Khoản nào bắt buộc, khoản nào tự nguyện khi con vào năm học mới?

Học sinh trường công được miễn học phí, BHYT là khoản bắt buộc; tiền dịch vụ và đóng góp đầu năm chỉ được thu đúng căn cứ, đối tượng và nguyên tắc tự nguyện.

0:00 / 0:00
0:00

UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Công văn 7138/UBND-VX ngày 13/7/2026 về thực hiện chính sách học phí, hỗ trợ người học và các khoản thu trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo năm học 2026 - 2027. Văn bản được ban hành sau hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai chính sách học phí và các khoản thu trong năm học mới.

khoan-thu-dau-nam-hoc.jpg
Hình minh họa.

Tuy nhiên, trong các nguồn chính thức được rà soát đến ngày 5/8/2026, quy định chi tiết danh mục và mức thu dịch vụ giáo dục của tỉnh vẫn mới được công bố dưới dạng dự thảo lấy ý kiến. Vì vậy, nhà trường và phụ huynh không nên lấy các con số trong dự thảo làm mức thu chính thức.

Bốn nhóm khoản thu cần phân biệt

Nhóm khoản thu Mức phụ huynh phải nộp Có bắt buộc không?
Học phí trường công lập 0 đồng Không phát sinh nghĩa vụ nộp học phí
Học phí trường tư thục Theo mức trường công bố, sau khi trừ hỗ trợ của Nhà nước Có, theo thỏa thuận nhập học
Dịch vụ phục vụ, hỗ trợ giáo dục Đang cập nhật theo văn bản chính thức của tỉnh Chỉ thu người đăng ký hoặc thực tế sử dụng
Bảo hiểm y tế học sinh Tối đa 683.100 đồng/12 tháng Bắt buộc, trừ trường hợp đã có thẻ theo nhóm khác
Bảo hiểm tai nạn, thân thể Theo doanh nghiệp bảo hiểm Tự nguyện
Tài trợ, xã hội hóa, đóng góp tự nguyện Không có mức thu cố định Hoàn toàn tự nguyện

1. Học phí

Chính sách học phí hiện được thực hiện theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Nghị quyết 09/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lào Cai. Nghị định 238 quy định miễn học phí đối với trẻ em mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông trong cơ sở giáo dục công lập.

Học sinh trường công lập

Nội dung cần biết Quy định
Căn cứ pháp lý Nghị định 238/2025/NĐ-CP; Nghị quyết 09/2025/NQ-HĐND tỉnh Lào Cai
Đối tượng Trẻ mầm non, học sinh tiểu học, THCS, THPT và người học chương trình giáo dục phổ thông tại cơ sở công lập
Mức phụ huynh trực tiếp nộp 0 đồng
Thu theo tháng hay năm Không thu học phí
Có bắt buộc không Không phát sinh khoản phải nộp
Miễn, giảm Được miễn theo chính sách chung, không phải là khoản tự nguyện của nhà trường
Nơi phản ánh Hiệu trưởng, cơ quan trực tiếp quản lý trường hoặc Sở GD&ĐT Lào Cai

Mức học phí được quy định trong nghị quyết của tỉnh đối với trường công lập là căn cứ để ngân sách thực hiện cấp bù, không phải số tiền nhà trường được yêu cầu phụ huynh trường công nộp lại.

