Xây dựng nông thôn mới đảm bảo thực chất

LCĐT - Từ khi triển khai đến nay, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã tạo ra bước đột phá tích cực về hạ tầng giao thông, làm thay đổi diện mạo và đời sống người dân khu vực nông thôn. Tuy nhiên, xây dựng nông thôn mới không đơn thuần là xây dựng hạ tầng, mà cùng với đó cần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân để đảm bảo thực chất, bền vững.

Sau hơn 10 năm thực hiện chương trình nông thôn mới, Lào Cai đã đạt nhiều kết quả nổi bật, với 62 xã được công nhận đạt chuẩn, 2 địa phương cấp huyện (thành phố Lào Cai và huyện Bảo Thắng) đạt chuẩn nông thôn mới, 4 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao… Nhưng, các địa phương “về đích” nông thôn mới hầu hết là các xã vùng thấp, khu vực I, có điều kiện kinh tế - xã hội tương đối phát triển. Từ nay đến hết năm 2025, Lào Cai phấn đấu có thêm 32 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 29 xã ở khu vực III và 3 xã khu vực II. Đây là những xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù, còn nhiều khó khăn, thách thức trong xây dựng nông thôn mới.

Xây dựng nông thôn mới đảm bảo thực chất ảnh 1

Tiêu chí môi trường được quan tâm trong thực hiện xây dựng nông thôn mới ở các địa phương.

Thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, các địa phương thực hiện 19 tiêu chí liên quan đến hết hầu hết lĩnh vực, như xây dựng hạ tầng, môi trường, thu nhập… vùng nông thôn. Việc đạt các tiêu chí sẽ góp phần khẳng định chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được cải thiện. Thế nhưng, với xuất phát điểm thấp như các xã khu vực III, việc “về đích” nông thôn mới có những tác động đến đời sống người dân khi không còn được thụ hưởng các chính sách đặc thù.

Theo báo cáo của UBND huyện Si Ma Cai, sau khi rà soát các cơ chế, chính sách hỗ trợ không được thụ hưởng khi các xã đạt chuẩn nông thôn mới, huyện này có 6 lĩnh vực chịu tác động lớn là giáo dục, dân tộc, văn hóa, nội vụ, ngân hàng chính sách và y tế. Đơn cử như các chính sách trong lĩnh vực dân tộc, theo kết quả rà soát về tiêu chí phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo trình độ phát triển giai đoạn 2021 - 2025, các xã đạt chuẩn nông thôn mới không được thụ hưởng một số chính sách theo quy định tại Nghị quyết 88/2019/QH14 của Quốc hội. Trong đó, có 2 dự án là “Giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt” (đối tượng thụ hưởng là hộ nghèo dân tộc thiểu số, hộ nghèo dân tộc Kinh sinh sống ở xã đặc biệt khó khăn, thôn đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số và miền núi chưa có đất ở) và “Đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, phục vụ sản xuất, đời sống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và các đơn vị sự nghiệp công của lĩnh vực dân tộc”. Hoặc lĩnh vực nội vụ, các xã “về đích” nông thôn mới thuộc xã loại I thì không còn được hưởng toàn bộ chế độ theo Nghị định 76/2019/NĐ-CP, như thu hút, trợ cấp lần đầu khi đến nhận công tác ở vùng đặc biệt khó khăn, phụ cấp công tác lâu năm... Trong khi đó, dù đã “về đích” nhưng các xã vùng cao vẫn có những khó khăn đặc thù, không thể đặt tương quan với các xã khu vực vùng thấp.

Tương tự như Si Ma Cai, tại các địa phương khác sau khi đạt chuẩn nông thôn mới sẽ không còn được hưởng một số chính sách hỗ trợ với khu vực đặc thù. Ông Nguyễn Trung Kiên, Phó Chánh Văn phòng điều phối Chương trình nông thôn mới tỉnh nhận định: Thực tế vẫn có địa phương đang “mất động lực” phấn đấu “về đích” nông thôn mới, bởi khi đó sẽ không còn được hưởng các chính sách hỗ trợ. Hiện nay, các địa phương đang thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới theo 1 bộ tiêu chí chung, nếu so sánh tương quan các xã vùng thấp với các xã vùng cao hoặc so tỉnh miền núi Lào Cai với các tỉnh miền xuôi sẽ thấy rất khập khiễng. Nếu ví xây dựng nông thôn mới giống như “may đồng phục” cho khu vực nông thôn thì việc “may đo” cần thực hiện tỉ mẩn theo “kích cỡ” riêng của từng xã. Để làm được điều đó thì xây dựng nông thôn mới phải đảm bảo tính thực chất, không thể chỉ là một phong trào chạy theo thành tích.

