Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Tại Khoa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái (tỉnh Lào Cai), những thanh âm trong trẻo của tiếng sáo Mông vẫn ngày ngày ngân vang nơi giảng đường như một lời khẳng định về sức sống của văn hóa truyền thống. Việc đưa sáo Mông vào môn học tự chọn không chỉ là giải pháp bảo tồn di sản mà còn là hành trình nuôi dưỡng nhân cách, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho học sinh. 

0:00 / 0:00
0:00

Trong căn phòng nhỏ của Khoa Nghệ thuật, thầy giáo Đinh Ngọc Khánh đang tỉ mỉ hướng dẫn học trò cách lấy hơi, bấm nốt. Là người trực tiếp đứng lớp và dành tâm huyết cho bộ môn này, thầy Khánh chia sẻ rằng sáo Mông không đơn thuần là một nhạc cụ, mà là linh hồn, là tiếng lòng của người Mông gửi gắm vào gió ngàn.

baolaocai-tl_z7432340635688-581383140143af10812cabdf80e7545b.jpg
Thầy giáo Đinh Ngọc Khánh hướng dẫn học sinh trong tiết học sáo Mông.

Theo thầy Khánh, việc đưa nhạc cụ truyền thống vào môi trường nghệ thuật giúp học sinh, sinh viên không bị "hòa tan" giữa nhịp sống hiện đại. Môn học sáo Mông được chính thức đưa vào giảng dạy bắt đầu từ học kỳ I năm học 2025 - 2026. Mỗi khóa có từ 25 - 30 học sinh đăng ký, với 60 tiết học trong 3 tháng. Hiện tại, lớp học của thầy Đinh Ngọc Khánh có 12 em học sinh đang theo học.

Qua từng tiết học, thầy Khánh nhận thấy học trò không chỉ tiếp thu kỹ thuật âm nhạc mà còn học được sự kiên nhẫn, lòng tự tôn và ý thức trách nhiệm với nguồn cội. Tiếng sáo vang lên không chỉ giúp cân bằng sau những giờ học văn hóa và thực hành nghề nghiệp, mà còn tạo môi trường giáo dục toàn diện, nơi kỹ năng nghề và giá trị văn hóa song hành.

Đến từ thôn Pang Cáng, xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn (nay là xã Văn Chấn tỉnh Lào Cai), Vàng A Vư - chàng trai người Mông mang khát khao gìn giữ nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình. Trước khi xuống trường học nghề, Vư đã từng tự tìm hiểu và học thổi sáo từ những người già trong bản. Tuy nhiên, do học theo lối truyền miệng, em hoàn toàn không biết đến nốt nhạc hay nhạc lý cơ bản nên khó có thể biểu diễn những bản nhạc phức tạp hay phối hợp cùng các nhạc cụ khác.

baolaocai-tl-z7432340522909-731be6703acbd8de0dfeb6e943c80e46.jpg
Vàng A Vư được thầy giáo Đinh Ngọc Khánh hướng dẫn tỉ mỉ trong các tiết học.

Từ ngày tham gia môn học tự chọn này, Vư như được mở ra chân trời mới. Em bắt đầu làm quen với những khuông nhạc, hiểu về cao độ, trường độ và cách điều tiết hơi thở khoa học.

Vư tâm sự: "Càng học em càng thấy thêm yêu tiếng sáo của dân tộc mình. Sự bài bản trong giảng dạy giúp em nhận ra vẻ đẹp tinh tế trong từng giai điệu, khiến em tự tin hơn khi đứng trước đám đông trình diễn những khúc nhạc mà mình yêu thích".

baolaocai-tl_z7432344442318-b5f0a7bdbe1352e8a819e47f108cf1e3-3941.jpg
Vàng A Vư (thứ nhất từ phải qua trái) tự tin biểu diễn tiết mục sáo Mông tại quê hương mình.

Không chỉ các bạn nam sinh theo học, môn sáo Mông còn thu hút các bạn nữ, xóa bỏ định kiến rằng sáo Mông chỉ dành cho nam giới. Em Vàng Thị A cùng quê với Vàng A Vư cũng quyết định chọn sáo Mông để theo học. Từ những bỡ ngỡ ban đầu, tiếng sáo đã dần chinh phục trái tim cô gái trẻ.

