Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, đại diện các hiệp hội, tập đoàn trong lĩnh vực xăng dầu.
Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo Bộ Công Thương tập trung sửa đổi quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu và các nghị định, văn bản liên quan. Ngay từ đầu nhiệm kỳ này, tại buổi làm việc đầu tiên với Bộ Công Thương, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo "tập trung triển khai ngay việc rà soát, kiện toàn hệ thống phân phối xăng dầu theo hướng cắt giảm tối đa các khâu trung gian, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong quý II năm 2026".
Các Phó Thủ tướng cũng có nhiều chỉ đạo và Bộ Công Thương đã cơ bản tiếp thu, hoàn thiện các quy định về hệ thống phân phối xăng dầu tại dự thảo. Đến nay, Nghị định đã qua nhiều lần lấy ý kiến thành viên Chính phủ. Bộ Công Thương đã nghiên cứu sửa đổi cơ chế kinh doanh xăng dầu, trong đó đề xuất sắp xếp lại các loại hình thương nhân nhập khẩu, phân phối, bán lẻ, giảm thủ tục, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và đổi mới cơ chế điều hành giá.
Tại cuộc họp, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các đại biểu đã tập trung báo cáo, thảo luận về các nội dung: Tổ chức lại hệ thống phân phối, cắt giảm các khâu trung gian; phân định rõ trách nhiệm, chức năng, nhiệm vụ giữa khâu tạo nguồn và khâu phân phối, bán lẻ, giảm triệt để yếu tố trung gian không cần thiết, tăng hiệu quả, giảm giá; ứng dụng khoa học, công nghệ trong các khâu, bảo đảm thị trường thông suốt, không biến động và thiếu hụt nguồn cung; tiếp tục đổi mới cơ chế giá theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý của Nhà nước; các cơ chế, biện pháp, công cụ bảo đảm nguồn cung, kể cả lúc thị trường biến động, sử dụng và vận hành Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Phát biểu khai mạc và kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, là tiền đề cho ổn định và tăng trưởng 2 con số; việc cơ cấu lại, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu là một trong những nhiệm vụ ưu tiên rất quan trọng. Triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, chúng ta đã triển khai nhiều nhiệm vụ và đạt kết quả tích cực, nhưng phải tiếp tục có những cải cách mạnh mẽ hơn nữa trên một số lĩnh vực.
Cùng với đó, thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về đổi mới mô hình phát triển dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, đòi hỏi tất cả các ngành, các cấp, các lĩnh vực, đặc biệt là những lĩnh vực đầu vào của nền kinh tế phải có những bước thay đổi rất căn bản.
Thời gian qua, với quyết tâm cao, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo cải cách mạnh mẽ trong những lĩnh vực quan trọng, thiết yếu, liên quan mật thiết đến đời sống của người dân, xã hội, nền kinh tế như đất đai, nhà ở, thị trường bất động sản, quản lý, phân phối thiết bị y tế, thuốc.
Thủ tướng nêu rõ, với lĩnh vực điện, xăng dầu, nếu chúng ta có bước đi đúng, có những cải cách mạnh và thực hiện hiệu quả thì chắc chắn toàn bộ chi phí đầu vào sẽ giảm rất mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả, năng suất, cạnh tranh của nền kinh tế.
Thủ tướng khẳng định, xăng dầu là mặt hàng chiến lược, thiết yếu, đầu vào của nền kinh tế, tác động trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân và kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Vừa qua, trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, chúng ta đã tiến hành những biện pháp rất mạnh về ngân sách, thuế, quản lý thị trường xăng dầu, bảo đảm cung ứng và kiểm soát được giá, nếu không có những biện pháp này thì tác động sẽ rất lớn lên giá cả và ổn định kinh tế vĩ mô.
Nhấn mạnh yêu cầu luôn luôn bảo đảm cung ứng đủ xăng dầu trong mọi tình huống, bảo đảm mạch máu của nền kinh tế, đây là bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia đã được Bộ Chính trị chỉ đạo tại Nghị quyết số 70-NQ/TW, bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ những bất cập, tồn tại và nguyên nhân như: Còn phụ thuộc rất nhiều vào thị trường quốc tế và diễn biến của thị trường quốc tế; quy định của pháp luật, cơ chế điều hành còn những bất cập nên khi thị trường biến động, nguồn cung bị gián đoạn và gây thiếu hụt cục bộ; tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu chưa hợp lý, số lượng thương nhân đầu mối nhiều nhưng không mạnh, năng lực tạo nguồn hàng rất hạn chế, nhiều khâu trung gian, làm tăng chi phí đầu vào, giảm hiệu quả; vẫn còn tình trạng găm hàng, đầu cơ, mua bán lòng vòng, nhập lậu, vừa qua đã phát hiện nhiều vi phạm trong các khâu.
