Chỉ còn hơn một tháng nữa, 4 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới Pha Long, Mường Khương, A Mú Sung và Y Tý sẽ hoàn thành, kịp đón học sinh bước vào năm học 2026 - 2027. Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ thi công, ngành giáo dục và chính quyền các địa phương đang khẩn trương chuẩn bị tổ chức bộ máy, đội ngũ giáo viên, phương án tuyển sinh và các điều kiện vận hành, để những ngôi trường mới có thể đón học sinh ngay sau khi bàn giao.
Chạy đua với thời gian
Tiếng máy cắt sắt vang lên liên hồi giữa công trường Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pha Long. Trên những giàn giáo cao, công nhân khẩn trương trát tường, lắp cửa, hoàn thiện các khối nhà học. Dưới sân trường, máy xúc vẫn miệt mài san gạt mặt bằng; từng đoạn đường nội bộ, khoảng sân và khuôn viên đang dần hiện rõ.
Giữa màu xanh của núi rừng Pha Long, những dãy phòng học, khu ký túc xá, nhà ăn và nhà đa năng đã cơ bản thành hình. Những mái tôn đỏ, xanh nổi bật trên nền trời vùng biên. Chỉ ít tuần nữa, tiếng máy thi công nơi đây sẽ nhường chỗ cho tiếng trống khai trường và bước chân rộn ràng của học sinh.
Để bảo đảm tiến độ, hơn 450 công nhân được chia thành nhiều mũi, đồng loạt triển khai các hạng mục. Người hoàn thiện phòng học, người lắp đặt hệ thống điện, nước; các tổ khác chỉnh trang khuôn viên, thi công sân và đường nội bộ. Những ngày thời tiết thuận lợi, công nhân làm việc liên tục; khi mưa lớn, các mũi thi công chuyển vào hoàn thiện phần việc bên trong các khối nhà.
Theo ông Trần An Ninh - Chỉ huy trưởng công trường, Chi nhánh Trường Sơn 26, Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn, dự án hiện đã đạt gần 80% khối lượng.
“Đơn vị đang tập trung hoàn thiện phần kiến trúc, lát nền, trát tường và lắp đặt thiết bị. Chúng tôi bố trí nhiều mũi thi công đồng thời, tranh thủ từng ngày nắng để đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu bàn giao công trình đúng kế hoạch trước thềm năm học mới” - ông Trần An Ninh cho biết.
Không khí khẩn trương cũng đang diễn ra tại các công trường ở Mường Khương, A Mú Sung và Y Tý. Thực hiện Chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm hoàn thành 4 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới, chủ đầu tư và các nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công nhiều ca, nhiều kíp, phấn đấu hoàn thành các công trình trước ngày 30/8/2026.
Trên công trường Pha Long, anh Tráng A Củi, ở thôn Sả Chải, vừa làm việc vừa dõi mắt về phía dãy phòng học đang dần hoàn thiện. Anh là một trong những công nhân trực tiếp góp sức xây dựng ngôi trường. Chỉ ít tuần nữa, anh sẽ đưa 2 con gái bước qua chính cánh cổng mà mình đang chung tay dựng nên.
“Tôi chỉ mong các con được học trong ngôi trường mới, có điều kiện học tập tốt hơn để sau này có nghề nghiệp ổn định, không còn vất vả như bố mẹ” - anh Tráng A Củi tâm sự.
Mong ước giản dị ấy cũng là niềm hy vọng chung của nhiều gia đình nơi biên giới. Với họ, ngôi trường mới không chỉ mang đến những lớp học khang trang, mà còn mở ra cơ hội để con em được học tập, rèn luyện trong điều kiện tốt hơn.
Chuẩn bị cho ngày đón học sinh
Giữa nhịp thi công hối hả, cô Giàng Thủy - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pha Long, bước chậm dọc hành lang dãy phòng học mới. Qua khung cửa sổ tầng hai, khoảng sân rộng đang được hoàn thiện. Phía đối diện, khu ký túc xá, nhà ăn và sân thể thao đã cơ bản thành hình.
Gần hai mươi năm gắn bó với giáo dục vùng cao, cô Thủy từng công tác tại Dìn Chin, Tả Gia Khâu rồi Pha Long. Cô đã nhiều lần cùng học sinh vượt những con dốc trơn trượt trong mùa mưa; chứng kiến nhiều em ở xa phải rời nhà từ sáng sớm hoặc ở trọ trong điều kiện còn thiếu thốn. Bởi vậy, điều cô chờ đợi không chỉ là một công trình mới, mà là một môi trường học tập tốt hơn cho học sinh vùng biên.
