Bên cạnh cơ cấu, số lượng, Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP của Chính phủ quy định rõ chế độ bảo lưu phụ cấp chức vụ đối với hiệu trưởng, giám đốc, phó hiệu trưởng, phó giám đốc sau sáp nhập cơ sở giáo dục.
Với số lượng hiệu trưởng, giám đốc, phó hiệu trưởng, phó giám đốc còn lại sau khi sắp xếp nếu có nguyện vọng nghỉ việc thì thực hiện giải quyết chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ về tinh giản biên chế.
Chế độ nghỉ hưu trước tuổi
Theo đó, chế độ nghỉ hưu trước tuổi là một trong những chính sách tinh giản biên chế được nêu trong Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.
Chính phủ quy định các chính sách cụ thể cho 4 nhóm nghỉ hưu trước tuổi thuộc diện tinh giản biên chế.
Thứ nhất là người có tuổi đời còn từ đủ 2 năm đến đủ 5 năm đến tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Nghị định số 135/2020/NĐ-CP và có đủ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để được hưởng lương hưu.
Trong đó, nhóm này có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục quy định hoặc có đủ 15 năm trở lên làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 1/1/2021.
Ngoài hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, thì nhóm trên còn được hưởng 3 chế độ gồm: không bị trừ tỷ lệ lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi; được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.
Về trợ cấp theo thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, những người có từ đủ 20 năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên thì 20 năm đầu công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng; đối với số năm còn lại (từ năm thứ 21 trở đi), mỗi năm được trợ cấp bằng 0,5 tháng tiền lương hiện hưởng.
Bên cạnh đó, những người có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng.
Nhóm thứ 2 là người có tuổi đời còn từ đủ 2 năm đến đủ 5 năm đến tuổi nghỉ hưu và có đủ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để được hưởng lương hưu.
Ngoài hưởng chế độ hưu trí theo quy định, hiệu trưởng, hiệu phó tinh giản biên chế với tuổi đời như trên cũng không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ trước tuổi; được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi so với tuổi nghỉ hưu.
Về trợ cấp theo thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, những người có từ đủ 20 năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên thì 20 năm đầu công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng; đối với số năm còn lại (từ năm thứ 21 trở đi), mỗi năm được trợ cấp bằng 0,5 tháng tiền lương hiện hưởng
Đối với những người có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng.
Nhóm thứ ba là đối tượng có tuổi đời còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu và có đủ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để được hưởng lương hưu.
Trong đó, nhóm này có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục quy định hoặc có đủ 15 năm làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 1/1/2021 thì được hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.
Nhóm thứ tư là đối tượng có tuổi đời còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu và có đủ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để được hưởng lương hưu theo quy định thì được hưởng chế độ hưu trí và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.
Chính sách thôi việc
Với trường hợp chưa đến tuổi nghỉ hưu, Nghị định số 154/2025/NĐ-CP cũng quy định chế độ thôi việc. Cụ thể, người hưởng sẽ được nhận trợ cấp 3 tháng tiền lương để tìm việc làm; Trợ cấp 1,5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Ngoài ra, nhóm này cũng được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
Nghị định 154 cũng quy định chế độ học nghề cho những trường hợp cụ thể. Bên cạnh đó, cũng liên quan đến chính sách học nghề, nhóm này cũng được trợ cấp 0,5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội. Trong thời gian đi học nghề họ được tính thời gian công tác liên tục nhưng không được tính thâm niên công tác để nâng bậc lương thường xuyên hàng năm.
Trường hợp hiệu trưởng, giám đốc, phó hiệu trưởng, phó giám đốc thôi giữ chức vụ hoặc được bổ nhiệm chức vụ mới có mức phụ cấp chức vụ thấp hơn do thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục thì được bảo lưu phụ cấp chức vụ lãnh đạo theo quy định tại Điều 11 Nghị định số 178/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 67/2025/NĐ-CP).
Có thể thấy, Nghị định 154/2025/NĐ-CP là căn cứ quan trọng để giải quyết chế độ đối với giáo viên, viên chức, Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng dôi dư sau sáp nhập trường học năm 2026. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp dôi dư đều được hưởng ngay chế độ tinh giản.
Trước hết, cơ quan quản lý sẽ ưu tiên bố trí, điều động, luân chuyển hoặc sắp xếp lại vị trí việc làm. Chỉ khi thuộc diện tinh giản theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và đáp ứng đầy đủ điều kiện của Nghị định 154 thì mới được xem xét áp dụng 03 nhóm chính sách gồm nghỉ hưu trước tuổi (Điều 6), chuyển sang làm việc tại tổ chức không hưởng lương thường xuyên từ ngân sách nhà nước (Điều 7) hoặc thôi việc (Điều 8).
Ngoài Nghị định 154/2025/NĐ-CP, việc xử lý nhân sự dôi dư sau sáp nhập trường học còn phải căn cứ vào Luật Nhà giáo 2025, Luật Viên chức, các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ và phương án sắp xếp của từng địa phương.
Trong đó Luật Nhà giáo có quy định: Nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non nếu có nguyện vọng thì có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường nhưng không quá 5 tuổi. Trường hợp có đủ 15 năm đóng BHXH trở lên thì không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.
