Hiện, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh đang triển khai 41 dự án, đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện hạ tầng giao thông - động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, quá trình thực hiện các dự án đang gặp không ít khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và khả năng giải ngân vốn.
Thách thức lớn nhất là biến động giá nguyên, nhiên vật liệu. So với thời điểm ký kết hợp đồng, giá vật liệu xây dựng tăng cao đã khiến nhiều nhà thầu “càng làm càng lỗ”. Trong khi đó, phần lớn các gói thầu được ký theo hình thức hợp đồng trọn gói hoặc đơn giá cố định, không được điều chỉnh giá trong quá trình thực hiện. Điều này khiến nhà thầu đối mặt với nguy cơ thua lỗ, ảnh hưởng đến tiến độ thi công, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ dự án bị gián đoạn.
Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) tiếp tục là “nút thắt” lớn. Nhiều dự án gặp khó khăn trong đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính do người dân chưa hợp tác, không cung cấp hồ sơ hoặc không ký giáp ranh. Ở một số địa phương, việc thay đổi địa giới hành chính sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng khiến công tác GPMB bị gián đoạn do thiếu hụt nhân lực hoặc phải bàn giao, tiếp nhận lại hồ sơ… Ngoài ra, một số dự án vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư hoặc điều chỉnh thiết kế nên chưa thể triển khai, dẫn đến chưa thể giải ngân. Những yếu tố này đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung cũng như tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của toàn tỉnh.
Trước thực tế trên, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh đã xác định đẩy mạnh giải ngân vốn là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Theo ông Chu Đức Hải - Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh, đơn vị đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phấn đấu đạt mục tiêu giải ngân 45% trong quý II/2026 theo chỉ đạo của UBND tỉnh. Trước hết, ban thường xuyên rà soát tiến độ từng dự án, từng phòng chuyên môn để xây dựng và điều chỉnh kịch bản giải ngân phù hợp với thực tế. Những dự án gặp vướng mắc sẽ được xem xét điều chuyển vốn sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn, nhằm đảm bảo tỷ lệ giải ngân chung.
Cùng với đó, ban tăng cường làm việc trực tiếp với các nhà thầu để thống nhất tiến độ chi tiết từng gói thầu, đồng thời tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn do biến động giá vật liệu. Việc tổ chức nghiệm thu, thanh toán được thực hiện định kỳ từ 10 - 15 ngày/lần, thậm chí sớm hơn nếu có khối lượng, nhằm đảm bảo dòng tiền cho nhà thầu duy trì thi công liên tục.
Trong công tác GPMB, ban phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, đồng thời cử cán bộ bám sát hiện trường để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh. Những vấn đề vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết, đặc biệt là đề xuất cơ chế bù giá đối với các hợp đồng bị ảnh hưởng lớn bởi biến động thị trường nhằm chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và doanh nghiệp. Song song với đó, công tác chuẩn bị đầu tư cũng được đẩy mạnh, nhất là đối với các dự án đã được bố trí vốn. Ban chủ động nâng cao tính sẵn sàng, đảm bảo có thể triển khai ngay sau khi hoàn tất lựa chọn nhà thầu, tạo khối lượng để giải ngân kịp thời.
Để nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công, tỉnh cũng đang triển khai nhiều giải pháp. Ông Đỗ Đức Minh - Giám đốc Sở Tài chính nhấn mạnh, việc giải ngân phải được thực hiện quyết liệt, tránh tình trạng dồn áp lực vào cuối năm, dễ dẫn đến rủi ro về chất lượng công trình. Đặc biệt, tỉnh thành lập tổ công tác chỉ đạo, đôn đốc tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công do Chủ tịch UBND tỉnh làm tổ trưởng. Tổ công tác có nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, tháo gỡ khó khăn và đôn đốc tiến độ các dự án; đồng thời theo dõi, đánh giá thường xuyên kết quả giải ngân của từng đơn vị. Đối với các đơn vị chậm tiến độ, tổ công tác sẽ đề xuất xử lý trách nhiệm người đứng đầu theo quy định. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả trong sử dụng vốn đầu tư công.
Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đang được Lào Cai triển khai với quyết tâm cao. Dù còn nhiều khó khăn, nhưng với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cùng các giải pháp linh hoạt, sát thực tế, mục tiêu giải ngân năm 2026 hoàn toàn có cơ sở để đạt được.
Trong chặng đường phía trước, yêu cầu đặt ra là tiếp tục duy trì sự quyết liệt, chủ động và linh hoạt trong tổ chức thực hiện, qua đó, biến nguồn vốn đầu tư công thành động lực phát triển bền vững cho địa phương.