Ghi nhận những nỗ lực của Bộ Công Thương, các cơ quan liên quan và những đề xuất tại dự thảo sửa đổi Nghị định 83, song Thủ tướng cho rằng còn một số vấn đề cần tiếp tục rà soát để hoàn thiện dự thảo, đặc biệt là cần đổi mới thực chất hệ thống phân phối xăng dầu; quy định về chi phí kinh doanh xăng dầu, lợi nhuận, cơ chế xác định giá bán lẻ cũng cần rà soát để bảo đảm sự quản lý của Nhà nước đối với mặt hàng thiết yếu.
Thủ tướng đề nghị Phó Thủ tướng Thường trực tiếp tục chỉ đạo, Bộ Công Thương tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Nghị định, với quan điểm, yêu cầu chung: Việc xây dựng Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu phải nhằm khắc phục căn bản những bất cập của cơ chế hiện hành, xây dựng thị trường và hệ thống phân phối xăng dầu hoạt động thông suốt, hiệu quả, ổn định, minh bạch, cạnh tranh, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước; nâng cao năng lực thích ứng, chống chịu của hệ thống trong nước trước các tác động của thị trường thế giới; bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung trong mọi tình huống.
Việc sửa đổi lần này phải thực chất, không chỉ thay đổi tên gọi, hình thức tổ chức; phải cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, kiểm soát và điều tiết được giá, giảm chi phí, xác định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng chủ thể, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng; khắc phục triệt để các bất cập, không để lợi ích nhóm, gian lận, trục lợi.
"Tinh thần chung, mục tiêu cuối cùng là phải xây dựng được một hệ thống ít khâu trung gian hơn, minh bạch hơn, cạnh tranh hơn, bảo đảm nguồn cung tốt hơn trong mọi tình huống. Bảo đảm các quy định sau khi ban hành phải khả thi, ổn định, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước", Thủ tướng phát biểu.
Cho ý kiến về một số nội dung cụ thể, Thủ tướng đề nghị rà soát kỹ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và điều kiện kinh doanh đối với các loại hình thương nhân, bảo đảm đầy đủ, thống nhất, phù hợp các quy định pháp luật có liên quan; không để chồng chéo, bỏ sót đối tượng hoặc phát sinh thêm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính không cần thiết.
Về tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu, Bộ Công Thương rà soát, thiết kế lại hệ thống phân phối theo hướng cắt giảm thực chất các tầng nấc trung gian; phân định rõ chức năng giữa khâu tạo nguồn và khâu hạ nguồn; khắc phục tình trạng mua bán lòng vòng giữa các thương nhân làm tăng chi phí và khó xác định trách nhiệm khi xảy ra thiếu hụt nguồn cung. Quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong việc bảo đảm nguồn hàng đến hệ thống bán lẻ, nhất là trong trường hợp thị trường có biến động, không để xảy ra tình trạng đứt gãy, thiếu hụt cục bộ.
Về thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, Thủ tướng chỉ đạo rà soát điều kiện đối với thương nhân đầu mối theo hướng gắn với năng lực tạo nguồn thực tế, năng lực tài chính, cơ sở vật chất, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung; linh hoạt hơn, không chỉ dựa vào các điều kiện đầu vào về kho, cảng, phương tiện, cửa hàng; có quy định phù hợp với mô hình các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước. Trên cơ sở đánh giá kỹ tác động, nghiên cứu tiêu chí phù hợp để tái cơ cấu số lượng thương nhân đầu mối, tổ chức lại thương nhân phân phối, bán lẻ, bảo đảm các thương nhân đầu mối thực sự có năng lực và thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với nguồn cung, cũng như bảo đảm trách nhiệm của thương nhân phân phối, bán lẻ. Rà soát cơ chế mua bán giữa các thương nhân, tiêu chuẩn, quy trình, điều kiện, thủ tục và cơ chế, ứng dụng công nghệ để kiểm soát, kiểm tra.
Về cơ chế điều hành giá xăng dầu, Thủ tướng thống nhất tiếp tục đổi mới cơ chế điều hành giá theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước, nhất là trong trường hợp có biến động. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính rà soát kỹ các quy định về công thức giá, chi phí kinh doanh, lợi nhuận, kê khai và công bố giá; bảo đảm vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cạnh tranh giảm giá, vừa ngăn ngừa việc lợi dụng vị trí thị trường để hình thành mức giá bất hợp lý.
Về bảo đảm nguồn cung, dự trữ và Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguồn cung, dự trữ lưu thông và các công cụ bình ổn thị trường theo quy định của pháp luật về giá, bảo đảm Nhà nước có đủ công cụ can thiệp khi thị trường có biến động bất thường. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, xây dựng đầy đủ quy định chuyển tiếp và lộ trình áp dụng phù hợp, không phát sinh khoảng trống pháp lý, nhất là đối với Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, tiếp tục làm việc với các doanh nghiệp, hiệp hội, lấy ý kiến nhân dân, doanh nghiệp, chuyên gia… với tinh thần cầu thị, trình ban hành sớm Nghị định, chậm nhất trong đầu tháng 10/2026./.
Hà Văn