Vàng Thị A bộc bạch: "Cảm giác khi tự mình thổi được một bản nhạc hoàn chỉnh là niềm hạnh phúc vô cùng lớn. Được thầy cô nhiệt tình truyền dạy, em dần nhận ra học thổi sáo không hề khó như từng nghĩ". Những ngón tay của Vàng Thị A vốn quen việc đồng áng nay cũng đã trở nên linh hoạt, mềm mại trên từng lỗ sáo.

baolaocai-tl-z7432340503596-e7873da94c43863a13c64a42c31931e8-3888.jpg
Em Vàng Thị A (thứ nhất từ phải qua) say sưa học thổi sáo Mông.

Sự tiến bộ của Vàng Thị A qua từng tiết học đã trở thành động lực cho nhiều bạn nữ khác trong trường tham gia môn học, trong đó có Giàng Thị Mai. Sinh ra và lớn lên tại quê hương của vùng chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng (xã Văn Chấn) - nơi hằng năm thu hút hàng nghìn lượt khách du lịch trong nước và quốc tế - Mai hiểu rất rõ giá trị của văn hóa bản địa trong phát triển du lịch.

Giàng Thị Mai đến với môn học sáo Mông với mong muốn sau khi tốt nghiệp, trở về quê hương sẽ dùng tiếng sáo để giới thiệu nét đẹp văn hóa của dân tộc mình đến với du khách. Mai tin rằng khách du lịch đến Suối Giàng không chỉ để ngắm mây, thưởng trà mà còn muốn lắng nghe câu chuyện về cuộc sống của người dân nơi đây qua âm nhạc. Việc thành thạo sáo Mông sẽ giúp em trở thành một "đại sứ văn hóa" góp phần quảng bá hình ảnh vùng cao Văn Chấn, đồng thời tạo cơ hội việc làm bền vững cho chính mình trên mảnh đất quê hương.

Việc đưa sáo Mông vào chương trình giảng dạy tại Khoa Nghệ thuật - Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái đã minh chứng cho tư duy giáo dục đổi mới: Học nghề không chỉ là học kỹ thuật, mà còn học cách làm người và giữ gìn bản sắc.

baolaocai-tl_z7432349215374-7cc43dda2e11d8b62790a9f515247ada.jpg
Học sinh lớp sáo Mông biểu diễn tại trường.

Môn học này đã tạo ra không gian văn hóa đặc biệt ngay giữa giảng đường, nơi sự ngăn cách giữa thành thị và bản làng được xóa nhòa bởi âm nhạc. Với những học sinh vùng cao như Vàng A Vư, Vàng Thị A hay Giàng Thị Mai, tiếng sáo chính là sợi dây kết nối với cội nguồn, không chỉ là bảo tồn di sản mà còn là sự tiếp nối để những giá trị truyền thống mãi trường tồn cùng sự phát triển của xã hội, góp phần xây dựng thế hệ trẻ vừa giỏi nghề vừa giàu lòng yêu quê hương, đất nước, là những người “giữ lửa" cho văn hóa dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ấn tượng Lào Cai Fashion Show mùa 3: “Mây ngàn kể chuyện” - Sân chơi nghệ thuật ý nghĩa dành cho thiếu nhi dịp hè

Ấn tượng Lào Cai Fashion Show mùa 3: “Mây ngàn kể chuyện” - Sân chơi nghệ thuật ý nghĩa dành cho thiếu nhi dịp hè

Tối 06/6, tại sân khấu Quảng trường Phố đi bộ Đinh Lễ (phường Lào Cai), Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm nghệ thuật Sky (Sky Art Center) tổ chức chương trình Lào Cai Fashion Show mùa 3 với chủ đề “Mây ngàn kể chuyện".

