Đồng bộ trong quản lý nguồn gốc sản phẩm

Mã số, mã vạch được coi là “chứng minh thư” của sản phẩm, giúp xác định nguồn gốc xuất xứ, hỗ trợ quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, mã số, mã vạch đang bị một số tổ chức, cá nhân lợi dụng để hợp thức hóa hàng hóa không rõ nguồn gốc.

img-0286.jpg
Khách hàng dễ dàng tìm hiểu thông tin hàng hóa có hệ thống truy xuất nguồn gốc. (Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Một trong những hành vi vi phạm phổ biến là việc doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ sử dụng trái phép mã số, mã vạch của doanh nghiệp khác đã được cấp hợp lệ. Điều này khiến người tiêu dùng không thể phân biệt thật, giả bằng mắt thường hoặc quét mã đơn thuần.

Một lỗ hổng khác là sản phẩm có gắn mã số, mã vạch nhưng không được kê khai trên Hệ thống cơ sở dữ liệu mã số, mã vạch quốc gia (VNPC). Khi người tiêu dùng, cơ quan chức năng quét mã, không truy xuất được thông tin. Tình trạng này do nhiều doanh nghiệp sau khi được cấp mã số, mã vạch đã không thực hiện nghĩa vụ kê khai thông tin sản phẩm theo quy định hoặc cố tình né tránh để không bị truy xuất.

Thị trường cũng xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm dán mã vạch chưa từng được cấp bởi tổ chức quản lý có thẩm quyền tại Việt Nam (GS1 Việt Nam) và không tồn tại trong bất kỳ hệ thống dữ liệu chính thống nào. Phổ biến là ở các sản phẩm hàng hóa bán online, hàng xách tay không rõ xuất xứ hoặc hàng hóa sản xuất không phép. Đáng lo ngại hơn, một số doanh nghiệp cố tình tạo ra mã số giống cấu trúc mã thật, đánh lừa người tiêu dùng và cả hệ thống phân phối. Trong khi đó, các siêu thị, cửa hàng nhỏ lẻ thường chỉ kiểm tra mã bằng phần mềm nội bộ, không đối chiếu dữ liệu trên VNPC đã tạo điều kiện để mã giả “lọt lưới”.

Một hình thức tinh vi hơn là việc doanh nghiệp trong nước sử dụng mã số, mã vạch của nước ngoài, nhưng không có bất kỳ giấy tờ ủy quyền, xác thực nào từ chủ sở hữu nước ngoài. Thời gian qua, nhiều mặt hàng như sữa ngoại, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng cao cấp liên tục bị phát hiện. Điển hình như vụ việc hơn 600 loại sữa bị làm giả gắn tem mác mã vạch Mỹ, Australia được phân phối bởi mạng lưới bao gồm chín công ty với các dòng sữa giả phổ biến như: Cilonmum, Talacmum, Colos 24h Premium, Bold Milk, Sure IQ Sure Gold,...

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực mã số, mã vạch cảnh báo việc bãi bỏ thủ tục xác thực mã nước ngoài như hiện nay tại Nghị định số 13/2022/NĐ-CP đang mở đường cho mã vạch không rõ nguồn gốc len lỏi vào thị trường.

Nếu không được xác thực và kiểm soát, mã vạch nước ngoài có thể trở thành “tấm hộ chiếu” giả giúp hàng lậu, hàng giả xâm nhập thị trường. Thực tế, nhiều thương hiệu sữa nhập khẩu nổi tiếng đã nhiều lần bị làm giả tại Việt Nam và rất khó xử lý nếu không có cơ sở xác minh mã gốc. Vì thế, bên cạnh việc xác thực mã số, mã vạch nước ngoài, cần ban hành hướng dẫn chi tiết về các điều kiện sử dụng mã số, mã vạch nước ngoài trong lưu thông thương mại nội địa.

Doanh nghiệp sau khi được cấp mã số, mã vạch cần phải kê khai đầy đủ thông tin sản phẩm trên VNPC. Đồng thời, các đơn vị phân phối như siêu thị, cửa hàng tiện lợi cũng cần kết nối phần mềm bán hàng với hệ thống này để kiểm tra thông tin, ngăn chặn sản phẩm không rõ nguồn gốc.

Song song với mã vạch truyền thống, cần đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp xác thực nâng cao như truy xuất nguồn gốc điện tử, tem chống giả thông minh, tích hợp đa lớp bảo mật và khả năng xác minh tức thời qua điện thoại thông minh, trong đó mỗi sản phẩm cần có một mã định danh duy nhất, không thể sao chép và được liên kết với hệ thống dữ liệu xác thực trung tâm, giúp cả người tiêu dùng lẫn nhà phân phối kiểm tra nhanh chóng nguồn gốc.

Cùng với đó, mỗi người tiêu dùng cần là một “chốt chặn” quan trọng, với việc được trang bị kỹ năng kiểm tra mã sản phẩm, biết sử dụng các ứng dụng truy xuất chính thống thay vì chỉ dựa vào ứng dụng quét mã chung chung không kết nối với cơ sở dữ liệu gốc. Cơ quan quản lý nhà nước cần thường xuyên kiểm tra thị trường, kết hợp dữ liệu từ VNPC để phát hiện sai phạm về mã số, mã vạch, đồng thời, truyền thông rõ ràng đến người dân về quy chuẩn mã số, mã vạch và cách nhận biết các vi phạm.

