Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Tại Khoa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái (tỉnh Lào Cai), những thanh âm trong trẻo của tiếng sáo Mông vẫn ngày ngày ngân vang nơi giảng đường như một lời khẳng định về sức sống của văn hóa truyền thống. Việc đưa sáo Mông vào môn học tự chọn không chỉ là giải pháp bảo tồn di sản mà còn là hành trình nuôi dưỡng nhân cách, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho học sinh. 

0:00 / 0:00
0:00

Trong căn phòng nhỏ của Khoa Nghệ thuật, thầy giáo Đinh Ngọc Khánh đang tỉ mỉ hướng dẫn học trò cách lấy hơi, bấm nốt. Là người trực tiếp đứng lớp và dành tâm huyết cho bộ môn này, thầy Khánh chia sẻ rằng sáo Mông không đơn thuần là một nhạc cụ, mà là linh hồn, là tiếng lòng của người Mông gửi gắm vào gió ngàn.

baolaocai-tl_z7432340635688-581383140143af10812cabdf80e7545b.jpg
Thầy giáo Đinh Ngọc Khánh hướng dẫn học sinh trong tiết học sáo Mông.

Theo thầy Khánh, việc đưa nhạc cụ truyền thống vào môi trường nghệ thuật giúp học sinh, sinh viên không bị "hòa tan" giữa nhịp sống hiện đại. Môn học sáo Mông được chính thức đưa vào giảng dạy bắt đầu từ học kỳ I năm học 2025 - 2026. Mỗi khóa có từ 25 - 30 học sinh đăng ký, với 60 tiết học trong 3 tháng. Hiện tại, lớp học của thầy Đinh Ngọc Khánh có 12 em học sinh đang theo học.

Qua từng tiết học, thầy Khánh nhận thấy học trò không chỉ tiếp thu kỹ thuật âm nhạc mà còn học được sự kiên nhẫn, lòng tự tôn và ý thức trách nhiệm với nguồn cội. Tiếng sáo vang lên không chỉ giúp cân bằng sau những giờ học văn hóa và thực hành nghề nghiệp, mà còn tạo môi trường giáo dục toàn diện, nơi kỹ năng nghề và giá trị văn hóa song hành.

Đến từ thôn Pang Cáng, xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn (nay là xã Văn Chấn tỉnh Lào Cai), Vàng A Vư - chàng trai người Mông mang khát khao gìn giữ nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình. Trước khi xuống trường học nghề, Vư đã từng tự tìm hiểu và học thổi sáo từ những người già trong bản. Tuy nhiên, do học theo lối truyền miệng, em hoàn toàn không biết đến nốt nhạc hay nhạc lý cơ bản nên khó có thể biểu diễn những bản nhạc phức tạp hay phối hợp cùng các nhạc cụ khác.

baolaocai-tl-z7432340522909-731be6703acbd8de0dfeb6e943c80e46.jpg
Vàng A Vư được thầy giáo Đinh Ngọc Khánh hướng dẫn tỉ mỉ trong các tiết học.

Từ ngày tham gia môn học tự chọn này, Vư như được mở ra chân trời mới. Em bắt đầu làm quen với những khuông nhạc, hiểu về cao độ, trường độ và cách điều tiết hơi thở khoa học.

Vư tâm sự: "Càng học em càng thấy thêm yêu tiếng sáo của dân tộc mình. Sự bài bản trong giảng dạy giúp em nhận ra vẻ đẹp tinh tế trong từng giai điệu, khiến em tự tin hơn khi đứng trước đám đông trình diễn những khúc nhạc mà mình yêu thích".

baolaocai-tl_z7432344442318-b5f0a7bdbe1352e8a819e47f108cf1e3-3941.jpg
Vàng A Vư (thứ nhất từ phải qua trái) tự tin biểu diễn tiết mục sáo Mông tại quê hương mình.

