Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

"Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong nhiều thế kỷ.

z7466402380963-d8c028aabab288a57.jpg
Bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong suốt nhiều thế kỷ.

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa tái bản bộ sách Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam gồm 5 quyển, do nhóm tác giả Văn Tân, Hoài Thanh, Nguyễn Đổng Chi, Nguyễn Hồng Phong, Vũ Ngọc Phan biên soạn.

Văn học, nghệ thuật là một thành tố quan trọng của văn hóa, tác động trực tiếp đến quan điểm, nhận thức, tư tưởng, tình cảm, thẩm mỹ của đông đảo các tầng lớp nhân dân. Từ khi ra đời đến nay, Đảng ta luôn khẳng định và đánh giá cao vai trò, vị trí quan trọng của văn học, nghệ thuật trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc. Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm phát triển văn học, nghệ thuật theo hướng vừa tiếp thu các giá trị tinh hoa văn hóa nhân loại, vừa bảo tồn bản sắc truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Nhận thức về vai trò, vị trí và tầm quan trọng đặc biệt của văn học nghệ thuật, các nhà nghiên cứu, phê bình văn học, nghệ thuật đã cố gắng tìm tòi, nghiên cứu, biên soạn, xuất bản nhiều ấn phẩm khái quát tiến trình hình thành, phát triển và tổng kết, đánh giá về những thành tựu, hạn chế của nền văn học nước nhà. Mỗi công trình ra đời không chỉ để “ghi chép” lịch sử mà còn để đặt nền móng cho cách nhìn, cách đọc và cách đánh giá lâu dài.

Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam của nhóm tác giả gồm các nhà nghiên cứu Văn Tân, Hoài Thanh, Nguyễn Đổng Chi, Nguyễn Hồng Phong và Vũ Ngọc Phan chính là một công trình như vậy. Dù mang tên “sơ thảo”, bộ sách không hề giản lược, mà trái lại, thể hiện một tầm vóc học thuật lớn, với nhiều điểm khác biệt căn bản so với các sách lịch sử văn học cùng nội dung xuất hiện trước và sau đó.

Bộ sách gồm 5 quyển: Quyển I: Phần ngữ ngôn văn tự và văn học truyền miệng; Quyển II: Từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XVII; Quyển III: Thế kỷ XVIII; Quyển IV: Thế kỷ XVIII; Quyển V: Giai đoạn nửa đầu thế kỷ XIX.

Bộ sách là sản phẩm của quá trình nghiên cứu các tác phẩm văn học thành văn và truyền miệng từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX. Trong đó nội dung mỗi tập sách là một cấu phần quan trọng, không thể tách rời trong tiến trình phát triển của văn học, và có sự gắn bó chặt chẽ với đời sống văn hóa, tinh thần của dân tộc.

Điểm khác biệt nổi bật của Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam nằm ở tính thống nhất về tư tưởng khoa học. Không phải là một công trình cá nhân, cũng không phải là sự chắp nối cơ học của nhiều bài viết rời rạc, bộ sách là kết quả của sự cộng tác giữa những học giả hàng đầu, mỗi người có một thế mạnh riêng. Chính sự hội tụ này đã tạo nên một cái nhìn toàn diện, vừa có chiều sâu chuyên môn, vừa có sự cân đối hiếm thấy giữa các bộ phận của văn học dân tộc.

Một điểm thú vị khác là vị trí trung tâm mà Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam dành cho văn học dân gian. Trong khi không ít sách lịch sử văn học trước đó xem văn học dân gian như phần “mở đầu” mang tính tiền đề, được trình bày ngắn gọn, thì bộ sách này coi văn học dân gian là một bộ phận lớn, có đời sống lâu dài và ảnh hưởng sâu rộng.

Những truyện cổ tích, thần thoại, ca dao, tục ngữ, sử thi… không chỉ được giới thiệu, mà còn được phân tích về chức năng xã hội, giá trị thẩm mỹ và vai trò trong việc hình thành tâm hồn, tư duy nghệ thuật của người Việt. Cách nhìn ấy làm nổi bật tính liên tục của truyền thống, đồng thời giúp người đọc hiểu rõ hơn nguồn mạch dân tộc nuôi dưỡng văn học viết qua nhiều thế kỷ.