Theo Báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Doanh nghiệp, ngành hàng đối phó gián đoạn vận chuyển hàng hải

Doanh nghiệp, ngành hàng đối phó gián đoạn vận chuyển hàng hải

Xung đột tại Trung Đông đang tác động lớn tới kinh tế thế giới, tạo sức ép trực tiếp lên vận tải biển và hoạt động xuất khẩu toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thương mại quốc tế, những biến động tại Trung Đông và hành lang hàng hải Suez – Biển Đỏ dự báo sẽ tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp, ngành hàng.

Linh hoạt, đồng bộ các giải pháp giải phóng mặt bằng

Phường Âu Lâu: Linh hoạt, đồng bộ các giải pháp giải phóng mặt bằng

Để phục vụ 26 dự án đầu tư trên địa bàn, năm 2026, phường Âu Lâu phải phối hợp giải phóng hơn 650 ha đất liên quan đến hơn 2.400 hộ, chiếm trên 1/3 tổng số hộ của phường. Để hoàn thành khối lượng công việc lớn như vậy, phường đã có nhiều giải pháp với tinh thần chủ động, linh hoạt, sáng tạo, triển khai đồng bộ, quyết liệt.

Nhân dân xã Quy Mông ra quân trồng rừng đầu năm 2026

Toàn tỉnh trồng mới được 2.517 ha rừng

Ngay từ những ngày đầu năm 2026, các địa phương trong tỉnh đã khẩn trương chuẩn bị cho mùa trồng rừng. Các Hạt Kiểm lâm khu vực phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở hướng dẫn người dân xử lý thực bì, chuẩn bị cây giống và vật tư lâm nghiệp, bảo đảm xuống giống đúng khung thời vụ.

30 năm trên hành trình ra biển lớn

30 năm trên hành trình ra biển lớn

Đối với Việt Nam, xuất khẩu hàng hóa là dòng sông dẫn lối nền kinh tế ra biển lớn. Mỗi chuyến hàng vươn xa không chỉ mang giá trị vật chất mà là kết quả của hành trình mở cửa, hội nhập, của tinh thần độc lập, tự cường, là thành quả từ chính sách tới nỗ lực của mỗi doanh nghiệp, mỗi người lao động.

Giữ chân lao động trẻ nông thôn

Giữ chân lao động trẻ nông thôn

Ở phường Cầu Thia (tỉnh Lào Cai), không ít bạn trẻ người dân tộc thiểu số đã chọn bám đất, bám nương, mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, tận dụng lợi thế sẵn có để gây dựng sinh kế ngay trên chính mảnh đất quê hương.

Tàu chở hàng bị trúng tên lửa khiến khí LPG về Việt Nam gián đoạn

Tàu chở hàng bị trúng tên lửa khiến khí LPG về Việt Nam gián đoạn

Toàn bộ các lô hàng LPG giao về kho LPG lạnh Thị Vải/Diêm Điền của PVGas dự kiến từ 10/3/2026 bị tạm dừng do tàu chở hàng bị trúng tên lửa khi qua eo biển Hormuz; cơ sở sản xuất khí NGL/LPG của các đối tác ở Trung Đông cũng đã bị tấn công... Đáng lưu ý, doanh nghiệp vẫn chưa thể thu xếp được nguồn hàng bổ sung.

Nông sản Việt tái cấu trúc để khẳng định vị thế

Nông sản Việt tái cấu trúc để khẳng định vị thế

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, các địa phương trên cả nước đang tái cấu trúc ngành Nông nghiệp theo hướng quy mô lớn, xây dựng chuỗi giá trị, lấy chất lượng làm nền tảng và công nghệ làm động lực.

Từ xuất khẩu thô đến thương hiệu tinh dầu quốc tế

Từ xuất khẩu thô đến thương hiệu tinh dầu quốc tế

Lào Cai đang đứng trước bước ngoặt quan trọng trong chiến lược nâng tầm giá trị cây quế. Với diện tích quy hoạch hướng tới 150.000 ha, tỉnh không còn chấp nhận là vùng nguyên liệu thô, mà đang quyết liệt chuyển sang chế biến sâu, hình thành hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao nhằm đưa sản phẩm tinh dầu và đồ thủ công mỹ nghệ vươn ra thị trường quốc tế.

Nguy cơ ô nhiễm suối đầu nguồn

Nguy cơ ô nhiễm suối đầu nguồn

Những dòng suối đầu nguồn vốn được ví như mạch sống của núi rừng. Từ bao đời nay, nguồn nước ấy nuôi dưỡng ruộng đồng, cung cấp nước sinh hoạt và giữ vai trò điều hòa hệ sinh thái cho cả một vùng rộng lớn phía hạ lưu. Thế nhưng, những dòng suối đầu nguồn ở một số địa phương đang đối diện nguy cơ ô nhiễm ngày càng rõ rệt.

Nhộn nhịp không khí lao động đầu xuân trên các công trình

Nhộn nhịp không khí lao động đầu xuân trên các công trình

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhiều công trình, dự án trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt thi công trở lại. Các chủ đầu tư, nhà thầu khẩn trương huy động nhân lực, máy móc, tổ chức thi công với tinh thần quyết tâm cao, tạo nên không khí lao động sôi nổi ngay từ những ngày đầu năm. 

Người Mông giữ rừng

Người Mông giữ rừng

Từ chỗ coi rừng là kho sản vật vô tận để tận thu, đến nay, nhận thức của đồng bào người Mông tại thôn Nả Háng Tâu, xã Púng Luông đã có sự chuyển biến căn bản. Rừng không chỉ được bảo vệ nghiêm ngặt bằng quy ước, hương ước mà còn trở thành “nguồn sống”, mở ra sinh kế bền vững thông qua chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng.

fb yt zl tw