“Cơ sở vật chất đồng bộ sẽ giúp giáo viên có điều kiện đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ thông tin vào bài học. Học sinh được học tập, sinh hoạt trong môi trường tốt hơn, có thêm không gian đọc sách, rèn luyện thể chất và tham gia các hoạt động trải nghiệm. Đây là điều mà nhiều thế hệ giáo viên vùng cao luôn mong đợi” - cô Giàng Thủy chia sẻ.
Không chờ đến khi công trình hoàn thành, nhà trường đã chủ động chuẩn bị phương án vận hành. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên được rà soát, sắp xếp; phương án tổ chức nội trú, quản lý học sinh, vận hành bếp ăn và khai thác cơ sở vật chất được xây dựng từng bước. Mục tiêu là khi công trình được bàn giao, nhà trường có thể nhanh chóng ổn định tổ chức và đón học sinh vào học ngay từ đầu năm học mới.
Cùng với nhà trường, chính quyền xã Pha Long cũng đang phối hợp với ngành giáo dục chuẩn bị các điều kiện tiếp nhận và vận hành công trình. Từ kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng phương án tuyển sinh đến bố trí đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đều được triển khai song song với tiến độ xây dựng.
Ông Phạm Tất Minh - Chủ tịch UBND xã Pha Long cho biết, địa phương xác định việc chuẩn bị vận hành phải đi trước một bước, để khi công trình hoàn thành có thể nhanh chóng đưa vào sử dụng, không để cơ sở vật chất mới bị gián đoạn hoặc chậm phát huy hiệu quả.
Theo ông Minh, trường nội trú liên cấp sẽ giúp nhiều học sinh vùng cao giảm quãng đường đến lớp, hạn chế nguy cơ bỏ học do điều kiện đi lại khó khăn và từng bước nâng cao chất lượng giáo dục. Khi con em được học tập, sinh hoạt trong môi trường tốt hơn ngay tại địa phương, người dân cũng thêm yên tâm bám đất, bám bản, xây dựng cuộc sống và cùng tham gia giữ gìn vùng biên.
Tại Mường Khương, khi các khối nhà đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, công tác chuẩn bị cho ngày trường mới đi vào hoạt động cũng được đẩy nhanh. Chính quyền địa phương phối hợp với ngành giáo dục rà soát đội ngũ, triển khai tuyển sinh và xây dựng phương án quản lý, chăm sóc học sinh nội trú.
Ông Nguyễn Đình Thức - Phó Chủ tịch UBND xã Mường Khương cho biết, địa phương đã sớm xây dựng phương án tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường. Công tác tuyển sinh gần 1.000 học sinh đang được triển khai; các điều kiện phục vụ học tập, sinh hoạt, tổ chức bếp ăn, ký túc xá và hoạt động giáo dục cũng được chuẩn bị đồng bộ.
“Quan điểm của địa phương là công trình hoàn thành đến đâu, công tác chuẩn bị phải theo kịp đến đó. Khi bàn giao, nhà trường phải sẵn sàng đi vào hoạt động, không để chậm vì thiếu giáo viên hay thiếu các điều kiện vận hành” - ông Thức nhấn mạnh.
Từ Pha Long đến Mường Khương, việc chuẩn bị cho năm học mới không chỉ diễn ra trên công trường. Phía sau những dãy nhà đang hoàn thiện là công việc thầm lặng của cán bộ quản lý, giáo viên và chính quyền địa phương: rà soát từng vị trí việc làm, xây dựng phương án tuyển sinh, bố trí nơi ăn, ở, sinh hoạt và chuẩn bị các điều kiện chăm sóc học sinh nội trú.
Mỗi người đảm nhận một phần việc, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung: khi công trình được bàn giao, những ngôi trường mới có thể mở cửa để đón học sinh đến lớp.
Chiều muộn, nắng phủ lên những mái trường vừa thành hình. Một nhóm công nhân thu dọn dụng cụ sau ca làm việc. Bên ngoài cổng, vài em nhỏ đứng nhìn vào khoảng sân rộng, nơi những viên gạch cuối cùng đang được lát. Chỉ ít tuần nữa, tiếng trống khai trường sẽ vang lên giữa những ngôi trường mới nơi biên giới. Đó không chỉ là dấu mốc bắt đầu một năm học, mà còn mở ra cơ hội học tập mới, để ước mơ của học sinh vùng cao được nuôi dưỡng ngay trên chính quê hương mình.