Học sinh trường tư thục

Nội dung cần biết Quy định
Căn cứ pháp lý Nghị định 238/2025/NĐ-CP; Nghị quyết 09/2025/NQ-HĐND
Đối tượng Trẻ mầm non và học sinh phổ thông tại cơ sở giáo dục tư thục
Mức học phí Do trường công khai theo quy định và thỏa thuận với phụ huynh
Mức Nhà nước hỗ trợ Mầm non: tối đa 180.000 đồng/học sinh/tháng; phổ thông: tối đa 150.000 đồng/học sinh/tháng, nhưng không vượt học phí thực tế
Thời gian hỗ trợ Theo số tháng học thực tế, tối đa 9 tháng trong một năm học
Có bắt buộc không Phụ huynh trả phần học phí còn lại theo thỏa thuận với trường
Miễn, giảm Ngoài hỗ trợ của Nhà nước, thực hiện theo chính sách riêng được trường công khai nếu có
Nơi phản ánh Hiệu trưởng, cơ quan quản lý giáo dục và Sở GD&ĐT

Các mức hỗ trợ trên được HĐND tỉnh Lào Cai quy định từ năm học 2025–2026 và là căn cứ hiện hành được tìm thấy đến thời điểm rà soát.

2. Dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục

Nhóm này có thể bao gồm tiền ăn, phục vụ bán trú, chăm sóc ngoài giờ, đưa đón học sinh và những dịch vụ khác được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP, danh mục, mức thu và cơ chế quản lý các dịch vụ trong cơ sở giáo dục công lập thuộc thẩm quyền quy định của địa phương.

Tình trạng áp dụng tại Lào Cai

Khoản dịch vụ Đối tượng nộp Mức thu năm học 2026–2027 Chu kỳ thu Có bắt buộc không?
Tiền ăn của học sinh Học sinh đăng ký ăn tại trường Đang cập nhật Theo suất ăn hoặc thời gian sử dụng Không bắt buộc với học sinh không đăng ký
Phục vụ, quản lý bán trú Học sinh tham gia bán trú Đang cập nhật Theo văn bản chính thức Chỉ thu người sử dụng
Chăm sóc, quản lý ngoài giờ Học sinh đăng ký Đang cập nhật Theo thời gian thực tế Không thu đại trà
Đưa đón học sinh Học sinh sử dụng xe đưa đón Theo phương án được công khai Theo tháng hoặc hợp đồng Tự nguyện đăng ký
Dịch vụ hỗ trợ khác Người học thực tế sử dụng Đang cập nhật Theo quy định của tỉnh Không mặc nhiên bắt buộc

Đến ngày 5/8/2026, báo chí chưa có đủ căn cứ để công bố một bảng mức thu dịch vụ thống nhất cho năm học 2026–2027. Dự thảo lấy ý kiến không phải văn bản có hiệu lực và không thể được dùng làm căn cứ thu tiền.

Khi có quy định chính thức, mỗi khoản thu phải thể hiện rõ:

  • Tên dịch vụ và căn cứ pháp lý.
  • Đối tượng đăng ký, sử dụng.
  • Mức thu và thời gian thu.
  • Dự toán thu, chi và đơn vị cung cấp.
  • Chính sách hỗ trợ hoặc miễn, giảm nếu có.
  • Chứng từ hoặc xác nhận thu tiền.

Nhà trường không nên thu một khoản chung có tên gọi mơ hồ như “tiền phục vụ”, “tiền hỗ trợ trường” hoặc “tiền đầu năm” mà không giải thích được nội dung dịch vụ.

3. Các khoản bảo hiểm

Bảo hiểm y tế học sinh

Bảo hiểm y tế học sinh là hình thức bảo hiểm bắt buộc theo pháp luật. Từ ngày 1/7/2026, mức tham chiếu để tính đóng bảo hiểm được điều chỉnh lên 2.530.000 đồng/tháng; học sinh, sinh viên được ngân sách hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng.

Nội dung cần biết Quy định
Căn cứ pháp lý Luật Bảo hiểm y tế; Nghị định 188/2025/NĐ-CP
Đối tượng Học sinh chưa tham gia BHYT theo nhóm khác
Tổng mức đóng 4,5% mức tham chiếu
Phần học sinh tự đóng Tối đa 56.925 đồng/tháng, tương đương 683.100 đồng/12 tháng
Chu kỳ đóng Có thể thực hiện theo thời hạn thẻ và hướng dẫn của cơ quan BHXH
Có bắt buộc không
Miễn, giảm Ngân sách hỗ trợ tối thiểu 50%; người thuộc nhóm được cấp thẻ BHYT khác không đóng trùng tại trường
Nơi phản ánh Nhà trường, cơ quan BHXH hoặc Tổng đài BHXH Việt Nam 1900 9068

Mức học sinh tự đóng tối đa 683.100 đồng cho 12 tháng được áp dụng từ ngày 1/7/2026.

