Lấy phòng ngừa làm gốc trong ứng phó thiên tai

Năm 2025 ghi nhận những diễn biến thời tiết đặc biệt phức tạp trên khu vực Biển Đông với 5 áp thấp nhiệt đới và 15 cơn bão. Hoàn lưu của các cơn bão lớn như Wipha, Kajiki, Rasaga, Bualoi và Matmo đã trực tiếp gây mưa lớn kéo dài trên địa bàn phường Yên Bái. Đặc biệt, bão số 3 (Wipha) và bão số 10 (Bualoi) đã gây mưa to đến rất to, kết hợp hội tụ gió trên cao, làm gia tăng nguy cơ lũ lụt, ngập úng diện rộng.

Không chỉ mưa bão, năm 2025 còn chứng kiến những biến động mạnh về nhiệt độ. Toàn khu vực trải qua 5 đợt nắng nóng diện rộng, có thời điểm lên tới 39,4°C; trong khi đó, không khí lạnh hoạt động với 22 đợt, nhiều đợt rét đậm, rét hại kéo dài tới 49 ngày ở vùng cao. Tổng lượng mưa cả năm vượt trung bình nhiều năm, có nơi trên 3.200 mm. Đỉnh điểm là tháng 9/2025, khi sông Thao xuất hiện 2 đợt lũ lớn, mực nước vượt báo động 3 tại nhiều trạm. Những con số này không chỉ phản ánh mức độ khốc liệt của thiên tai mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực dự báo, ứng phó và tổ chức thực hiện ngay từ cơ sở.

Trước những diễn biến khó lường, phường Yên Bái đã chủ động kiện toàn Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ rõ ràng đến từng tổ dân phố. Phương châm “4 tại chỗ” được triển khai đồng bộ, trở thành trụ cột trong công tác ứng phó.

Đặc biệt, lực lượng xung kích với 323 thành viên được duy trì thường xuyên ở cơ sở, sẵn sàng tham gia ứng cứu trong mọi tình huống. Trong các đợt mưa bão, phường tổ chức trực 24/24 giờ, thường xuyên cập nhật diễn biến thời tiết, đồng thời truyền tải thông tin nhanh đến người dân thông qua các nhóm Zalo kết nối với tổ dân phố. Địa phương đã rà soát 30 điểm có nguy cơ sạt lở, 21 điểm ngập úng để chủ động phương án di dời dân.

Cùng với đó, công tác kiểm tra thực địa, tuyên truyền người dân không ra khu vực nguy hiểm, phối hợp xử lý cây xanh gãy đổ, đảm bảo giao thông được triển khai quyết liệt. Các đơn vị thi công được yêu cầu khơi thông dòng chảy, nạo vét hệ thống thoát nước tại các tuyến trọng điểm nhằm hạn chế ngập úng.

Ông Lê Đức Minh - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng, Đô thị phường Yên Bái cho biết: Để chủ động ứng phó hiệu quả với thiên tai, địa phương đã triển khai đồng bộ phương châm “4 tại chỗ” với nhiều giải pháp cụ thể, thiết thực.

Về chỉ huy tại chỗ, phường kiện toàn ban chỉ huy, phân công rõ trách nhiệm cho từng thành viên, bảo đảm xử lý kịp thời ngay từ cơ sở. Về lực lượng tại chỗ, huy động tối đa dân quân tự vệ, công an, đoàn thanh niên và người dân tham gia, đồng thời tổ chức tập huấn, diễn tập nâng cao kỹ năng cứu hộ, cứu nạn.

Về phương tiện, vật tư tại chỗ, phường đã chủ động chuẩn bị đầy đủ áo phao, xuồng, dụng cụ cứu hộ, vật tư gia cố nhà cửa…; rà soát, bổ sung theo phương châm “thiếu đâu, bổ sung đó”.

Riêng hậu cần tại chỗ, công tác dự trữ lương thực, nước sạch, thuốc men được chú trọng, bảo đảm nhu cầu thiết yếu của người dân, nhất là tại khu vực có nguy cơ bị chia cắt. Việc thực hiện tốt “4 tại chỗ” đã góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo đảm an toàn cho Nhân dân.

Nhờ sự chủ động và triển khai đồng bộ các giải pháp, mùa mưa bão năm 2025, phường Yên Bái đã hạn chế tối đa thiệt hại về người, không có trường hợp tử vong, chỉ ghi nhận 2 người bị thương nhẹ. Tuy nhiên, thiệt hại về tài sản vẫn lớn, ước tính khoảng 150 tỷ đồng.

Ngay sau thiên tai, toàn bộ hệ thống chính trị đã vào cuộc quyết liệt. Gần 1.300 cán bộ, chiến sĩ cùng người dân tham gia khắc phục hậu quả; hàng trăm phương tiện cơ giới, thuyền cứu hộ được huy động. Phường đã sơ tán gần 700 người đến nơi an toàn, tiếp nhận hàng nghìn suất quà cứu trợ từ các tổ chức, cá nhân.

Công tác vệ sinh môi trường được triển khai khẩn trương với khoảng 50.000m³ bùn đất được dọn dẹp. Đến đầu tháng 10/2025, giao thông cơ bản được khôi phục; điện, nước, thông tin liên lạc được đảm bảo, giúp người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống.

Bà Từ Minh Hòa ở tổ dân phố Hồng Thái chia sẻ: “Gia đình tôi ở khu vực thường xuyên ngập úng mỗi khi mưa lớn. Tuy nhiên, thời gian qua, chính quyền địa phương đã rất quan tâm, hỗ trợ kịp thời trong phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Từ việc nạo vét hệ thống thoát nước, tuyên truyền nâng cao ý thức, đến hỗ trợ di dời tài sản khi có nguy cơ ngập sâu, tất cả đều được triển khai chủ động. Nhờ vậy, người dân chúng tôi yên tâm hơn, thiệt hại cũng giảm đi đáng kể”.

Từ thực tiễn ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, phường Yên Bái rút ra nhiều bài học quan trọng. Trong đó, vai trò chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền là yếu tố then chốt; sự chủ động từ sớm, từ xa giúp giảm áp lực khi thiên tai xảy ra.

Cùng với đó, việc triển khai phương châm “4 tại chỗ” cần được duy trì thường xuyên, chú trọng chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư ngay từ cơ sở. Khi thiên tai xảy ra, triển khai kịp thời, đồng bộ các giải pháp sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại.

Bên cạnh đó, công tác thông tin, tuyên truyền có vai trò rất quan trọng. Khi người dân nắm bắt thông tin nhanh, chính xác sẽ chủ động phòng tránh, bảo vệ tài sản và tính mạng. Đồng thời, quan tâm đến các đối tượng dễ bị tổn thương, bảo đảm hỗ trợ đúng, đủ, kịp thời, kết hợp huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội hóa để giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

Bước sang năm 2026, phường Yên Bái xác định tiếp tục nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai theo hướng chủ động, hiện đại. Trong đó, chú trọng ứng dụng công nghệ trong dự báo, cảnh báo sớm; hoàn thiện hệ thống hạ tầng phòng chống ngập úng; tăng cường đào tạo, tập huấn lực lượng xung kích. Đồng thời, địa phương kiến nghị cấp trên hỗ trợ trang thiết bị cứu hộ hiện đại, tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh thiên tai diễn biến phức tạp.

Lấy phòng ngừa làm gốc không chỉ là phương châm mà còn là tư duy quản trị rủi ro hiện đại. Qua đó, phường Yên Bái đang từng bước xây dựng một cộng đồng an toàn, thích ứng linh hoạt với thiên tai, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong tương lai.