Đặc sắc đêm giao lưu Việt - Ấn mở màn Festival Yoga Sa Pa 2026

Đặc sắc đêm giao lưu Việt - Ấn mở màn Festival Yoga Sa Pa 2026

Tối 06/6, tại sân Quần, phường Sa Pa, đã diễn ra Đêm giao lưu văn nghệ Việt Nam - Ấn Độ với chủ đề “Yoga Sa Pa - Bản hòa ca giữa ngàn mây”. Đây là hoạt động mở màn đặc sắc trong chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Quốc tế Yoga lần thứ 12 (21/6/2026), tạo không khí sôi động trước sự kiện Yoga quy mô lớn sẽ diễn ra vào ngày 07/6 tại Sa Pa - điểm đến được mệnh danh là “Nơi gặp gỡ đất trời”.

Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Sinh năm 1963, họa sĩ Nguyễn Đình Thi - Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tỉnh, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh Yên Bái (trước hợp nhất) đã có hai lần được đặt chân đến Quần đảo Trường Sa vào năm 2017 và năm 2023. Từ những trải nghiệm thực tế nơi đầu sóng ngọn gió, ông đã tái hiện chân thực và sống động hình tượng người lính hải quân qua các tác phẩm hội họa của mình.

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Vượt qua 146 tác phẩm dự thi ở vòng loại, bản thảo tập thơ “Bác sách bụng to” của Vũ Ngọc Diệp (học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Lê Văn Tám, phường Lào Cai) đã xuất sắc lọt vào Top 10 chung khảo Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn năm 2026. Vũ Ngọc Diệp cũng là 1 trong 4 tác giả thiếu nhi nhỏ tuổi nhất góp mặt trong cuộc thi năm nay.

Dẻo thơm bánh nẳng Đông Cuông

Dẻo thơm bánh nẳng Đông Cuông

Từ những tàu lá rừng, hạt nếp thơm và nước tro vàng được chắt lọc bằng kinh nghiệm truyền đời, người Tày Khao ở Đông Cuông vẫn bền bỉ gìn giữ nghề làm bánh nẳng truyền thống. Mỗi chiếc bánh không chỉ là món ăn dân dã gắn với đời sống thường nhật và các dịp lễ, mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Lào Cai đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tại Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026

Lào Cai đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tại Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026

Sáng 02/6, tại Hà Nội, Bảo tàng Hồ Chí Minh đã tổ chức khai mạc Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026. Tại sự kiện này, tỉnh Lào Cai vinh dự là địa phương đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến được lựa chọn tham dự.

Đông đảo tăng ni, phật tử dự Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am

Đông đảo tăng ni, phật tử dự Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am

Sáng 31/5, tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am (phường Yên Bái), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lào Cai trang trọng tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 - Dương lịch 2026. Đại lễ thu hút đông đảo tăng ni, phật tử và Nhân dân địa phương tham dự, trong không khí trang nghiêm, thành kính và đoàn kết của cộng đồng Phật giáo trên địa bàn.

Số hóa trong bảo tồn văn hóa dân tộc Dao

Số hóa trong bảo tồn văn hóa dân tộc Dao

Lào Cai là địa phương giàu bản sắc văn hóa với nhiều di sản truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số. Trong dòng chảy chuyển đổi số, nhiều nghi lễ, dân ca nghi lễ của người Dao đang được sưu tầm, số hóa và lan tỏa trên các nền tảng trực tuyến, mở ra hướng đi mới trong bảo tồn, phát huy di sản trước nguy cơ mai một theo thời gian.

Gìn giữ văn hóa Mường ở Quy Mông

Gìn giữ văn hóa Mường ở Quy Mông

Đồng bào dân tộc Mường ở xã Quy Mông sinh sống tập trung chủ yếu tại thôn Hợp Thành và rải rác tại một số thôn lân cận. Những năm qua, cùng với phát triển kinh tế, cấp ủy, chính quyền và người dân nơi đây luôn chú trọng gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường để bản sắc văn hóa không bị mai một.

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Trong không khí rộn ràng của Lễ khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình 2026, sự xuất hiện của các nghệ nhân và những hạt nhân văn nghệ tiêu biểu đến từ các xã, phường (Văn Chấn, Quy Mông, Thác Bà, Nghĩa Lộ) của vùng đất biên cương Lào Cai đã mang đến một sắc thái đầy ấn tượng, với những màn trình diễn độc đáo, đậm đà bản sắc các dân tộc Mông, Dao, Tày, Thái. 

fb yt zl tw