Không chỉ các bạn nam sinh theo học, môn sáo Mông còn thu hút các bạn nữ, xóa bỏ định kiến rằng sáo Mông chỉ dành cho nam giới. Em Vàng Thị A cùng quê với Vàng A Vư cũng quyết định chọn sáo Mông để theo học. Từ những bỡ ngỡ ban đầu, tiếng sáo đã dần chinh phục trái tim cô gái trẻ.

Vàng Thị A bộc bạch: "Cảm giác khi tự mình thổi được một bản nhạc hoàn chỉnh là niềm hạnh phúc vô cùng lớn. Được thầy cô nhiệt tình truyền dạy, em dần nhận ra học thổi sáo không hề khó như từng nghĩ". Những ngón tay của Vàng Thị A vốn quen việc đồng áng nay cũng đã trở nên linh hoạt, mềm mại trên từng lỗ sáo.

baolaocai-tl-z7432340503596-e7873da94c43863a13c64a42c31931e8-3888.jpg
Em Vàng Thị A (thứ nhất từ phải qua) say sưa học thổi sáo Mông.

Sự tiến bộ của Vàng Thị A qua từng tiết học đã trở thành động lực cho nhiều bạn nữ khác trong trường tham gia môn học, trong đó có Giàng Thị Mai. Sinh ra và lớn lên tại quê hương của vùng chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng (xã Văn Chấn) - nơi hằng năm thu hút hàng nghìn lượt khách du lịch trong nước và quốc tế - Mai hiểu rất rõ giá trị của văn hóa bản địa trong phát triển du lịch.

Giàng Thị Mai đến với môn học sáo Mông với mong muốn sau khi tốt nghiệp, trở về quê hương sẽ dùng tiếng sáo để giới thiệu nét đẹp văn hóa của dân tộc mình đến với du khách. Mai tin rằng khách du lịch đến Suối Giàng không chỉ để ngắm mây, thưởng trà mà còn muốn lắng nghe câu chuyện về cuộc sống của người dân nơi đây qua âm nhạc. Việc thành thạo sáo Mông sẽ giúp em trở thành một "đại sứ văn hóa" góp phần quảng bá hình ảnh vùng cao Văn Chấn, đồng thời tạo cơ hội việc làm bền vững cho chính mình trên mảnh đất quê hương.

Việc đưa sáo Mông vào chương trình giảng dạy tại Khoa Nghệ thuật - Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái đã minh chứng cho tư duy giáo dục đổi mới: Học nghề không chỉ là học kỹ thuật, mà còn học cách làm người và giữ gìn bản sắc.

baolaocai-tl_z7432349215374-7cc43dda2e11d8b62790a9f515247ada.jpg
Học sinh lớp sáo Mông biểu diễn tại trường.

Môn học này đã tạo ra không gian văn hóa đặc biệt ngay giữa giảng đường, nơi sự ngăn cách giữa thành thị và bản làng được xóa nhòa bởi âm nhạc. Với những học sinh vùng cao như Vàng A Vư, Vàng Thị A hay Giàng Thị Mai, tiếng sáo chính là sợi dây kết nối với cội nguồn, không chỉ là bảo tồn di sản mà còn là sự tiếp nối để những giá trị truyền thống mãi trường tồn cùng sự phát triển của xã hội, góp phần xây dựng thế hệ trẻ vừa giỏi nghề vừa giàu lòng yêu quê hương, đất nước, là những người “giữ lửa" cho văn hóa dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật chào mừng Kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật chào mừng Kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước

Tối 29/4/2026, tại Quảng trường 19/8, phường Yên Bái, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai đã tổ chức tổng duyệt chương trình nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026).

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch Quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện diễn ra trong không khí chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, đồng thời là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kích cầu và quảng bá du lịch của tỉnh Lào Cai.

