Từ vài năm trở lại đây, phụ nữ ở xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai, đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang trồng dưa leo theo mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Hướng đi này đã đem lại hiệu quả kinh tế, tạo việc làm ổn định và nâng cao thu nhập cho chị em.
Trên cánh đồng dưa leo nằm dọc bờ suối Nậm Luông, gia đình chị Ma Thị Xiêm ở thôn Nà Luông, xã Nghĩa Đô đang miệt mài với công việc thu hoạch dưa để kịp giao hàng vào cuối buổi chiều. Với diện tích gần 4 sào dưa, gia đình chị phải dồn hết lao động và nhờ thêm người thân đến hỗ trợ thu hoạch theo kiểu đổi công cho nhau, thì mới kịp tiến độ.
Đây là năm thứ 2, gia đình chị tham gia trồng dưa leo theo mô hình liên kết. Do tích luỹ được nhiều kinh nghiệm trồng, chăm sóc nên ruộng dưa của gia đình chị có chất lượng khá tốt.
Hộ gia đình anh Hoàng Văn Điệp ở thôn bản Kem cũng trồng 2,5 sào dưa. Dù mới bắt đầu cho thu hoạch, nhưng anh Điệp tự tin, năng suất của gia đình anh năm nay chắc chắn sẽ cao hơn năm ngoái. Nguyên nhân là do năm nay gia đình anh có nhiều kinh nghiệm chăm sóc hơn, cây sinh trưởng tốt hơn, tỷ lệ đậu quả cao hơn. Đợt thu hoạch đầu tiên được 2 tạ, với giá bán 3,5 nghìn đồng/kg, đã đem về cho gia đình anh Điệp 700 nghìn đồng. Dự kiến với 2,5 sào dưa năm nay sẽ cho sản lượng khoảng 5 tấn quả. Nếu giá ổn định, dự kiến gia đình anh Điệp sẽ có một năm thu hoạch thành công với mô hình canh tác mới này.
Xã Nghĩa Đô mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 3 xã Nghĩa Đô, Tân Tiến, Vĩnh Yên (thuộc huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai cũ). Sau sáp nhập, xã Nghĩa Đô mới có tổng diện tích tự nhiên là 159,42km2; quy mô dân số 13.906 người; trụ sở đặt tại xã Nghĩa Đô cũ.
Mô hình liên kết trồng dưa leo do Công ty TNHH Dưa leo quê vùng miền, có địa chỉ ở tỉnh Bắc Ninh phối hợp với địa phương triển khai. Xã Nghĩa Đô có 48 hộ dân tham gia với tổng diện tích trên 5,2ha tại các thôn Mường Kem, Nà Luông, Bản Hón, Bản Hốc. Các gia đình tham gia mô hình sẽ được Công ty TNHH Dưa leo quê vùng miền cung ứng giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và các biện pháp phòng trừ sâu bệnh. Đồng thời, đơn vị này cũng cam kết thu mua sản phẩm với mức giá linh hoạt từ 2.000 - 15.000 đồng/kg và đặc biệt là thu mua dưa ngay tại ruộng khi bà con thu hoạch.
Bà Nhữ Thị Tâm, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai, cho biết: Ưu điểm của mô hình trồng dưa liên kết này, bà con có thể tận dụng những diện tích không thể cấy lúa, những diện tích không chủ động nguồn nước hoặc thường xuyên bị ngập úng cục bộ để trồng dưa chuột.
Việc lên luống cao không chỉ giúp tận dụng được những quỹ đất trũng mà vẫn đảm bảo đủ nước tưới tiêu, giúp cây dưa chuột phát triển, sinh trưởng tốt.
Dưa chuột là cây dễ trồng, dễ chăm sóc, có thời gian sinh trưởng ngắn. Chỉ sau hơn một tháng trồng, dưa đã bắt đầu cho thu hoạch. Việc thu hoạch được thực hiện thành nhiều lứa khác nhau, rải vụ, kéo dài khoảng 30 đến 45 ngày. Theo ước tính, 1 sào dưa có thể thu hoạch khoảng 50kg/ngày.
Với thành công bước đầu từ mô hình trồng dưa liên kết, cấp ủy và chính quyền xã Nghĩa Đô đang tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động bà con nhân dân mở rộng thêm diện tích trồng dưa.
Cùng với đó, xã sẽ tiếp tục củng cố mối liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm, nhằm đảm bảo đầu ra ổn định và nâng cao thu nhập bền vững cho người dân.
Mô hình này không chỉ giúp bà con thoát nghèo mà còn mở ra hướng đi mới cho nền nông nghiệp địa phương, biến những diện tích đất khó khăn thành nguồn lợi kinh tế tiềm năng, góp phần làm thay đổi bộ mặt nông thôn ở xã Nghĩa Đô.