Cũng theo ông Kiên, để xây dựng nông thôn mới đảm bảo thực chất thì việc quan trọng nhất mà các địa phương cần thực hiện là người dân phải chủ động làm tốt các tiêu chí người dân cần làm. Đồng nghĩa với đó, việc phát huy tiềm năng, lợi thế, khắc phục những khó khăn mang tính đặc thù, tạo tiền đề để người dân phát triển kinh tế là “chìa khóa”. Người dân nông thôn, khu vực đặc biệt khó khăn cần làm quen với sản xuất nông nghiệp hàng hóa, sản xuất thành vùng với quy mô tập trung, có liên kết. Khi đời sống người dân được nâng lên, sức mạnh nội lực của địa phương đó sẽ tăng, việc đạt các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới cũng vì thế thuận lợi hơn, việc không còn được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ cũng không còn là trở ngại.

“Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ bắt buộc phải thực hiện, cách làm phải thực chất, đi vào chiều sâu, hiệu quả, không nợ tiêu chí, không chạy theo thành tích”, ông Nguyễn Trung Kiên nhấn mạnh.

Để xây dựng nông thôn mới thực chất, đúng hướng, các địa phương cần phát huy sức mạnh nội lực, hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, thay đổi thói quen, ý thức bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả và bền vững công trình hạ tầng đã được Nhà nước đầu tư… và từng bước nâng cao “tầm vóc” để vừa vặn hơn với “chiếc áo” nông thôn mới.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Gieo khát vọng lập nghiệp trên quê hương

Gieo khát vọng lập nghiệp trên quê hương

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, phong trào khởi nghiệp của người trẻ tại Lào Cai ngày càng lan tỏa mạnh mẽ. Không ít bạn trẻ đã lựa chọn ở lại quê hương, khai thác tiềm năng sẵn có của địa phương để lập nghiệp, xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả. 

Sau những chương trình hỗ trợ, người dân sống ra sao?

Sau những chương trình hỗ trợ, người dân sống ra sao?

Những năm gần đây, từ nguồn lực các chương trình mục tiêu quốc gia cùng sự vào cuộc của hệ thống chính trị cơ sở, xã Trạm Tấu đã triển khai nhiều giải pháp giảm nghèo như chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển cây dược liệu, mở rộng diện tích măng sặt, hỗ trợ bò sinh sản cho hộ nghèo và đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn. Kết thúc năm 2025, địa phương giảm được 175 hộ nghèo, đưa tỷ lệ hộ nghèo từ 47,49% xuống còn 39%.

Từ “đạt chuẩn” đến “đáng sống”: Hành trình nâng tầm nông thôn mới

Từ “đạt chuẩn” đến “đáng sống”: Hành trình nâng tầm nông thôn mới

Những con đường bê tông rộng mở, những vùng sản xuất hàng hóa hiệu quả, những mô hình nông nghiệp xanh đang dần hình thành… Ở nhiều vùng quê Lào Cai, xây dựng nông thôn mới không còn dừng lại ở việc hoàn thành tiêu chí mà đang chuyển sang mục tiêu cao hơn: nâng tầm chất lượng sống, để mỗi miền quê thực sự trở thành nơi người dân tự hào, gắn bó.

Ý thức cộng đồng góp phần giảm nguy cơ cháy rừng ở vùng cao

Ý thức cộng đồng góp phần giảm nguy cơ cháy rừng ở vùng cao

Mùa khô hanh hằng năm luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng tại nhiều địa phương vùng cao, nhất là khi tập quán phát nương, đốt thực bì vẫn còn phổ biến. Tuy nhiên, nhờ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng và phát huy vai trò của người dân trong quản lý, bảo vệ rừng, nhiều địa phương đã từng bước kiểm soát tốt nguy cơ cháy rừng, góp phần giữ vững diện tích rừng trên địa bàn.

