Thương mại điện tử - trụ cột tăng trưởng của thị trường bán lẻ

03/01/2026 11:38

Không còn là kênh bán hàng bổ trợ, thương mại điện tử đang vươn lên trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của thị trường bán lẻ nước ta. Với quy mô hàng chục tỷ USD và tốc độ tăng trưởng vượt trội so với bán lẻ truyền thống, thương mại điện tử được dự báo tiếp tục giữ vai trò then chốt trong bức tranh tiêu dùng giai đoạn 2026 - 2030.

Thương mại điện tử đang trở thành động lực quan trọng của thị trường bán lẻ .

Thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh

Theo Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) công bố, quy mô thị trường bán lẻ năm nay ước đạt khoảng 269 tỷ USD. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 9 - 10% so với năm 2024, mức tăng cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.

Kết quả này cho thấy sức mua trong nước đang phục hồi rõ nét, niềm tin của người tiêu dùng tiếp tục được củng cố trong bối cảnh kinh tế vĩ mô dần ổn định. Đáng chú ý, xu hướng ưu tiên sử dụng hàng hóa sản xuất trong nước ngày càng rõ rệt, gắn với việc triển khai chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” tại nhiều địa phương.

Đáng chú ý, thương mại điện tử năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hai con số, với quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến ước đạt khoảng 32 tỷ USD, chiếm khoảng 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Trong đó, riêng bán lẻ hàng hóa trực tuyến đạt 22,5 tỷ USD.

Báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho rằng, động lực thúc đẩy tăng trưởng thương mại điện tử xuất phát từ nhiều yếu tố nền tảng. Trước hết, tỷ lệ người dân sử dụng internet đã vượt 80%, trong đó phần lớn thường xuyên tham gia mua sắm trực tuyến, tạo ra thị trường tiêu dùng số có quy mô lớn và độ phủ rộng.

Bên cạnh đó, thanh toán số phát triển nhanh và phổ biến, với sự lan tỏa của ví điện tử, ngân hàng số và các nền tảng thanh toán trực tuyến, giúp giao dịch trên môi trường số trở nên thuận tiện, an toàn và giảm đáng kể rào cản tiếp cận của người tiêu dùng.

Một yếu tố quan trọng khác là sự bùng nổ của hệ sinh thái logistics và giao hàng nhanh. Năm 2024, dịch vụ bưu chính phục vụ thương mại điện tử ước đạt khoảng 2,4 tỷ gói, kiện, tăng 30% so với năm 2023, cùng với sự phát triển của kho hàng thông minh và hạ tầng chuyển phát tại các đô thị lớn, góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm và thúc đẩy tăng trưởng thị trường.

2026 - năm bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới

Theo ông Vũ Hồng Khanh, Giám đốc điều hành Công ty CP Thương mại quốc tế Saler, đơn vị ủy quyền chính thức của Alibaba.com tại Việt Nam, 2026 sẽ là năm bùng nổ của thương mại điện tử, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới.

“Bộ Công Thương cùng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã ban hành nhiều định hướng rõ ràng cho giai đoạn 2026 - 2030, tạo nền tảng chính sách thuận lợi để doanh nghiệp chuyển đổi số một cách bài bản”, ông Khanh nhận định.

Về cơ cấu ngành hàng, nông sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực trên các nền tảng số. Bên cạnh đó, các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, thời trang bền vững gắn với tiêu chí ESG, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường cũng được dự báo tăng trưởng mạnh.

Nhìn về trung hạn, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho rằng, với dân số hơn 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ, thu nhập bình quân đầu người đang tăng trưởng nhanh, Việt Nam hứa hẹn sẽ trở thành một trong những thị trường bán lẻ lớn nhất khu vực.

Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2030, thị trường bán lẻ dự báo tăng trưởng mạnh, bình quân 10 - 12% mỗi năm. Đến năm 2030, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng có thể đạt khoảng 450 tỷ USD, trong đó thương mại điện tử ngày càng giữ vai trò quan trọng, dự kiến đạt quy mô khoảng 70 tỷ USD, chiếm gần 15% tổng doanh thu bán lẻ.

Hiện nay, hàng hóa lưu chuyển qua kênh bán lẻ truyền thống như chợ và cửa hàng nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 65 - 70%. Tuy nhiên, xu hướng này đang dần thay đổi. Trong giai đoạn tới, cùng với việc số lượng chợ truyền thống giảm dần và các doanh nghiệp bán lẻ lớn tiếp tục mở rộng hệ thống phân phối hiện đại, các chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện lợi, minimart và thương mại điện tử sẽ phát triển mạnh, từng bước thay thế các mô hình bán lẻ nhỏ lẻ.

Theo dự báo, tỷ trọng bán lẻ qua kênh hiện đại sẽ liên tục gia tăng trong giai đoạn 2026 - 2030 và có thể đạt khoảng 40% tổng doanh thu bán lẻ vào năm 2030, phản ánh sự chuyển dịch rõ nét trong cấu trúc thị trường bán lẻ.

PGS.TS Ngô Văn Quang, Trưởng khoa Marketing, Trường Kinh tế - Đại học Công nghiệp Hà Nội, cho rằng thương mại điện tử sẽ phát triển theo các xu hướng chính như: ứng dụng AI, tự động hóa, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng và mở rộng mô hình bán hàng đa kênh. Video ngắn, quảng cáo ngắn và livestream bán hàng sẽ tiếp tục là công cụ chủ lực, trong khi dữ liệu khách hàng trở thành “tài sản chiến lược” giúp doanh nghiệp tối ưu trải nghiệm và xây dựng quan hệ lâu dài với người tiêu dùng.

“Thương mại điện tử hiện nay đòi hỏi doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào công nghệ, logistics và bảo đảm chất lượng sản phẩm. Sự kết hợp giữa mua sắm online và dịch vụ hậu mãi offline sẽ là chìa khóa cạnh tranh trong giai đoạn tới”, ông Quang nhấn mạnh.

daibieunhandan.vn