Phụ huynh cần cung cấp thông tin thẻ còn hiệu lực nếu học sinh đã được cấp BHYT theo nhóm hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số, thân nhân hoặc nhóm đối tượng khác để tránh đóng trùng.

Bảo hiểm tai nạn, bảo hiểm thân thể

Đây là sản phẩm bảo hiểm thương mại, khác với bảo hiểm y tế.

Nội dung cần biết Quy định
Đối tượng Phụ huynh có nhu cầu tham gia cho học sinh
Mức thu Theo gói và hợp đồng của doanh nghiệp bảo hiểm
Chu kỳ thu Thường theo thời hạn hợp đồng
Có bắt buộc không Không, hoàn toàn tự nguyện
Miễn, giảm Theo chính sách của doanh nghiệp bảo hiểm nếu có
Nơi phản ánh Nhà trường, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc cơ quan quản lý bảo hiểm

Nhà trường không được trình bày bảo hiểm tai nạn như một phần bắt buộc của bảo hiểm y tế hoặc thu gộp khiến phụ huynh không thể nhận biết hai khoản này.

4. Xã hội hóa, tài trợ và đóng góp tự nguyện

Việc tiếp nhận tài trợ cho cơ sở giáo dục được điều chỉnh bởi Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT. Nguyên tắc cốt lõi là tự nguyện, công khai, minh bạch, đúng mục đích và không quy định mức tài trợ bình quân hoặc tối thiểu đối với từng phụ huynh.

Tài trợ cho nhà trường

Nội dung cần biết Quy định
Căn cứ pháp lý Thông tư 16/2018/TT-BGDĐT
Đối tượng đóng góp Tổ chức, cá nhân tự nguyện
Mức thu Không có mức cố định hoặc mức tối thiểu
Thu theo tháng hay năm Không có chu kỳ bắt buộc
Có bắt buộc không Không
Miễn, giảm Không đặt ra, vì người dân có quyền không tham gia
Nơi phản ánh Hiệu trưởng, cơ quan quản lý trực tiếp hoặc Sở GD&ĐT

Khoản tài trợ chỉ được tiếp nhận sau khi có kế hoạch phù hợp, được phê duyệt theo thẩm quyền, tổ chức hạch toán và công khai việc sử dụng.

Kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh

Kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh được hình thành từ sự ủng hộ tự nguyện và các nguồn hợp pháp khác. Không được quy định bình quân theo học sinh hoặc coi đây là điều kiện bắt buộc khi nhập học.

Ban đại diện cha mẹ học sinh không phải đơn vị thu hộ của nhà trường. Không được sử dụng danh nghĩa “quỹ phụ huynh”, “quỹ lớp” để thu tiền cho những nội dung như:

  • Bảo vệ cơ sở vật chất hoặc bảo đảm an ninh trường học.
  • Trông giữ phương tiện của học sinh.
  • Vệ sinh lớp học, vệ sinh trường.
  • Khen thưởng cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên.
  • Mua máy móc, thiết bị, đồ dùng dạy học cho nhà trường.
  • Hỗ trợ công tác quản lý, tổ chức dạy học.
  • Sửa chữa, nâng cấp hoặc xây dựng công trình của trường.

Các nội dung trên không được giao cho Ban đại diện cha mẹ học sinh vận động hoặc thu tiền dưới danh nghĩa kinh phí hoạt động của Ban.

