Bước vào năm 2026 - năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, Lào Cai đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP ở mức hai con số. Kết quả quý I/2026 cho thấy bức tranh kinh tế của tỉnh tiếp tục duy trì ổn định, nhiều chỉ tiêu đạt kết quả tích cực, tạo thuận lợi cho các quý tiếp theo. Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng vẫn còn không ít khó khăn, thách thức.
Theo số liệu ước tính, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) quý I/2026 của tỉnh Lào Cai tăng 8,03% so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh nền kinh tế vừa trải qua kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, chịu tác động từ biến động chung của thị trường trong nước và quốc tế, mức tăng trưởng này được đánh giá là khá tích cực, phản ánh hiệu quả của các giải pháp điều hành kinh tế - xã hội ngay từ đầu năm.
Điểm đáng ghi nhận là cơ cấu kinh tế của tỉnh tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm dần sự phụ thuộc vào khu vực nông nghiệp, tăng dần tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Khu vực dịch vụ đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng với 3,53 điểm phần trăm; khu vực công nghiệp - xây dựng đóng góp 3,18 điểm phần trăm; khu vực nông - lâm nghiệp và thủy sản đóng góp 0,89 điểm phần trăm.
Trong đó, khu vực công nghiệp - xây dựng tiếp tục giữ vai trò động lực với mức tăng trưởng 10,47%. Hoạt động sản xuất công nghiệp duy trì ổn định, đặc biệt là lĩnh vực sản xuất và phân phối điện tăng trưởng mạnh, góp phần quan trọng vào tăng trưởng chung. Nhiều dự án công nghiệp, năng lượng được triển khai đúng tiến độ đã tạo thêm năng lực sản xuất, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động.
Khu vực dịch vụ tăng 8,07%, phản ánh sự phục hồi rõ nét của các hoạt động thương mại, vận tải và du lịch. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khá; hoạt động xuất - nhập khẩu qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành tiếp tục được duy trì ổn định. Các hoạt động lễ hội đầu năm không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa mà còn kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy phát triển du lịch và dịch vụ.
Đối với khu vực nông nghiệp, mặc dù chỉ tăng 4,93%, song vẫn giữ vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và ổn định đời sống người dân. Sản xuất nông nghiệp cơ bản ổn định, các địa phương chủ động triển khai sản xuất vụ xuân, từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao giá trị kinh tế.
Những kết quả đạt được trong quý I cho thấy sự chủ động, linh hoạt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của các cấp, ngành trong tỉnh. Đây là tiền đề quan trọng để Lào Cai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong các quý tiếp theo.
Bên cạnh những kết quả tích cực, kinh tế Lào Cai vẫn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Một trong những vấn đề đặt ra là tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu. Mặc dù tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng hơn 20% so với cùng kỳ, song tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách nhà nước vẫn ở mức thấp, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm.
Nguyên nhân chủ yếu là do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư còn phức tạp, kéo dài, cùng với năng lực triển khai của một số chủ đầu tư còn hạn chế. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả sử dụng vốn mà còn làm suy giảm tác động lan tỏa của đầu tư công đối với tăng trưởng kinh tế.
Hoạt động của doanh nghiệp cũng gặp nhiều khó khăn. Số doanh nghiệp giải thể và tạm ngừng hoạt động tăng so với cùng kỳ cho thấy sức chống chịu của khu vực sản xuất - kinh doanh còn hạn chế. Chi phí đầu vào tăng cao, đặc biệt là giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng và chi phí logistics, đã làm giảm lợi nhuận, thu hẹp quy mô sản xuất và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng khi chỉ số giá tiêu dùng tăng gần 4% so với cùng kỳ năm trước. Giá xăng, dầu tăng kéo theo chi phí vận tải và sản xuất tăng, tác động đến mặt bằng giá cả chung. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có các giải pháp điều hành linh hoạt, hiệu quả nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, khó khăn lớn nhất hiện nay là chi phí đầu vào tăng trong khi giá nông sản thiếu ổn định. Sản xuất nông nghiệp vẫn chịu nhiều rủi ro từ thị trường và dịch bệnh, khiến thu nhập của người nông dân chưa thực sự bền vững.
Bên cạnh đó, nền kinh tế của tỉnh vẫn còn phụ thuộc vào một số ngành khai thác tài nguyên và năng lượng, tiềm ẩn nhiều rủi ro khi thị trường biến động. Sự phát triển của công nghiệp chế biến, chế tạo chưa tương xứng với tiềm năng, chưa tạo được bước đột phá rõ nét để nâng cao giá trị gia tăng.
Những hạn chế, “điểm nghẽn” này nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ trở thành lực cản lớn đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2026 cũng như trong giai đoạn tiếp theo.
Từ thực tiễn trên, để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% trong năm 2026, Lào Cai xác định cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong điều hành, đồng thời triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trên tất cả các lĩnh vực.
Trước hết, cần xác định đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm. Các cấp, ngành phải tập trung tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong triển khai dự án. Việc đẩy nhanh giải ngân không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng mà còn tạo động lực lan tỏa cho các ngành kinh tế khác.
Cùng với đó, tỉnh cần tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất công nghiệp, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, chủ động tạo quỹ đất sạch để thu hút đầu tư; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, phát triển thương mại điện tử, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Việc triển khai xây dựng cửa khẩu thông minh tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực thông quan, giảm thời gian, chi phí logistics, qua đó thúc đẩy hoạt động xuất - nhập khẩu và phát triển kinh tế cửa khẩu.
Song song với đó, cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cần được triển khai kịp thời, hiệu quả, nhất là trong việc tiếp cận vốn, giảm chi phí sản xuất và mở rộng thị trường.
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng. Đồng thời, chú trọng xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Bên cạnh đó, công tác kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả thị trường cần được thực hiện linh hoạt, hiệu quả. Các ngành chức năng phải theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời có biện pháp điều tiết phù hợp, bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa.
Tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, phát triển mạnh công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ chất lượng cao, giảm dần phụ thuộc vào khai thác tài nguyên. Đồng thời, tập trung đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao trong cả năm, đòi hỏi sự quyết tâm lớn, hành động quyết liệt và đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
Việc tháo gỡ kịp thời những khó khăn, “điểm nghẽn”, đồng thời tận dụng hiệu quả các cơ hội phát triển sẽ là yếu tố then chốt để Lào Cai bứt phá, phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
