Gia đình chị Phạm Thị Vân, thôn Miếu Hạ, xã Yên Bình là một trong những hộ được nhận hỗ trợ 1.210 cây giống từ Chương trình FFF II tỉnh do Hội Nông dân tỉnh triển khai, phục vụ xây dựng mô hình trồng rừng gỗ lớn năm 2026. Với khoảng 4ha rừng, gia đình chị Vân dành hơn 2ha trồng cây Vù hương theo hướng phát triển lâu dài. Chị Vân chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi cũng đã trồng một số loại cây lâu năm và nhận thấy giá trị kinh tế mang lại khá cao. Vì vậy, khi được hỗ trợ cây giống, chúng tôi rất phấn khởi và xác định sẽ trồng với chu kỳ từ 15 năm trở lên”.
Gắn bó nhiều năm với rừng, gia đình ông Đỗ Kim Chiến, thôn 4, xã Việt Hồng hiện quản lý gần 20ha, trong đó có 15ha quế cùng nhiều loại cây trồng khác. Qua thực tế sản xuất, ông nhận ra rõ hiệu quả của việc kéo dài chu kỳ rừng. Trước đây, nhiều diện tích được khai thác khi chưa đến 10 năm tuổi, thì nay ông chuyển sang “nuôi” rừng trên 10 năm, thậm chí trên 15 năm. Theo ông, cách làm này cho sản lượng cao hơn, chất lượng gỗ tốt hơn và giảm chi phí đầu tư lặp lại như giống, phân bón, công chăm sóc. Đặc biệt, khi gắn với mã số vùng trồng, sản phẩm có thể truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đầu ra ổn định hơn thông qua liên kết với doanh nghiệp.
Từ những chuyển biến trong nhận thức, khi được Chương trình FFF II hỗ trợ, gia đình ông đã đăng ký nhận 1.210 cây Tếch cùng 350kg phân bón NPK để tiếp tục phát triển rừng gỗ lớn. Đây không chỉ là hỗ trợ về vật tư, mà còn là động lực để ông kiên định với hướng đi lâu dài đã lựa chọn.
Theo ông Chiến, trước đây việc trồng rừng chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, thiếu kiến thức kỹ thuật nên hiệu quả chưa cao. Tuy nhiên, từ khi được tham gia các chương trình hỗ trợ, đặc biệt là sự hướng dẫn sát thực tế từ cán bộ kỹ thuật, người dân đã dần thay đổi cách làm.
“Trước kia chúng tôi làm rừng chủ yếu theo kinh nghiệm, thấy cây lớn là khai thác, chưa tính toán lâu dài nên hiệu quả chưa cao. Từ khi được tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, chúng tôi hiểu rõ hơn về chu kỳ sinh trưởng, cách chọn giống, chăm sóc đúng thời điểm. Nhờ đó, người dân bắt đầu chuyển sang làm rừng bài bản hơn, hướng tới rừng gỗ lớn để nâng cao giá trị và ổn định thu nhập lâu dài”, ông Chiến chia sẻ.
Trước đó, ông Chiến cũng đã từng trồng thử nghiệm cây tếch nhưng gặp khó khăn về nguồn giống. Vì vậy, khi được hỗ trợ cây giống chất lượng, ông càng thêm tin tưởng và quyết tâm phát triển theo hướng lâu dài để hình thành những cánh rừng gỗ lớn. “Gia đình tôi đã dành một quỹ đất riêng để trồng gỗ tếch và tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật để hình thành rừng gỗ lớn, vừa phát huy hiệu quả kinh tế, vừa giữ đất, giữ rừng lâu dài, bảo vệ môi trường”, ông Chiến khẳng định.
Từ thực tế của những hộ trồng rừng như ông Chiến, việc kéo dài chu kỳ rừng không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn mở ra khả năng tiếp cận các thị trường mới.
Ông Hoàng Liên Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Lâm nghiệp, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam phân tích: “Một trong những yêu cầu của thị trường tín chỉ carbon là phải kéo dài chu kỳ kinh doanh của rừng. Khi rừng được duy trì trên 10 năm, cơ hội để người dân và các chủ rừng tham gia thị trường này sẽ lớn hơn rất nhiều”.
Như vậy, kéo dài chu kỳ rừng không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn là “tấm vé” để người dân từng bước tiếp cận các cơ chế thị trường mới như tín chỉ carbon. Đây cũng là định hướng mà ngành lâm nghiệp Lào Cai đang từng bước hiện thực hóa trong phát triển rừng bền vững.
Hiện nay, tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh duy trì trên 61%, với hơn 338 nghìn ha rừng trồng; ngành lâm nghiệp tạo việc làm ổn định và thời vụ cho trên 20.000 lao động. Việc phát triển rừng gỗ lớn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với hình thành vùng nguyên liệu phục vụ cho hơn 350 cơ sở chế biến lâm sản trên địa bàn.
Được biết, từ đầu năm đến nay, Chương trình FFF II đã hỗ trợ 3.630 cây giống cho 3 hộ dân tại các xã Yên Bình, Việt Hồng để góp phần xây dựng mô hình trồng rừng gỗ lớn với diện tích khoảng 3ha. Không chỉ hỗ trợ cây giống, chương trình còn chú trọng tập huấn, chuyển giao kỹ thuật trồng và chăm sóc rừng, giúp người dân từng bước nâng cao năng lực sản xuất và chủ động phát triển kinh tế lâm nghiệp.
Khi người dân được “tiếp sức” đúng và trúng, không chỉ diện tích rừng được mở rộng mà tư duy làm rừng cũng thay đổi theo hướng bài bản, dài hạn. Rừng gỗ lớn vì thế không còn là lựa chọn riêng lẻ, mà đang dần trở thành hướng phát triển tất yếu, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và tạo nền tảng bền vững cho lâm nghiệp Lào Cai trong giai đoạn mới.
