Lào Cai nỗ lực đưa điện về vùng khó

Suối Xuân là thôn đặc biệt khó khăn của xã vùng III Phình Hồ với 100% đồng bào Mông sinh sống. Trong nhiều năm, nơi đây vẫn chìm trong bóng tối mỗi khi đêm xuống do chưa có điện lưới quốc gia. Nhưng từ cuối năm 2025, niềm mong mỏi của hơn 100 hộ dân đã trở thành hiện thực khi điện lưới quốc gia đã được kéo về thôn.

Anh Sùng A Pủa - Trưởng thôn Suối Xuân chia sẻ: “Khi có điện về thôn, bà con vui lắm, cuộc sống trong thôn đã rất nhiều đổi thay”.

Có điện, người dân trong thôn sắm sửa các thiết bị phục vụ đời sống và sản xuất. Anh Sùng A Tu - thôn Suối Xuân chia sẻ: “Gia đình đã sắm sửa máy giặt, ti vi, tủ lạnh phục vụ đời sống và còn sắm cả máy xay xát không chỉ để gia đình xay xát gạo mà còn giúp bà con trong thôn xay xát gạo khi cần”.

Cũng thuộc xã Phình Hồ, thôn Tà Chơ đang được triển khai dự án cấp điện lưới quốc gia. Đây là khu vực vùng cao, giao thông đi lại khó khăn, ảnh hưởng đến quá trình thi công. Dự án dự kiến hoàn thành trong tháng 10 năm nay, mang theo kỳ vọng của người dân về một cuộc sống thuận lợi và phát triển hơn khi có điện lưới.

Ở những địa bàn vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn như Tà Chơ, khó khăn lớn nhất trong nỗ lực đưa điện về là địa hình đồi núi phức tạp, nhiều khu vực xa trung tâm, việc vận chuyển vật tư, thiết bị và tổ chức thi công rất khó khăn, nhất là vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, một số khu vực còn gặp khó khăn về quỹ đất, công tác giải phóng mặt bằng, cũng như việc duy tu, bảo dưỡng hệ thống điện sau đầu tư.

Theo Sở Công Thương, qua rà soát, trên địa bàn tỉnh còn 5 thôn, bản đang sử dụng điện từ điện mặt trời và thủy điện nhỏ, chưa được sử dụng điện lưới quốc gia. Bên cạnh đó, có 847 cụm dân cư thuộc 88 xã, phường chưa được tiếp cận điện lưới quốc gia hoặc đã có điện nhưng hệ thống cột tre, cột gỗ tạm bợ, chất lượng điện chưa đảm bảo theo quy định. Các khu vực này chủ yếu nằm ở vùng sâu, vùng xa, vùng cao và biên giới, nơi địa hình phức tạp, giao thông khó khăn và dân cư phân tán.

Mặc dù có nhiều khó khăn, nhưng việc bảo đảm người dân trên địa bàn tỉnh, nhất là đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn được tiếp cận điện an toàn, ổn định được tỉnh xác định là một nhiệm vụ rất quan trọng. Đây không chỉ là vấn đề hạ tầng kỹ thuật mà còn gắn trực tiếp với mục tiêu giảm nghèo bền vững, phát triển sản xuất, nâng cao đời sống Nhân dân và bảo đảm quốc phòng, an ninh ở khu vực biên giới.

Trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành và địa phương xây dựng lộ trình đầu tư phù hợp, đồng thời phối hợp chặt chẽ với ngành điện nhằm huy động nguồn lực cùng triển khai thực hiện; ưu tiên các thôn, bản và cụm dân cư đặc biệt khó khăn, nơi người dân chưa được tiếp cận điện lưới hoặc đang sử dụng nguồn điện chất lượng thấp, chưa bảo đảm an toàn.

Theo Sở Công Thương, trước mắt, sẽ tập trung rà soát, cập nhật chính xác hiện trạng cấp điện ở từng địa bàn; trên cơ sở đó, phân loại theo nhóm: khu vực có thể đầu tư kéo điện lưới quốc gia ngay, khu vực cần đầu tư cải tạo, nâng cấp lưới điện hiện có và khu vực trước mắt cần áp dụng giải pháp cấp điện tại chỗ. Tỉnh cũng sẽ chủ động đề xuất với Trung ương, đồng thời huy động các nguồn lực hợp pháp để từng bước đầu tư hạ tầng điện, bảo đảm đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Quan điểm là triển khai có trọng tâm, trọng điểm, làm đến đâu chắc đến đó; ưu tiên các địa bàn có nhu cầu dân sinh bức thiết, có khả năng kết nối hạ tầng, đồng thời gắn việc đầu tư điện với các chương trình mục tiêu quốc gia, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Ông Hoàng Chí Hiền - Giám đốc Sở Công Thương cho biết: “Bên cạnh việc tiếp tục đầu tư kéo điện lưới quốc gia, Sở Công Thương sẽ tham mưu cho UBND tỉnh áp dụng linh hoạt các giải pháp cấp điện phù hợp với điều kiện đặc thù của từng địa bàn. Đối với những địa bàn xa xôi, địa hình phức tạp, chi phí kéo lưới lớn, sẽ nghiên cứu, khuyến khích phát triển các mô hình năng lượng tái tạo tại chỗ như điện mặt trời, thủy điện nhỏ và các giải pháp lưu trữ điện phù hợp, nhằm bảo đảm người dân được tiếp cận nguồn điện ổn định, an toàn và bền vững".

Việc lựa chọn giải pháp sẽ dựa trên nguyên tắc hiệu quả, phù hợp thực tiễn, dễ vận hành, dễ bảo trì và có khả năng nhân rộng. Mục tiêu hướng tới là mọi người dân đều được tiếp cận nguồn điện ổn định, an toàn, chất lượng; trong đó điện lưới quốc gia vẫn là giải pháp căn cơ, còn các nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ là giải pháp bổ trợ quan trọng đối với những địa bàn đặc biệt khó khăn.

Đến nay, Sở Công Thương đã trình UBND tỉnh xem xét cho phép lập Dự án cấp điện nông thôn giai đoạn 2026 - 2030, nhằm cung cấp điện cho các thôn, bản và cụm dân cư chưa được sử dụng điện lưới quốc gia hoặc đang sử dụng nhưng chất lượng điện chưa bảo đảm trên địa bàn tỉnh.

Hành trình đưa điện về vùng khó của Lào Cai vẫn còn nhiều thách thức, song với quyết tâm cùng nhiều giải pháp đồng bộ và cách làm phù hợp, mục tiêu bảo đảm mọi người dân, đặc biệt ở vùng khó khăn, đều được tiếp cận điện năng sẽ từng bước được hiện thực hóa.