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ những người thợ Hà Nhì ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, Lào Cai trực tiếp tham gia phục dựng, tu sửa ngôi nhà trình tường tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, câu chuyện bảo tồn không chỉ góp phần gìn giữ kiến trúc truyền thống đặc sắc mà còn lan tỏa trách nhiệm bảo vệ, trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc Hà Nhì của Lào Cai qua nhiều thế hệ.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Những cơn gió hồ xoa dịu cái nắng hanh hao đầu hè của miền sơn cước, theo con đường uốn lượn, chúng tôi tìm về thôn Xuân Lai, xã Yên Thành, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn đồi lưu giữ nhịp sống của người Tày vùng Đông Hồ Thác Bà. Trong không gian yên bình ấy, câu hát Coọi, tiếng đàn Tính ngân lên, hòa cùng điệu Then da diết như đưa người nghe trở về với cội nguồn văn hóa đã được gìn giữ qua bao thế hệ.

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

Trong không khí sôi động của kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5, Lễ hội Hoa hồng Fansipan 2026 tại Sun World Fansipan Legend đang trở thành tâm điểm thu hút du khách. Với chủ đề “Bản giao hưởng hoa hồng”, sự kiện không chỉ mang đến không gian thưởng lãm rực rỡ mà còn đánh dấu cột mốc 10 năm cáp treo Fansipan đi vào hoạt động - hành trình đưa “Nóc nhà Đông Dương” đến gần hơn với hàng triệu du khách.

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Ngày 28/4, Hội Nông dân tỉnh phối hợp với Ban Quản lý Chương trình Hỗ trợ rừng và Trang trại giai đoạn 2 (FFF II) cùng UBND xã Việt Hồng tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ văn hóa dân gian Chiến khu Vần và Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao thôn 8A. Đây là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển cộng đồng tại địa phương.

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

Thôn Nậm Than (xã Mường Bo) là nơi cư trú của đồng bào dân tộc Mông. Từ bao đời nay, họ đã biết dùng nguyên liệu tự nhiên để làm giấy với kỹ thuật thủ công. Qua nhiều thế hệ, nghề làm giấy ở Nậm Than vẫn bền bỉ được lưu giữ, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của người dân nơi đây.

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữa dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, khi những giá trị mới len sâu vào từng bản làng vùng cao, câu chuyện giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống không còn là vấn đề của riêng một cộng đồng, mà trở thành mối quan tâm chung trong hành trình phát triển bền vững.

Khai thác nguồn lực văn hóa dân tộc thiểu số

Khai thác nguồn lực văn hóa dân tộc thiểu số

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, trên nền tảng nguồn lực di sản được bổ sung và không gian văn hóa giàu bản sắc, các địa phương kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị truyền thống, từng bước hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa phục vụ phát triển du lịch.

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Mỗi tuần hai buổi, tại một quán cà phê nhỏ ở phường Yên Bái, những người có chung niềm đam mê nghệ thuật lại tụ họp. Họ cùng nhau hát, cùng đàn và chia sẻ tình yêu âm nhạc qua từng giai điệu. Không sân khấu lớn, không ánh đèn rực rỡ, nhưng chính sự giản dị ấy đã tạo nên một không gian nghệ thuật gần gũi, ấm áp. Đây cũng là nơi sinh hoạt quen thuộc của các thành viên Câu lạc bộ Nghệ thuật Tre Xanh, những con người đến với âm nhạc bằng tất cả niềm đam mê và tinh thần gắn kết.

Giữ gìn những nét hoa văn

Giữ gìn những nét hoa văn

Đan lát là một trong những nghề thủ công truyền thống của đồng bào Thái, tạo ra các sản phẩm không chỉ có giá trị sử dụng mà còn mang đậm giá trị thẩm mỹ, văn hóa. Dù nghề đan lát thủ công không còn phát triển mạnh như trước, nhưng ở vùng văn hoá Mường Lò vẫn có những người đang âm thầm gìn giữ, trao truyền nét văn hoá độc đáo này cho thế hệ trẻ.

fb yt zl tw