Giải bài toán biển người đi lễ hội

Biển người đi lễ hội

Thời tiết những ngày đầu xuân Bính Ngọ thuận lợi tạo điều kiện cho hàng triệu người dân đổ về các khu di tích, các lễ hội lớn.

Không khó để thấy được hình ảnh nhiều di tích ken đặc người từ sáng sớm tinh mơ. Với nhiều đổi mới trong cách tổ chức, chùa Hương đón lượng khách đông kỷ lục. Khác với hình ảnh của năm 2025, suối Yến hướng vào trung tâm chùa Hương năm nay dày đặc thuyền đò, tiếng gọi đò, tiếng nhắc nhở của từ loa của ban quản lý khu di tích, sự háo hức của du khách. Sân Thiên Trù hay động Hương Tích cũng chật cứng du khách.

Đến ngày 27/2 (11 tháng Giêng năm Bính Ngọ), lễ hội du lịch chùa Hương đón 229.775 lượt khách, tăng 123,71% so với cùng kỳ năm 2025. Tại huyện Quốc Oai, Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Thầy từ đầu năm 2026 đến nay đón gần 80.000 lượt khách, riêng 6 ngày đầu xuân đạt hơn 50.000 lượt.

Tình trạng đông đúc cũng xảy ra ở nhiều địa phương khác như Yên Tử (Quảng Ninh), Tràng An, Thung Ui (Ninh Bình), núi Bà Đen…

Theo ghi nhận của phóng viên báo chí, từ 4h sáng, dòng người như thác đổ nối đuôi nhau hành hương lên đỉnh thiêng Yên Tử chiêm bái lễ Phật trong hai ngày cuối của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, khiến mọi con đường, bãi xe, tuyến cáp treo... đều chật kín người và phương tiện. Theo báo cáo hàng ngày của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, mỗi ngày Yên Tử đón khoảng 10.000-20.000 lượt du khách đến hành hương, cá biệt ngày mùng 4 Tết, Yên Tử đón khoảng 35.000 lượt khách.

Một số điểm đến nổi tiếng của Ninh Bình như Tràng An, Thung Ui thất thủ, thậm chí Tràng An hai lần phát thông báo tạm dừng đón khách. Ban quản lý Di sản Tràng An (Ninh Bình) khuyến nghị du khách cân nhắc điều chỉnh thời gian tham quan do lượng khách buổi sáng ở mức quá tải. Ngày cao điểm, khách xếp hàng 30-40 phút để chờ vào tham quan. Không ít người đã đến nơi, gửi xe xong lại phải quay về vì không thể chờ đợi quá lâu để mua vé. Trong 9 ngày nghỉ Tết, toàn tỉnh Ninh Bình đón khoảng 2,37 triệu lượt khách, tăng hơn 80% so với năm 2025. Con số cho thấy lượng khách đông đột biến.

Trao đổi với phóng viên báo chí về mùa cao điểm đón khách ở Ninh Bình, ông Bùi Văn Mạnh - Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình - khẳng định không diễn ra tình trạng quá tải kéo dài mà chỉ là hiện tượng tập trung đông cục bộ theo khung giờ, chủ yếu vào buổi sáng và đầu giờ chiều các ngày cao điểm.

“Ngay khi mật độ khách tăng nhanh, các khu điểm đã chủ động giãn tuyến, điều tiết lượt xuất bến, tạm dừng nhận khách theo thời điểm để bảo đảm an toàn, nên không xảy ra sự cố hay gián đoạn hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh”, ông Bùi Văn Mạnh nêu.

Lãnh đạo Sở Du lịch Ninh Bình cho biết việc lượng khách tăng cao cục bộ xuất phát từ nhiều yếu tố cộng hưởng. Ngành du lịch tỉnh cũng đã có phương án, kế hoạch đón khách dịp Tết, tuy nhiên mức tăng trưởng năm nay ghi nhận vượt dự báo thông thường.

“Sự bùng nổ truyền thông số và xu hướng du lịch ngắn ngày khiến hành vi du khách thay đổi, nhiều người quyết định đi - về trong ngày và chọn cùng khung giờ đẹp, vì vậy đây là biến động hành vi thị trường hơn là hạn chế trong công tác dự báo. Kịch bản ban đầu dự kiến lượng khách tăng khoảng 25-35% so với năm trước, nhưng thực tế tăng trên 80%, vượt kịch bản cao nhất, song hệ thống phục vụ vẫn vận hành an toàn”, ông Bùi Văn Mạnh nói.

Biển người đổ về núi Bà Đen (Tây Ninh) chờ khai hội không phải cảnh tượng lạ mỗi dịp đầu năm, song vẫn gây choáng ngợp khi hàng chục nghìn du khách trải bạt ở nhà ga cáp treo thâu đêm suốt sáng. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh, lễ khai mạc hội xuân năm 2026 đông khách tham dự hơn những năm gần đây, với khoảng 300.000 người.

Kịch bản của địa phương

Lượng lớn du khách đổ về các lễ hội, điểm đến văn hóa - tâm linh đầu năm cho thấy dấu hiệu sức hấp dẫn của điểm đến cũng như xu hướng du xuân gắn với thiên nhiên và văn hóa ngày càng rõ nét. Nhiều địa phương, ban tổ chức lễ hội có kịch bản cho tình huống khách đổ về quá đông.

