự nghiệp giáo dục - đào tạo, y tế vẫn giữ vững và có bước phát triển.
Ngay sau chiến tranh phá hoại lần thứ nhất, quân và dân Yên Bái vừa khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế, vừa ra sức củng cố quốc phòng, không ngừng chi viện sức người, sức của cho miền Nam, làm tròn trách nhiệm của hậu phương đối với tiền tuyến lớn. Tỉnh đã đẩy mạnh các phong trào thi đua “Thanh niên ba sẵn sàng”, “Phụ nữ ba đảm đang”, “Phụ lão ba giỏi”, góp phần động viên con em tòng quân giết giặc. Điển hình như phong trào “Thanh niên Văn Chấn mở hội tòng quân cứu nước” ... đã diễn ra sôi nổi, rộng khắp và có sức lan toả trong toàn tỉnh.
Năm 1972, trước tình hình địch đánh phá trở lại miền Bắc, Đảng bộ tỉnh kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo triệt để sơ tán nhân dân ở các khu vực, mục tiêu trọng điểm, kiểm tra chặt chẽ nghiêm ngặt công tác phòng không và công tác sẵn sàng chiến đấu; huy động 1.200.000 ngày công của nhân dân đào 77.244 hầm; 25.937 m giao thông hào; tiêu biểu là nhân dân các xã Nam Cường, Nga Quán, Tuy Lộc, Cường Thịnh được giao nhiệm vụ chiến đấu và phối hợp với bộ đội chiến đấu tại sân bay Yên Bái. Các trận địa phòng không của ta bắn rơi một máy bay F4, tự vệ Nhà máy Z1 bắn rơi một chiếc F4.
Phát huy truyền thống, Đại đội 2, Trung đoàn 254 đã bắn rơi một máy bay F11E, đây là loại máy bay hiện đại nhất được cải tiến qua chiến tranh phá hoại lần thứ nhất. Qua 7 tháng kiên cường chiến đấu, quân và dân Yên Bái đã bắn rơi 14 máy bay Mỹ.Trong 3 năm (1971 - 1973) tỉnh đã có 7.336 thanh niên tham gia quân đội. Đầu năm 1975 do yêu cầu của chiến trường, Đảng bộ tỉnh đã tập trung chỉ đạo, huy động lực lượng bổ sung cho bộ đội thường trực. Các cấp, các ngành theo chức năng tổ chức đợt vận động thanh niên tòng quân, kết hợp với thực hiện phong trào toàn dân bàn việc đánh Mỹ, toàn dân tham gia ý kiến bình cử người đi bộ đội. Kết quả, đã huy động 1.869 thanh niên nhập ngũ, đáp ứng kịp thời nhu cầu chi viện cho chiến trường miền Nam.
Cuộc tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng, quân và dân Yên Bái đã góp phần cùng với quân và dân cả nước đã thực hiện xuất sắc lời Di chúc của Bác Hồ “Cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất, đồng bào Nam, Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”. Kỷ niệm 110 ngày thành lập tỉnh Yên Bái, 35 năm ngày giải phóng miền Nam, quân và dân Yên Bái tiếp tục phát huy tinh thần yêu nước, đoàn kết, quyết tâm phấn đấu giành thắng lợi toàn diện trên các mặt công tác, xây dựng tỉnh Yên Bái thành tỉnh phát triển toàn diện.
Thanh Năm