Thương mại điện tử - động lực phát triển cho hợp tác xã vùng cao

Thương mại điện tử - động lực phát triển cho hợp tác xã vùng cao

Thương mại điện tử là cầu nối giúp các sản phẩm của Hợp tác xã ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vừa nâng cao giá trị kinh tế, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa vùng cao. Đây cũng là giải pháp được các cấp, ngành và các địa phương tỉnh Lào Cai chú trọng triển khai với nhiều chương trình hỗ trợ: đào tạo kỹ năng số, xây dựng hạ tầng công nghệ và kết nối thị trường. Sự đồng hành này tạo động lực để kinh tế hợp tác phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống cho hàng chục nghìn thành viên.

Người chăn nuôi chủ động tái đàn sau Tết

Người chăn nuôi chủ động tái đàn sau Tết

Sau cao điểm tiêu thụ dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, hoạt động chăn nuôi bước vào giai đoạn tái đàn với yêu cầu thận trọng và kiểm soát chặt chẽ dịch bệnh. Đây là yếu tố then chốt để bảo đảm nguồn cung thực phẩm và giữ vững đà tăng trưởng của ngành trong năm 2026.

Mở lối thoát nghèo cho phụ nữ vùng cao Sa Pa

Mở lối thoát nghèo cho phụ nữ vùng cao Sa Pa

Những năm gần đây, phường Sa Pa đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ phụ nữ hoàn cảnh khó khăn vươn lên thoát nghèo. Các mô hình đào tạo nghề, hỗ trợ sản xuất, chăn nuôi không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho chị em mà còn tạo nền tảng phát triển bền vững, vươn lên thoát nghèo.

Từ cây cứu đói đến nguyên liệu công nghiệp thực phẩm

Từ cây cứu đói đến nguyên liệu công nghiệp thực phẩm

Từ vai trò lịch sử là cây trồng cứu đói, cây sắn hiện nay đã khẳng định vị thế là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu phục vụ ngành công nghiệp chế biến tinh bột. Tại xã Đông Cuông, sự liên kết chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và các hộ nông dân đang tạo ra sinh kế ổn định, mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực cho người dân vùng khó.

Sắc màu tươi sáng ở Cốc Râm

Sắc màu tươi sáng ở Cốc Râm

Từ vùng quê nghèo đầy gian khó, thôn Cốc Râm, xã Mường Khương hôm nay đang "khoác" lên mình diện mạo mới với những nhà xây cao tầng khang trang và tuyến đường bê tông phẳng phiu. Sự thay đổi rõ nét trong tư duy phát triển kinh tế và những chính sách hỗ trợ kịp thời của Nhà nước đã tạo nên sức sống mới, tươi sáng trên vùng cao này.

Thúc đẩy cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp

Thúc đẩy cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp

Cùng với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nông dân Lào Cai đang chú trọng ứng dụng máy móc, cơ giới hóa vào các khâu trong quy trình sản xuất nông nghiệp, từ trồng trọt, chăn nuôi đến chế biến nông, lâm sản. Qua đó, góp phần giải phóng sức lao động, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

Kỳ vọng về một con đường phát triển bền vững

Kỳ vọng về một con đường phát triển bền vững

Ngày 03/02/2026, Tỉnh uỷ Lào Cai ban hành 2 Nghị quyết chuyên đề quan trọng về phát triển giao thông nông thôn và dược liệu trên địa bàn tỉnh. Với những quyết sách, định hướng, mục tiêu chiến lược cụ thể, người dân vùng đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh đang gửi gắm niềm tin, kỳ vọng vào một con đường phát triển bền vững, rút ngắn khoảng cách chênh lệch vùng miền.

Người dân thôn Làng Quạch, xã Mậu A chung sức làm đường giao thông nông thôn.

Phát huy vai trò chủ thể của người dân trong làm đường giao thông nông thôn

Giao thông là huyết mạch của nền kinh tế. Ở các khu vực nông thôn, vùng cao, sự phát triển của hệ thống giao thông nông thôn giữ vai trò then chốt trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, việc nâng cấp và mở mới đường giao thông ở nhiều địa phương đã trở thành động lực quan trọng giúp nông thôn chuyển mình.

fb yt zl tw