Những khoản nhà trường không được thu

Nhà trường không được thu hoặc tổ chức thu trong các trường hợp sau:

Trường hợp Lý do
Khoản không có tên, mục đích và căn cứ pháp lý rõ ràng Phụ huynh không thể kiểm tra tính hợp lệ
Mức dịch vụ lấy từ dự thảo chưa có hiệu lực Dự thảo chưa phải căn cứ thu
Khoản “tự nguyện” nhưng quy định mức tối thiểu hoặc bình quân Trái với nguyên tắc tự nguyện
Thu của học sinh không đăng ký hoặc không sử dụng dịch vụ Không đúng đối tượng
Thu học phí đối với học sinh trường công thuộc diện miễn Không đúng chính sách hiện hành
Thu bảo hiểm tai nạn như một khoản bắt buộc Đây là bảo hiểm tự nguyện
Giao Ban đại diện cha mẹ học sinh thu hộ các khoản của trường Không đúng chức năng của Ban
Thu tiền nhưng không công khai hoặc không có chứng từ Không bảo đảm minh bạch tài chính

Phụ huynh cần kiểm tra gì trước khi nộp tiền?

Mỗi thông báo thu cần trả lời được sáu câu hỏi: khoản tiền có căn cứ từ văn bản nào; ai phải nộp; mức thu bao nhiêu; thu theo tháng, học kỳ hay năm; bắt buộc hay tự nguyện; trường hợp nào được hỗ trợ, miễn hoặc giảm.

Đối với khoản dịch vụ, phụ huynh nên yêu cầu trường cho biết đây là mức đã được cơ quan có thẩm quyền ban hành hay chỉ là phương án dự kiến. Với khoản tự nguyện, phụ huynh có quyền từ chối mà không ảnh hưởng đến việc học tập, đánh giá hoặc quyền lợi của học sinh.

Phản ánh trước hết có thể gửi tới hiệu trưởng và cơ quan trực tiếp quản lý nhà trường. Trường hợp cần thiết, phụ huynh liên hệ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai qua số điện thoại (0216) 3852485 hoặc thư điện tử banbientap@laocai.edu.vn.

khoan-thu-dau-nam-hoc-5218.jpg

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về kết quả triển khai sắp xếp cơ sở giáo dục trên địa bàn

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về kết quả triển khai sắp xếp cơ sở giáo dục trên địa bàn

Đó là yêu cầu tại Thông báo số 408/TB-VPCP ngày 29/7/2026 về kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại cuộc họp đánh giá tình hình triển khai sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập.

Lào Cai thực hiện nghiêm Công điện của Thủ tướng, tăng tốc hoàn thành 4 trường nội trú vùng biên

Lào Cai thực hiện nghiêm Công điện của Thủ tướng, tăng tốc hoàn thành 4 trường nội trú vùng biên

Chỉ còn hơn một tháng trước thời điểm khai giảng năm học 2026 - 2027, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 50/CĐ-TTg yêu cầu các bộ, ngành và 22 tỉnh, thành phố có xã biên giới đất liền tập trung cao độ để đẩy nhanh tiến độ xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Bộ Giáo dục và Đào tạo: Tiếp tục duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT là phù hợp

Bộ Giáo dục và Đào tạo: Tiếp tục duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT là phù hợp

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định: Việc tiếp tục duy trì quy định về kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa phù hợp với chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật nhằm bảo đảm sự thống nhất trong đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông, nâng cao chất lượng và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về giáo dục trong giai đoạn mới.

"Gieo" niềm tin, "gặt" đồng thuận

"Gieo" niềm tin, "gặt" đồng thuận

Ở Trường Mầm non Bắc Cường, phường Cam Đường, "Dân vận khéo" bắt đầu từ một lớp học đặc biệt. Đó là lớp học mà học viên là những cô giáo mầm non, còn người đứng lớp là cô Nguyễn Thanh Hồng - Hiệu trưởng nhà trường.

fb yt zl tw