Trách nhiệm đối thoại vì an ninh quốc tế

Nga vừa tuyên bố đình chỉ hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng với Mỹ, một động thái làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gia tăng chạy đua vũ trang. Cộng đồng quốc tế kêu gọi Moskva và Washington duy trì đối thoại, thể hiện trách nhiệm chung vì môi trường an ninh ổn định cho toàn thế giới.

Trong Thông điệp liên bang năm 2023 trước Quốc hội hôm 21/2, Tổng thống Nga Vladimir Putin thông báo Moskva sẽ tạm dừng việc tham gia Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) với Mỹ. New START được ký năm 2010 với mục tiêu nhằm hạn chế kho vũ khí của hai cường quốc sở hữu nhiều đầu đạn hạt nhân nhất thế giới ở mức cao nhất là 1.550 đầu đạn, giảm gần 30% so với mức đặt ra năm 2002. Tháng 1/2021, Tổng thống Putin đã nhất trí gia hạn hiệp ước này 5 năm, tới năm 2026. Theo đó, mỗi năm Moskva và Washington được thực hiện nhiều nhất 20 lần thanh sát lẫn nhau trong khuôn khổ New START.

Tên lửa liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân Yars RS-24 của Nga. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Tên lửa liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân Yars RS-24 của Nga.

Tuy nhiên, trên thực tế, công tác thanh sát trong khuôn khổ New START đã tạm dừng gần ba năm do đại dịch Covid-19, cũng như quan hệ Nga-Mỹ ngày một xấu đi. Tháng 8/2022, Nga thông báo với Mỹ quyết định đình chỉ các hoạt động thanh sát trên lãnh thổ Nga, nhằm đáp trả các lệnh cấm vận của phương Tây đối với máy bay Nga, khiến Moskva không thể đưa các thanh sát viên đến Mỹ. Moskva cũng cho rằng, Washington đã tiến hành các cuộc thanh sát không báo trước và cố tạo ra lợi thế đơn phương trước Nga.

Tổng thống Nga nêu rõ, Nga đình chỉ hiệp ước, nhưng không rút khỏi New START. Theo Bộ Ngoại giao Nga, Moskva vẫn tiếp tục tuân thủ các hạn chế định lượng do Hiệp ước quy định trong suốt thời gian hiệu lực và quyết định đình chỉ có thể đảo ngược. Nhấn mạnh Nga sẽ không là bên đầu tiên nối lại hoạt động thử hạt nhân, tuy nhiên Tổng thống Putin cảnh báo một khi Mỹ thử vũ khí hạt nhân thì Bộ Quốc phòng Nga và các cơ quan liên quan cũng sẵn sàng hành động tương tự. Người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov tuyên bố, Nga sẽ không thảo luận về New START với Mỹ chừng nào Washington còn tiếp tục trang bị vũ khí cho Ukraine.

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken nhấn mạnh quyết định của Nga là đáng tiếc; khẳng định Mỹ sẵn sàng thảo luận với Nga về hạn chế vũ khí chiến lược bất cứ lúc nào, dù hai bên vẫn bất đồng trong một số vấn đề song phương và quốc tế. Bên cạnh đó, Mỹ sẽ theo dõi mọi hành động của Moskva nhằm bảo đảm trong bất kỳ tình huống nào Washington và các đồng minh đều ở thế an toàn. Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg cũng bày tỏ lấy làm tiếc và kêu gọi Moskva xem xét lại quyết định.

New START được ví như “mỏ neo” cuối cùng nhằm tạo ra một khuôn khổ có tính ràng buộc pháp lý để Nga và Mỹ kiểm soát năng lực hạt nhân của nhau. Năm 2002, dưới thời Tổng thống George W.Bush, Mỹ đã rút khỏi Hiệp ước chống tên lửa đạn đạo (ABM) sau 30 năm thực thi. Trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, Hiệp ước Bầu trời mở và Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF). Các chuyên gia nghiên cứu quan hệ quốc tế lo ngại, một khi New START bị đình chỉ, sẽ châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang mới, song song cuộc xung đột tại Ukraine.

Người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc, ông Stephane Dujarric nêu rõ: Một thế giới không có kiểm soát vũ khí hạt nhân là một thế giới nguy hiểm và bất ổn hơn nhiều, với những hậu quả thảm khốc có thể xảy ra. Theo ông Dujarric, New START và sự thành công của các hiệp ước song phương về cắt giảm vũ khí hạt nhân chiến lược giữa Nga và Mỹ mang lại an ninh không chỉ cho hai nước, mà còn cho toàn bộ cộng đồng quốc tế. Vì vậy, Nga và Mỹ có trách nhiệm quay lại đối thoại ngay lập tức và tiếp tục thực hiện đầy đủ New START, vì an ninh quốc tế.

Báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Iran bất ngờ phóng tên lửa vào Israel, chiến sự Trung Đông bước vào giai đoạn nguy hiểm mới

Iran bất ngờ phóng tên lửa vào Israel, chiến sự Trung Đông bước vào giai đoạn nguy hiểm mới

Cuộc xung đột kéo dài hơn 100 ngày tại Trung Đông tiếp tục leo thang nghiêm trọng khi Iran sáng 8/6 (giờ Việt Nam) bất ngờ phóng hàng loạt tên lửa nhằm vào Israel, đánh dấu lần đầu tiên Tehran trực tiếp tấn công Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Iran, Mỹ và Israel có hiệu lực từ ngày 8/4. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ sụp đổ hoàn toàn của các nỗ lực hòa giải và đẩy khu vực vào một vòng xoáy đối đầu mới.

