Áp lực chi phí đè nặng công trường
Tại dự án đường Trần Hưng Đạo kéo dài - một trong những công trình giao thông trọng điểm của tỉnh Lào Cai, hàng chục phương tiện, máy móc vẫn hoạt động liên tục để đảm bảo tiến độ. Tuy nhiên, theo các nhà thầu, áp lực lớn nhất hiện nay không phải là tiến độ thi công mà là chi phí đầu vào tăng mạnh.
Kể từ đầu tháng 3 đến nay, giá dầu diezen tăng đột biến, từ ngưỡng hơn 18.000 đồng/lít, liên tục tăng phi mã, thậm chí có thời điểm cao hơn gấp đôi, kéo theo chi phí vận hành máy móc, vận chuyển vật liệu tăng mạnh. Chỉ riêng trong vòng một tháng, với hơn 12.000 lít dầu tiêu thụ, nhà thầu đã phải gánh thêm khoản chi phí phát sinh hơn 200 triệu đồng so với dự toán ban đầu.
Anh Bùi Đại Lợi - Chỉ huy trưởng công trường Dự án đường Trần Hưng Đạo kéo dài cho biết, khi giá nhiên liệu tăng cao, mọi tính toán ban đầu đều bị đảo lộn. Tuy nhiên, do hợp đồng đã ký kết và tiến độ dự án không thể chậm trễ, doanh nghiệp vẫn phải duy trì thi công bình thường.
Không chỉ riêng nhiên liệu, nhiều loại vật liệu xây dựng khác như cát, đá, nhựa đường, xi măng, sắt thép cũng đồng loạt tăng giá từ 20 - 30%. Cụ thể, giá nhựa đường tăng từ 140.000 đồng lên 200.000 đồng/m3; giá cát xây dựng tăng từ 250.000 đồng lên 300.000 đồng/m3; giá đá dăm tăng từ 60.000 - 80.000 đồng/m3. Đà tăng giá đồng loạt này khiến tổng chi phí thi công đội lên đáng kể, trong khi nguồn vốn doanh nghiệp có hạn, áp lực tài chính ngày càng lớn.
Theo các doanh nghiệp, giá vật liệu xây dựng tăng từ 20 - 30% khiến các dự án đang thi công bị đội vốn.
Theo các doanh nghiệp xây dựng, một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là phần lớn các gói thầu xây dựng được ký kết theo đơn giá cố định. Khi giá vật liệu tăng mạnh, nhà thầu buộc phải thi công trong điều kiện chi phí tăng nhưng không được điều chỉnh giá hợp đồng, dẫn đến nguy cơ thua lỗ.
Theo ông Bùi Văn Trọng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Đầu tư Xây dựng Hoàng Nguyên, nhiều dự án gặp khó khăn về công tác giải phóng mặt bằng, khiến thời gian thi công kéo dài, chi phí phát sinh càng lớn hơn, đặc biệt trong bối cảnh giá nhiên liệu, vật liệu biến động mạnh.
Ông Nguyễn Khắc Chanh - Giám đốc Công ty TNHH đầu tư xây dựng Đức Tuấn cho biết, biến động giá vật liệu đã vượt xa mức giá dự thầu ban đầu, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn lớn trong việc đảm bảo tiến độ.
Đáng lo ngại hơn, giá nhân công thực tế cũng đã tăng khoảng 50% so với đơn giá nhà nước công bố, khiến doanh nghiệp rơi vào tình cảnh "khó chồng khó". Để duy trì thi công, nhiều đơn vị phải sử dụng nguồn vốn dự phòng, thậm chí vay ngân hàng để đảm bảo dòng tiền, tránh gián đoạn công trình.
Việc giá vật liệu tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp xây dựng mà còn tác động trực tiếp đến tiến độ hàng loạt dự án hạ tầng thiết yếu của địa phương, từ công trình giao thông, trường học đến các khu tái định cư.
Kiến nghị tháo gỡ khó khăn về vật liệu xây dựng
Hiện hầu hết các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, từ giao thông nông thôn, dự án xây dựng trường học, y tế đến trụ sở hành chính đang thi công đều bị ảnh hưởng bởi giá vật liệu leo thang.
Trước những khó khăn của doanh nghiệp, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Lào Cai đã có văn bản kiến nghị gửi UBND tỉnh và các sở, ngành chức năng, đề nghị rà soát, đề nghị rà soát, điều chỉnh giá hợp đồng đối với các gói thầu theo đúng quy định. Hiệp hội cũng đề nghị cập nhật kịp thời đơn giá vật liệu, nhân công sát với thực tế thị trường. Đặc biệt, các doanh nghiệp mong muốn được xem xét áp dụng yếu tố "bất khả kháng" trong trường hợp giá vật liệu tăng đột biến, làm cơ sở gia hạn tiến độ và điều chỉnh giá hợp đồng.
Ông Nguyễn Khắc Chanh - Giám đốc Công ty TNHH đầu tư xây dựng Đức Tuấn cho biết, nếu không có sự hỗ trợ kịp thời, nhiều doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn lớn.
Thực tế cho thấy, biến động giá vật liệu xây dựng là yếu tố khách quan, phụ thuộc vào giá nhiên liệu, nguồn cung vật liệu và chi phí vận chuyển. Dưới áp lực của "cơn bão giá", nhiều doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực duy trì thi công, đảm bảo tiến độ các công trình. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ thua lỗ và gián đoạn thi công là khó tránh khỏi.
Gỡ khó cho doanh nghiệp xây dựng lúc này không chỉ là hỗ trợ các nhà thầu, mà còn là bảo vệ tiến độ các dự án hạ tầng, đảm bảo hiệu quả đầu tư công. Sự vào cuộc kịp thời của chính quyền với những cơ chế linh hoạt, phù hợp thực tế thị trường sẽ là "điểm tựa" quan trọng để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn này.
