Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng đầu năm 2026 đang ghi nhận tín hiệu cải thiện tích cực khi tổng số vốn đã giải ngân vượt 166 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa các bộ, ngành và địa phương vẫn khá rõ nét, trong khi áp lực hoàn thành kế hoạch cả năm tiếp tục đặt ra thách thức lớn.
Theo báo cáo nhanh của Bộ Tài chính về tình hình phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn ngân sách nhà nước đến hết ngày 14/5/2026, tổng kế hoạch đầu tư công năm nay được Thủ tướng Chính phủ giao đạt 1,013 triệu tỷ đồng.
Nếu tính thêm phần vốn cân đối do các địa phương chủ động bổ sung khoảng 13,3 nghìn tỷ đồng, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được nâng lên mức 1,026 triệu tỷ đồng.
Lũy kế đến hết ngày 14/5, tổng vốn đầu tư công đã giải ngân trên phạm vi cả nước đạt 166,018 nghìn tỷ đồng, tương ứng 16,4% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao.
Đáng chú ý, tốc độ giải ngân đã cải thiện đáng kể trong giai đoạn giữa tháng 5. Chỉ riêng trong tuần từ ngày 8-14/5, số vốn giải ngân phát sinh đạt khoảng 12,1 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 30% so với tuần liền trước.
Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch đầu tư công năm nay là việc các địa phương giữ lại khoảng 5% tổng số vốn được phân bổ, tương đương 32,51 nghìn tỷ đồng. Khoản vốn này được dự kiến sử dụng cho công tác chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Nếu không tính phần vốn giữ lại nêu trên, tỷ lệ giải ngân thực tế của cả nước đến giữa tháng 5 đạt khoảng 16,9% kế hoạch được giao.
Báo cáo của Bộ Tài chính cũng cho thấy tiến độ triển khai giữa các đơn vị vẫn chưa đồng đều. Hiện cả nước có 8 bộ, cơ quan trung ương cùng 17 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức bình quân chung là 16,4%.
Trong nhóm cơ quan trung ương, Ngân hàng Chính sách xã hội dẫn đầu với tỷ lệ giải ngân đạt 75,6%. Tiếp theo là Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) với 40,5% và Bộ Ngoại giao đạt 31,7%.
Ở khối địa phương, Hà Nội và Hải Phòng nằm trong nhóm dẫn đầu với tỷ lệ giải ngân lần lượt đạt 31,1% và 29,8%.
Ở chiều ngược lại, tình trạng chậm giải ngân vẫn diễn ra tại nhiều bộ, ngành và địa phương. Hiện còn 27 bộ, cơ quan trung ương cùng 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của cả nước.
Đáng chú ý, có tới 13 bộ, cơ quan trung ương ghi nhận tỷ lệ giải ngân dưới 1%, thậm chí chưa giải ngân được nguồn vốn nào. Một số đơn vị như Văn phòng Quốc hội, Thanh tra Chính phủ và Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã đề xuất điều chỉnh giảm toàn bộ kế hoạch vốn năm nay.
Theo Bộ Tài chính, mục tiêu giải ngân hơn 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026 đồng nghĩa với việc áp lực sẽ tiếp tục tập trung vào các tháng cuối năm. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục, đẩy nhanh tiến độ dự án và nâng cao hiệu quả triển khai sẽ đóng vai trò quan trọng nhằm bảo đảm dòng vốn đầu tư công thực sự phát huy vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