Ông Vương Trọng Đạo - Phó Chủ tịch UBND xã Hương Sơn, Phó ban tổ chức lễ hội du lịch chùa Hương - cho biết đã xây dựng kế hoạch và quy chế chi tiết trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm nay.

“Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chúng tôi sẵn sàng đáp ứng từ 1,5-2 triệu lượt khách mà vẫn đảm bảo tốt các yếu tố về an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, điều hành phương tiện vận chuyển cũng như xử lý kịp thời các tình huống phát sinh trong suốt thời gian diễn ra lễ hội”, ông Vương Trọng Đạo nói. Mùa lễ hội 2026, lần đầu tiên ban tổ chức đẩy mạnh ứng dụng AI và chuyển đổi số. Hệ thống camera AI được lắp đặt tại các điểm trọng tâm nhằm giám sát an ninh trật tự, kiểm soát lưu lượng khách. Vé giấy được thay thế bằng vé điện tử và mã QR, minh bạch nguồn thu và hạn chế ùn tắc.

Thiếu tá Mai Hồng Phong - Phó trưởng công an xã Hương Sơn - cho biết trước thời điểm khai hội, lực lượng chức năng đã tiến hành rà soát địa bàn, nắm tình hình các đối tượng, tổ chức nhiều đợt ra quân lập lại trật tự đô thị, giải tỏa hành lang, xử lý hàng quán vi phạm trong khu vực lễ hội.

“Từ ngày 18/2 (Mùng 2 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tình hình an ninh trật tự trên địa bàn cơ bản ổn định, góp phần quan trọng vào việc tổ chức lễ hội an toàn, văn minh và thân thiện. Lực lượng công an xã đã duy trì 52 cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ, tuần tra cả ngày lẫn đêm, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm một số trường hợp vi phạm quy định trước thời điểm khai hội”, Thiếu tá Mai Hồng Phong nói.

Lãnh đạo công an xã Hương Sơn cho biết dịp lễ hội 2026 ghi nhận lượng du khách tăng cao so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên, nhờ công tác phân luồng giao thông khoa học, tình trạng ùn tắc, chen lấn cơ bản không xảy ra.

Ông Đào Anh Tú - Giám đốc Trung tâm Quản lý Khu Du lịch - Di tích đền Sóc, xã Sóc Sơn - cũng cho biết giải pháp để tránh ùn tắc, quá tải là thực hiện phân luồng giao thông từ xa và có sự hướng dẫn các điểm trông, giữ xe.

Trước ngày khai hội, xã rà soát lại toàn bộ 9 nhóm nội dung với 44 tiêu chí trong công tác tổ chức lễ hội, trên cơ sở đó phân công rõ phòng, ban chủ trì từng nội dung.

Lãnh đạo Sở Du lịch Ninh Bình cũng chia sẻ về giải pháp điều tiết giao thông từ xa, tăng cường nhân lực tại bến thuyền và bãi xe, duy trì trực tại các trạm hỗ trợ du khách. Đồng thời, tỉnh cũng nhanh chóng thay đổi việc điều hành chuyển sang kiểm soát theo mật độ, khi đạt ngưỡng an toàn sẽ giãn hoặc tạm dừng tiếp nhận khách theo thời điểm thay vì tiếp nhận liên tục.

Bài toán cân bằng tăng trưởng và sức chứa

Những lễ hội chật cứng du khách là tín hiệu vui cho mùa du lịch bội thu, nhưng vẫn đi kèm nỗi lo hạ tầng không đáp ứng được nhu cầu, dẫn đến quá tải. Một CEO doanh nghiệp lữ hành lớn nhận định tình trạng quá tải mùa lễ hội đầu năm sẽ biến hành trình nghỉ dưỡng sẽ trở thành hành trình chịu đựng.

"Một điểm đến đón 1 triệu khách nhưng kẹt xe triền miên, chen lấn tham quan và áp lực môi trường gia tăng chưa chắc hiệu quả bằng 300.000 khách với trải nghiệm mượt mà, chi tiêu cao và hình ảnh tích cực lan tỏa. Thành công bền vững đòi hỏi cân bằng giữa tăng trưởng và sức chứa", vị CEO này bày tỏ quan điểm.

Việc thiếu hệ thống đặt chỗ theo giờ, thiếu dữ liệu thời gian thực để giãn khách, thiếu quy định phân bổ luồng tuyến hợp lý, đều góp phần tạo nên cảnh ùn ứ. Bên cạnh đó là áp lực môi trường và cộng đồng. Rác thải tăng đột biến, di sản chịu sức ép vượt ngưỡng, cư dân địa phương bị ảnh hưởng sinh hoạt. Nếu không điều chỉnh kịp thời, hệ quả sẽ không chỉ là một mùa cao điểm mệt mỏi, mà là sự suy giảm hình ảnh dài hạn của điểm đến.

Theo chuyên gia, các địa phương có thể đặt ra bài toán cần giải về sức chứa tối đa của điểm đến, cách phân bổ khách theo khung giờ, theo tuyến thay vì dồn vào cùng một thời điểm. Đã đến lúc, công nghệ và quản trị thông minh vào cuộc, điển hình như hệ thống bán vé theo giờ, giới hạn số lượt tàu vào cùng một khung tham quan, cảnh báo giao thông thời gian thực.