LCĐT - Dịp tết Nguyên đán cũng là thời điểm mùa khô hanh và nông nhàn nên tình trạng xâm hại rừng thường diễn biến phức tạp. Do vậy, đây là thời điểm mà lực lượng kiểm lâm phải căng mình tuần tra, kiểm soát bảo vệ rừng, đặc biệt là ở các khu rừng đặc dụng, phòng hộ.

Do địa hình hiểm trở, lực lượng kiểm lâm Vườn Quốc gia Hoàng Liên gặp nhiều khó khăn khi đi tuần tra rừng.
Theo nhận định của ngành chức năng, tình trạng phá rừng, khai thác rừng tự nhiên trái pháp luật có nguy cơ xảy ra vào thời điểm cuối năm. Việc khai thác, vận chuyển gỗ quý hiếm, động vật hoang dã trái phép tại các khu rừng đặc dụng thường diễn biến phức tạp. Nhằm ổn định công tác quản lý bảo vệ rừng, không để bùng phát điểm phá rừng, khai thác rừng trái phép và trở thành điểm nóng, tỉnh Lào Cai yêu cầu các địa phương, đơn vị và chủ rừng thực hiện nghiêm Chỉ thị 06/CT-UBND ngày 21/4/2020 của UBND tỉnh Lào Cai về việc tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng, thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý hiếm và Văn bản số 2573/SNN-KL ngày 26/11/2020 của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng và PCCCR mùa khô 2020-2021.
Theo đó, các địa phương, đơn vị và chủ rừng cần chủ động rà soát, xác định vùng trọng điểm nguy cơ cháy rừng cao, tăng cường kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, kịp thời chấn chỉnh và xử lý những trường hợp thiếu trách nhiệm trong công tác bảo vệ rừng; đồng thời nắm chắc thông tin các đối tượng khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái phép nhằm triển khai các biện pháp bảo vệ rừng và xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm Luật Lâm nghiệp.

Các lực lượng chuyên trách duy trì công tác tuần tra rừng trong dịp Tết Nguyên đán (ảnh chụp trước ngày 28/1/2021).
Trọng điểm nhất vẫn là các khu rừng đặc dụng như Vườn Quốc gia Hoàng Liên, Sa Pa; Khu Bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên – Văn Bàn; Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát. Đặc thù của ba khu rừng trên là rừng tự nhiên, đặc dụng, diện tích rộng có địa hình hiểm trở, hệ sinh thái phong phú với nhiều loại động, thực vật quý hiếm như: Vượn đen tuyền, khỉ mặt đỏ, khỉ mốc, nhím đuôi ngắn, nghiến, đinh, pơ mu, bách tán Đài Loan, vân sam... Thời gian qua, tình trạng phá rừng, khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái pháp luật cơ bản được kiểm soát. Tuy nhiên, hiện nay đang là giữa mùa khô, thời điểm nông nhàn, lại vào dịp Tết Nguyên đán nên “lâm tặc” rất dễ lợi dụng thực hiện các hành vi vi phạm Luật Lâm nghiệp.
Đối với Vườn Quốc gia Hoàng Liên, để quản lý bảo vệ rừng quốc gia hiệu quả, không chỉ có mùa khô, dịp Tết Nguyên đán mà hầu hết thời gian trong năm, lực lượng kiểm lâm luôn phải chủ động, tập trung. Ông Lê Xuân Thắng, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Vườn Quốc gia Hoàng Liên cho biết: Diện tích Vườn rộng hơn 24.000 ha, bị chia cắt mạnh bởi núi đá cao, có hàng chục thôn, bản nằm trong vùng đệm, vùng lõi. Xung quanh là hệ thống giao thông tương đối thuận lợi… Do vậy, việc khai thác rừng trái phép xảy ra bất cứ lúc nào, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán thường xảy ra tình trạng khai thác, vận chuyển, buôn bán và sử dụng lâm sản, các loại cây, cành cây có nguồn gốc từ rừng tự nhiên (cành, gốc cây vân sam Phan Si Păng, đỗ quyên, mận rừng…) làm cảnh nên đặt lực lượng kiểm lâm luôn trong tình trạng báo động.
Để kiểm soát rừng hiệu quả, ngoài duy trì chế độ trực 24/24h tại 4 trạm kiểm lâm địa bàn, 14 chốt tại các khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy cao để kịp thời phát hiện, ứng phó khi có cháy rừng xảy ra, Vườn Quốc gia Hoàng Liên thành lập thêm 3 chốt bảo vệ rừng tại các vị trí sung yếu trong dịp Tết gồm: Chốt bảo vệ rừng tại Trạm Kiểm lâm Tả Van, chốt bảo vệ rừng tại thôn Ma Quái Hồ, xã Bản Hồ; chốt bảo vệ rừng tại Trạm Kiểm lâm Núi Xẻ, các chốt tiến hành đặt sào chắn tại các vị trí xung yếu, nhằm kiểm tra, kiểm soát tất cả các phương tiện ra, người dân ra vào rừng. Chủ động tuyên truyền, ngăn chặn và xử lý các trường hợp vào rừng có ý định khai thác, vận chuyển lâm sản trái pháp luật. Tổ Kiểm lâm cơ động và phòng cháy, chữa cháy rừng có nhiệm vụ ngăn chặn, xử lý các điểm, tụ điểm vận chuyển, mua bán lâm sản và bày bán cành vân sam, cây cảnh có nguồn gốc tự nhiên phát sinh trên địa bàn.
Khu Bảo tồn thiên nhiên Bát Xát có gần 16.000 ha rừng, nhiều thôn, bản nằm trong vùng đệm, vùng lõi, công tác công tác bảo vệ rừng tại đây được thực hiện với nhiều giải pháp. Việc tuần rừng được thực hiện thường xuyên nhưng vào mùa khô, dịp lễ, Tết, tần suất tăng cường hơn vì nhiều nguy cơ có thể xảy ra như cháy rừng, khai thác rừng, phá rừng trái phép... Công tác quản lý bảo vệ rừng còn được tăng cường bởi cộng đồng các thôn, bản nhận khoán bảo vệ rừng.

