LCĐT - Thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TU về Chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa tỉnh Lào Cai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh xác định mục tiêu phát triển sản xuất các loại cây trồng chủ lực trên cơ sở khai thác tiềm năng, lợi thế của các địa phương, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật; phát triển sản xuất gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Theo đó, chuyển đổi đất trồng cây kém hiệu quả sang trồng cây có giá trị để phát triển sản xuất hàng hóa là 1 trong 5 nội dung đột phá.
Thực hiện nội dung đó, ngành nông nghiệp định hướng chuyển đổi đất trồng cây kém hiệu quả (ngô, sắn) sang trồng chè tập trung tại huyện Mường Khương; trồng chuối, dứa tập trung tại các huyện Mường Khương, Bát Xát, Bảo Thắng, Bảo Yên; dược liệu tập trung tại thị xã Sa Pa, huyện Bắc Hà và Si Ma Cai; rau tập trung tại thị xã Sa Pa, huyện Bắc Hà và Bảo Thắng... Việc chuyển đổi phải đảm bảo phù hợp với điều kiện lợi thế từng vùng. Theo kế hoạch, ngành nông nghiệp phấn đấu đến năm 2030 sẽ chuyển đổi khoảng 12.000 ha đất nông nghiệp trồng cây kém hiệu quả sang các loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao. Cụ thể, người dân sẽ chuyển đổi khoảng 8.000 ha sang phát triển sản xuất hàng hóa đối với các cây trồng chủ lực (dược liệu, chè, chuối, dứa); chuyển đổi hơn 3.000 ha sang trồng cây quế; chuyển đổi 1.000 ha sang các cây trồng khác và phát triển chăn nuôi. Việc chuyển đổi hướng tới nâng cao giá trị sản xuất/ha đất canh tác, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
 |
| Nông dân xã Bản Lầu (Mường Khương) chuyển đổi đất trồng chuối sang trồng chè. |
Xã Bản Lầu (huyện Mường Khương) từng là “cái nôi” của vùng trồng chuối quy mô lớn, bắt đầu được hình thành từ hơn 10 năm về trước. Trước năm 2020, diện tích trồng chuối tại địa phương này có thời điểm đạt gần 900 ha. Cây chuối chủ yếu được trồng trên đất canh tác cây ngô, lúa nương, sắn kém hiệu quả. Những năm gần đây, khi hiệu quả kinh tế từ trồng chuối giảm xuống do thời gian canh tác lâu năm, chuối bị sâu bệnh và giảm năng suất, người dân Bản Lầu chuyển đổi dần diện tích trồng chuối sang các cây trồng khác.
Ông Dương Hồng Trung, Bí thư Đảng ủy xã Bản Lầu cho biết: Dù cây chuối từng là cây trồng thế mạnh của địa phương trong giai đoạn trước nhưng hiện nay không còn phù hợp, cần chuyển đổi sang các cây trồng khác. Xã xác định 3 cây gồm dứa, quế, chè là cây trồng hàng hóa chủ lực nên diện tích từng trồng chuối đang được chuyển sang các cây trồng này. Ngoài ra, diện tích trồng ngô, lúa nương cũng được người dân trong xã chuyển sang các cây trồng phù hợp theo quy hoạch.
Tương tự, từ năm 2021, huyện Si Ma Cai thực hiện chuyển đổi hơn 200 ha đất trồng ngô kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn quả ôn đới như mận Tả Van, lê VH6. Tập trung cải tạo, thâm canh tăng năng suất, phát triển các vùng sản xuất có quy mô tập trung từ 10 ha trở lên gắn với phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm. Đến nay, Huyện ủy, UBND huyện đã chỉ đạo xây dựng 3 mô hình sản xuất cây ăn quả ôn đới kết hợp du lịch tại xã Lùng Thẩn và Quan Hồ Thẩn. Thu nhập từ thu hái sản phẩm và làm du lịch, dịch vụ góp phần giảm nghèo bền vững, tăng chất lượng cuộc sống cho người dân.
Theo ông Đỗ Văn Duy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thời gian qua, ngành nông nghiệp đã chủ động phối hợp với các sở, ngành và địa phương xây dựng kế hoạch, đề ra các giải pháp cụ thể làm cơ sở triển khai thực hiện. Cụ thể, công tác quy hoạch, bố trí sử dụng đất đai phù hợp quỹ đất phục vụ cho vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa sớm được triển khai. Các địa phương đã rà soát diện tích cây trồng kém hiệu quả để chuyển sang các loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao hơn và bố trí cơ cấu cây trồng phù hợp giữa các vùng trong tỉnh (vùng cao bố trí các loại cây ôn đới, nhóm cây ưa lạnh; vùng thấp bố trí các loại cây nhiệt đới, nhóm cây ưa ấm).
Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, các địa phương tích cực thực hiện công tác chuyển đổi đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng các loại cây chủ lực, tiềm năng. Đến nay đã thực hiện chuyển đổi ước đạt hơn 2.200 ha, tương đương 97% kế hoạch năm. Diện tích chuyển đổi bao gồm gần 200 ha chuối, 364 ha dứa, 450 ha chè, 186 ha cây dược liệu, 514 ha rau, 500 ha cây ăn quả, 23 ha cây dâu tằm. Trong đó, diện tích chuyển đổi từ đất lúa là 350 ha, đất ngô 1.500 ha, còn lại gần 400 ha đất sản xuất khác.
Việc phát triển các loại cây trồng chủ lực có năng suất, phẩm chất tốt, thích ứng với điều kiện thời tiết bất thuận để thay thế diện tích cây trồng kém hiệu quả sẽ giúp người dân dần nâng cao nhận thức trong việc đầu tư, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần nâng cao hệ số sử dụng đất và giá trị thu nhập trên cùng đơn vị diện tích canh tác.