Mỹ – Iran tiếp tục căng thẳng: Đàm phán bế tắc, xung đột và cảnh báo leo thang

Mỹ – Iran tiếp tục căng thẳng: Đàm phán bế tắc, xung đột và cảnh báo leo thang

Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, Mỹ và Iran vẫn duy trì những lập trường đối lập trong đàm phán, trong khi các hoạt động quân sự và cảnh báo đáp trả giữa các bên chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Cùng thời điểm, Israel tuyên bố sẵn sàng đáp trả các đợt tấn công từ Iran, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ leo thang xung đột trong khu vực.

Mỹ tính sử dụng 100 tỷ USD của Iran bồi thường cho các nước vùng Vịnh

Mỹ tính sử dụng 100 tỷ USD của Iran bồi thường cho các nước vùng Vịnh

Mỹ đang xem xét sử dụng tài sản của Iran để hỗ trợ các quốc gia vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do xung đột gây ra. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran rơi vào bế tắc nghiêm trọng, khi khối tài sản hàng chục tỷ USD bị phong tỏa của Iran đang trở thành điểm nghẽn lớn nhất.

Từ chiến trường Ukraine đến Trung Đông: Những diễn biến có thể tác động cả thế giới

Từ chiến trường Ukraine đến Trung Đông: Những diễn biến có thể tác động cả thế giới

Trong khi Nga và Ukraine tiếp tục phát đi những tín hiệu tích cực hiếm hoi thông qua các hoạt động trao đổi tù binh và thỏa thuận ngừng bắn cục bộ, tình hình tại Trung Đông vẫn diễn biến phức tạp, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về an ninh năng lượng, lương thực và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo trên phạm vi toàn cầu.

Ba điểm nóng cùng chuyển động: Trung Quốc, Nga và Mỹ phát đi thông điệp mới

Ba điểm nóng cùng chuyển động: Trung Quốc, Nga và Mỹ phát đi thông điệp mới

Những diễn biến ngoại giao đáng chú ý liên tiếp xuất hiện ngày 5/6 khi Trung Quốc xác nhận chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Tập Cận Bình, Nga phát đi thông điệp mới về quan hệ giữa Ukraine và Liên minh châu Âu (EU), trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng gặp lãnh tụ tối cao mới của Iran nếu đạt được thỏa thuận hòa bình.

Ukraine đề xuất lệnh ngừng bắn toàn diện, ông Zelensky kêu gọi gặp ông Putin

Ukraine đề xuất lệnh ngừng bắn toàn diện, ông Zelensky kêu gọi gặp ông Putin

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề xuất tổ chức cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, đồng thời tuyên bố Kiev sẵn sàng thực hiện lệnh ngừng bắn toàn diện trong thời gian đàm phán. Động thái được đánh giá là tín hiệu ngoại giao đáng chú ý trong bối cảnh các nỗ lực hòa giải quốc tế đang được thúc đẩy mạnh mẽ.

Liban đứng trước “cơ hội cuối cùng” ngừng bắn, máy bay Boeing 787 gặp sự cố, xả súng sau lễ tốt nghiệp ở Mỹ, cháy viện dưỡng lão nghiêm trọng ở Sri Lanka

Liban đứng trước “cơ hội cuối cùng” ngừng bắn, máy bay Boeing 787 gặp sự cố, xả súng sau lễ tốt nghiệp ở Mỹ, cháy viện dưỡng lão nghiêm trọng ở Sri Lanka

Trong những giờ qua, nhiều diễn biến đáng chú ý đã xảy ra trên thế giới. Liban coi thỏa thuận mới với Israel là cơ hội cuối cùng để đạt lệnh ngừng bắn toàn diện, một máy bay Boeing 787 của Lufthansa bất ngờ sập càng đáp tại sân bay Frankfurt, vụ xả súng sau lễ tốt nghiệp ở bang California khiến một người thiệt mạng, trong khi Sri Lanka ghi nhận vụ cháy viện dưỡng lão nghiêm trọng làm ít nhất 12 người tử vong.

Đàm phán Mỹ - Iran vào giai đoạn quyết định, thị trường dầu mỏ toàn cầu dõi theo từng diễn biến

Đàm phán Mỹ - Iran vào giai đoạn quyết định, thị trường dầu mỏ toàn cầu dõi theo từng diễn biến

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn then chốt khi những bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran vẫn chưa được tháo gỡ. Trong bối cảnh đó, giới quan sát cho rằng kết quả đàm phán không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ song phương mà còn có thể tác động đáng kể tới thị trường năng lượng toàn cầu, vốn đang chịu sức ép từ tình trạng gián đoạn nguồn cung.

Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang: Kuwait kích hoạt phòng không, Mỹ tung thêm đòn trừng phạt

Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang: Kuwait kích hoạt phòng không, Mỹ tung thêm đòn trừng phạt

Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục nóng lên khi hàng loạt diễn biến quân sự và kinh tế dồn dập xảy ra trong đêm. Còi báo động vang lên tại nhiều quốc gia vùng Vịnh sau các vụ phóng tên lửa và máy bay không người lái, trong khi Washington đồng thời mở rộng chiến dịch gây sức ép kinh tế nhằm vào Tehran.

fb yt zl tw