LCĐT - Nước sạch có thể được định nghĩa là nguồn nước trong, không màu, không mùi, không vị, không chứa các độc chất và vi khuẩn gây bệnh cho con người. Nước sạch theo quy chuẩn quốc gia là nước đáp ứng các chỉ tiêu theo quy định của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt - QCVN 02:2009/BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 17/6/2009.
Nước hợp vệ sinh là nước không màu, không mùi, không vị, không chứa các thành phần có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người, có thể dùng để ăn uống sau khi đun sôi. Như vậy, nước sạch có chất lượng cao hơn nước hợp vệ sinh.
Theo báo cáo kết quả thực hiện chương trình “Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn” của Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn Lào Cai, tính đến hết năm 2018, tỷ lệ người dân nông thôn được cấp nước hợp vệ sinh là 90%, tỷ lệ người dân nông thôn được cấp nước sạch là 34%.
Nước cần thiết cho sự sống nhưng cũng có thể gây ra những hiểm họa khôn lường cho con người khi bị biến đổi, ô nhiễm… Dùng nước không đảm bảo có thể gây ra nhiều loại bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe.
Bệnh lây lan qua nước uống
Những vi khuẩn gây bệnh đường ruột đặc biệt là nhóm Salmonella, phẩy khuẩn tả có thể tồn tại trong nước khá lâu. Người ta đã tìm thấy các vi khuẩn gây bệnh tả, thương hàn, phó thương hàn, lỵ… trong nước máy của thành phố có nguồn nước bị nhiễm bẩn.
Một số loại vi-rút gây bệnh phát triển trong bộ máy tiêu hóa của người và chúng sẽ bị thải ra với một số lượng lớn trong phân, có thể có trong nước thải sinh hoạt và nước bị ô nhiễm. Các bệnh giun sán cũng liên quan tới nguồn nước như sán lá gan, sán lá phổi, sán lá ruột…
Bệnh do tiếp xúc với nước
Những bệnh có thể lây truyền qua tiếp xúc với các vi sinh vật gây bệnh trong nước như bệnh sán máng (Schistosomiasis). Bệnh có thể gặp ở những người bơi lội trong môi trường nước có loài ốc bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh này sinh sống; các ấu trùng rời khỏi cơ thể ốc vào nước và sẵn sàng xuyên qua da người và gây viêm da.
Các bệnh do muỗi truyền
Các bệnh trong nhóm này phải kể đến là bệnh sốt rét, sốt dengue, sốt xuất huyết dengue, bệnh giun chỉ… Côn trùng truyền bệnh trung gian là các loại muỗi, trong đó nước đóng vai trò là môi trường sống của các vi sinh vật truyền bệnh.
Các bệnh do thiếu nước hoặc sử dụng nước không sạch trong vệ sinh cá nhân
Các bệnh về ngoài da, mắt, phụ khoa như: Hắc lào, nấm, lang ben, ghẻ, chàm, đau mắt đỏ, đau mắt hột, viêm kết mạc, viêm màng tiếp hợp, viêm âm đạo… Chúng có thể lây truyền trực tiếp từ người bệnh sang người khỏe mà nguyên nhân chính là do thiếu nước hoặc phải dùng nước không sạch để sử dụng trong vệ sinh cá nhân, trong đời sống sinh hoạt hàng ngày.
Bệnh do các vi yếu tố hóa học và các chất độc khác có trong nước
Bệnh do các các yếu tố vi lượng hoặc các chất độc khác có trong nước gây ra cho người là do thừa hoặc thiếu chúng trong nước. Trong nhóm này có thể kể đến các bệnh như bướu cổ, bệnh về răng do thiếu hoặc thừa flo, bệnh do nhiễm độc bởi các chất độc hóa học gây ra như chì, đồng, Asen…
Khuyến cáo phòng bệnh liên quan đến nước
Cải thiện việc cung cấp nước cả về số lượng và chất lượng. Xử lý tốt nguồn nước ăn uống và sinh hoạt trước khi sử dụng. Thực hiện tốt vệ sinh an toàn thực phẩm, không ăn sống các loại thủy sản nuôi trong nước; tẩy giun, sán định kỳ theo hướng dẫn của thầy thuốc.
Kiểm tra, xét nghiệm nguồn nước đang sử dụng tại cơ quan có chức năng và thẩm quyền để đánh giá chất lượng nước. Thu gom và xử lý phân người và phân động vật hợp vệ sinh, tránh gây ô nhiễm đất và nguồn nước. Làm mất nơi muỗi đẻ, nơi muỗi sinh sản, chủ động diệt muỗi bằng phun thuốc, hương diệt muỗi, ngủ màn chống muỗi đốt…