Có thể nói, vượt lên trên giá trị của một bộ sách lịch sử văn học thông thường, Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam là một tư liệu rất bổ ích trong hành trình làm phong phú thêm nhận thức về nền văn học dân tộc. Không chỉ cung cấp tri thức, bộ sách còn cho thấy cách các nhà nghiên cứu thế hệ trước đặt vấn đề, hệ thống hóa tư liệu và tiếp cận văn học trong mối quan hệ chặt chẽ với lịch sử và xã hội. Đây chính là điểm khác biệt và cũng là giá trị bền vững của công trình, khiến bộ sách tiếp tục có ý nghĩa tham khảo quan trọng đối với công tác nghiên cứu, giảng dạy và học tập lịch sử văn học Việt Nam hiện nay.

nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Sinh năm 1963, họa sĩ Nguyễn Đình Thi - Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tỉnh, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh Yên Bái (trước hợp nhất) đã có hai lần được đặt chân đến Quần đảo Trường Sa vào năm 2017 và năm 2023. Từ những trải nghiệm thực tế nơi đầu sóng ngọn gió, ông đã tái hiện chân thực và sống động hình tượng người lính hải quân qua các tác phẩm hội họa của mình.

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Vượt qua 146 tác phẩm dự thi ở vòng loại, bản thảo tập thơ “Bác sách bụng to” của Vũ Ngọc Diệp (học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Lê Văn Tám, phường Lào Cai) đã xuất sắc lọt vào Top 10 chung khảo Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn năm 2026. Vũ Ngọc Diệp cũng là 1 trong 4 tác giả thiếu nhi nhỏ tuổi nhất góp mặt trong cuộc thi năm nay.

Dẻo thơm bánh nẳng Đông Cuông

Dẻo thơm bánh nẳng Đông Cuông

Từ những tàu lá rừng, hạt nếp thơm và nước tro vàng được chắt lọc bằng kinh nghiệm truyền đời, người Tày Khao ở Đông Cuông vẫn bền bỉ gìn giữ nghề làm bánh nẳng truyền thống. Mỗi chiếc bánh không chỉ là món ăn dân dã gắn với đời sống thường nhật và các dịp lễ, mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Lào Cai đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tại Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026

Lào Cai đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tại Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026

Sáng 02/6, tại Hà Nội, Bảo tàng Hồ Chí Minh đã tổ chức khai mạc Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026. Tại sự kiện này, tỉnh Lào Cai vinh dự là địa phương đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến được lựa chọn tham dự.

Đông đảo tăng ni, phật tử dự Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am

Đông đảo tăng ni, phật tử dự Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am

Sáng 31/5, tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am (phường Yên Bái), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lào Cai trang trọng tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 - Dương lịch 2026. Đại lễ thu hút đông đảo tăng ni, phật tử và Nhân dân địa phương tham dự, trong không khí trang nghiêm, thành kính và đoàn kết của cộng đồng Phật giáo trên địa bàn.

Số hóa trong bảo tồn văn hóa dân tộc Dao

Số hóa trong bảo tồn văn hóa dân tộc Dao

Lào Cai là địa phương giàu bản sắc văn hóa với nhiều di sản truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số. Trong dòng chảy chuyển đổi số, nhiều nghi lễ, dân ca nghi lễ của người Dao đang được sưu tầm, số hóa và lan tỏa trên các nền tảng trực tuyến, mở ra hướng đi mới trong bảo tồn, phát huy di sản trước nguy cơ mai một theo thời gian.

Gìn giữ văn hóa Mường ở Quy Mông

Gìn giữ văn hóa Mường ở Quy Mông

Đồng bào dân tộc Mường ở xã Quy Mông sinh sống tập trung chủ yếu tại thôn Hợp Thành và rải rác tại một số thôn lân cận. Những năm qua, cùng với phát triển kinh tế, cấp ủy, chính quyền và người dân nơi đây luôn chú trọng gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường để bản sắc văn hóa không bị mai một.

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Trong không khí rộn ràng của Lễ khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình 2026, sự xuất hiện của các nghệ nhân và những hạt nhân văn nghệ tiêu biểu đến từ các xã, phường (Văn Chấn, Quy Mông, Thác Bà, Nghĩa Lộ) của vùng đất biên cương Lào Cai đã mang đến một sắc thái đầy ấn tượng, với những màn trình diễn độc đáo, đậm đà bản sắc các dân tộc Mông, Dao, Tày, Thái. 

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Bên dòng Nậm Lùng

Bên dòng Nậm Lùng

Từ đỉnh núi mây phủ, dòng Nậm Lùng trong veo len qua xã Tú Lệ như mạch nguồn nuôi dưỡng cả vùng thung lũng trù phú dưới chân đèo Khau Phạ. Dòng nước ấy không chỉ tưới mát cho cánh đồng nếp nổi tiếng bao đời mà còn âm thầm lưu giữ ký ức, nếp sinh hoạt và văn hóa canh tác của người Thái nơi đây.

fb yt zl tw