Cán bộ Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát tuần rừng (ảnh chụp trước ngày 28/1/2021).
Ông Nguyễn Bá Hà, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát nhận định: Càng những dịp lễ, Tết thì không thể lơ là vì các đối tượng xâm hại tài nguyên rừng trái pháp luật luôn rình rập, chỉ chờ chúng tôi mất cảnh giác là rừng bị tấn công ngay. Mùa khô tới càng “căng” hơn vì có thêm nguy cơ cháy rừng cao, do ảnh hưởng của sương muối, băng tuyết xảy ra vào cuối năm 2020, khiến lớp thực bì dày trở nên khô, nỏ, gia tăng vật liệu cháy; cộng thêm việc thời gian này người dân không đi làm thuê, ở nhà nhiều (để phòng, tránh dịch Covid-19). Vậy nên ngoài việc tuần tra rừng, chúng tôi chú trọng tuyên truyền người dân không mở rộng diện tích trồng thảo quả, chỉ tập trung chăm sóc diện tích có sẵn; không được chặt cây, không săn bắt động vật hoang dã và không sử dụng lửa trong rừng, đồng thời quản lý tốt các cháu nhỏ, tránh việc nghịch lửa gây cháy lan vào rừng.

Do ảnh hưởng của mưa tuyết khiến lớp thực bì khô, nỏ, nguy cơ cháy rừng rất cao nên lực lượng kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát thường xuyên tuần rừng dịp Tết Tân Sửu.
Cùng với công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân, các lực lượng PCCCR cấp thôn, xã luôn sẵn sàng với những tình huống xấu nhất có thể xảy ra. Đơn vị đã triển khai các hòm thư tố giác tại các thôn vùng đệm, vùng lõi được xác định là tụ điểm nóng về khai thác, mua, bán, vận chuyển lâm sản trái pháp luật; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với cộng đồng nhận khoán quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn. Chủ động phối hợp với cơ quan chức năng tăng cường truy quét, xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định của Nhà nước về bảo vệ rừng. Đồng thời, tuyên truyền đến các thôn để Nhân dân hiểu rõ nguyên nhân cháy rừng, tác hại của cháy rừng, tham gia PCCCR rừng hiệu quả.
Triển khai chỉ đạo của UBND tỉnh, các đơn vị, địa phương, nhất là lực lượng kiểm lâm đã chủ động thực hiện các giải pháp quản lý, bảo vệ rừng với tinh thần trách nhiệm cao. Tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái pháp luật đang được kiểm soát và xử lý kịp thời; công tác PCCCR được tăng cường, góp phần giữ an toàn cho các khu rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.