Người bản số - cầu nối chuyển đổi số ở cơ sở

Nguyễn Thị Thu Trang - Nguyễn Hữu Minh

13/05/2026 15:28

Là một trong những địa phương vùng cao tiên phong trong công tác chuyển đổi số, tỉnh Lào Cai đã triển khai thí điểm mô hình “Người bản số” nhằm đưa công nghệ đến gần hơn với người dân. Với lực lượng nòng cốt ngay tại thôn, bản, mô hình đang từng bước phát huy vai trò cầu nối, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở một cách thiết thực, hiệu quả.

0:00 / 0:00

0:00

Tại xã Phúc Lợi, các lớp tập huấn kỹ năng số được tổ chức thường xuyên tại nhà văn hóa thôn, bản, tạo điều kiện để người dân tiếp cận với công nghệ trong môi trường gần gũi, dễ hiểu. Đáng chú ý, đến nay khoảng 80% người dân trong độ tuổi lao động trên địa bàn sử dụng điện thoại thông minh; trên 80% có tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả các dịch vụ số ngay từ cơ sở.

baolaocai-br_z7793085270819-5cfccfc4778e3d070679a303b51cd066-6493.jpg — Đội ngũ "người bản số" của thôn Vàn 1, xã Phúc Lợi tập huấn cho người dân sử dụng nền tảng số trên điện thoại thông minh.

Từ việc sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng, đến thực hiện các giao dịch trực tuyến, người dân từng bước làm quen và chủ động ứng dụng công nghệ vào đời sống. Không chỉ dừng lại ở việc tiếp cận, công nghệ số còn từng bước làm thay đổi thói quen sinh hoạt, giao dịch của người dân. Nhiều hoạt động mua bán, thanh toán đã được thực hiện thông qua các nền tảng số, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao tính minh bạch trong giao dịch.

Ông Phùng Văn Tuấn, thôn 1 Vàn chia sẻ: Trước đây, chúng tôi còn e ngại khi tiếp cận công nghệ. Nhưng từ khi có "người bản số" trực tiếp hướng dẫn, mọi việc trở nên dễ hiểu hơn rất nhiều. Họ chính là cầu nối giúp người dân như chúng tôi tiếp cận với công nghệ số một cách thuận lợi, thiết thực.

Theo kế hoạch năm 2026, tỉnh Lào Cai triển khai thí điểm mô hình tại khoảng 40 xã, phường, với mục tiêu xây dựng lực lượng khoảng 1.200 “người bản số”, mỗi thôn, bản có ít nhất 3 người trực tiếp hỗ trợ người dân. Đây được xác định là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò “cánh tay nối dài” của chính quyền trong việc thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở.

Để triển khai hiệu quả, các địa phương đã chủ động rà soát, lựa chọn những cá nhân có uy tín, tinh thần trách nhiệm và khả năng tiếp cận công nghệ tham gia mô hình. Đồng thời, tổ chức các lớp đào tạo nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết cho lực lượng này trước khi đưa vào hoạt động chính thức.

Anh Sùng A Hành - Trưởng thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn cho biết: Chúng tôi xác định "người bản số" không chỉ là người biết công nghệ mà còn phải là người gần dân, hiểu dân. Khi làm tốt vai trò của mình, họ sẽ trở thành cầu nối hiệu quả giữa chính quyền với người dân trong quá trình chuyển đổi số.

Điểm nổi bật của mô hình “Người bản số” là không đặt nặng yếu tố kỹ thuật phức tạp, tập trung vào những nội dung thiết thực, gắn với nhu cầu thực tế của người dân. Các nội dung như sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin hay quảng bá sản phẩm địa phương trên nền tảng số được triển khai cụ thể, dễ tiếp cận.

baolaocai-br_z7793085464540-3d58cf4a3c6506994bf1cafc17b43731-5390.jpg — Khi có lực lượng “người bản số” làm cầu nối, khoảng cách giữa công nghệ và người dân dần được thu hẹp.

Khi có lực lượng “người bản số” làm cầu nối, khoảng cách giữa công nghệ và người dân dần được thu hẹp; người dân không còn e ngại mà chủ động tìm hiểu, ứng dụng và chia sẻ, qua đó từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong đời sống hằng ngày, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Từ những kết quả bước đầu, nhiều địa phương đã xác định rõ quyết tâm đưa mô hình “Người bản số” đi vào thực chất, hiệu quả, gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và cải cách hành chính tại cơ sở. Việc xây dựng lực lượng nòng cốt không chỉ phục vụ trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài cho quá trình hình thành chính quyền số.

Ông Nguyễn Duy Khiêm - Chủ tịch UBND xã Yên Bình nhấn mạnh: Chúng tôi xác định “người bản số” là lực lượng rất quan trọng trong quá trình chuyển đổi số tại địa phương. Khi có lực lượng này làm cầu nối, các chủ trương, chính sách về chuyển đổi số sẽ đến với người dân nhanh hơn, dễ hiểu hơn. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền cơ sở, hướng tới xây dựng thành công mô hình thôn “số”, xã “số” tại địa phương.

Với cách làm bài bản, phù hợp thực tiễn, mô hình “Người bản số” tại Lào Cai đang từng bước khẳng định hiệu quả, từ đó góp phần hình thành nền tảng chuyển đổi số bền vững ngay từ cơ sở. Khi mỗi người dân trở thành một “công dân số”, chủ động tham gia vào môi trường số, cũng là lúc mục tiêu xây dựng chính quyền số, xã hội số từng bước trở thành hiện thực.