Liên hoan Cải lương toàn quốc 2024 là hoạt động do Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chủ trì, phối hợp Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thành phố Cần Thơ tổ chức.
Phát biểu bế mạc Liên hoan, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Quang Đông, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định: Với sự tham gia của hơn 1.000 nghệ sĩ, diễn viên đến từ 29 đơn vị nghệ thuật cải lương trong và ngoài công lập với 33 vở diễn, Liên hoan Cải lương toàn quốc 2024 là hoạt động nghề nghiệp chuyên nghiệp nhằm phát hiện, tôn vinh những tác phẩm, vở diễn và những cá nhân có thành tích trong quá trình lao động, sáng tạo nghệ thuật của sân khấu cải lương; đồng thời là cơ hội để nghệ sĩ, diễn viên giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, trau dồi kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn và chất lượng biểu diễn nghệ thuật cải lương phục vụ nhân dân.
Thông qua Liên hoan lần này, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông đề nghị Cục Nghệ thuật biểu diễn và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Văn hóa và Thể thao các tỉnh, thành phố, các đơn vị nghệ thuật sân khấu cải lương trong thời gian tới tiếp tục nghiên cứu, tham mưu cơ chế, chính sách cải thiện chế độ đãi ngộ đặc thù đối với nghệ sĩ, diễn viên trong lĩnh vực nghệ thuật sân khấu nói chung và sân khấu cải lương nói riêng, từ đó thu hút, bồi dưỡng, đào tạo các lớp nghệ sĩ, diễn viên làm lực lượng nòng cốt kế thừa và phát triển sân khấu cải lương sau này.
Bên cạnh đó, cũng cần tiếp tục quan tâm, đầu tư kỹ lưỡng, đồng bộ hơn cả về con người và vật chất để tạo ra các tác phẩm, vở diễn có chất lượng cao hơn về nội dung cũng như hình thức thể hiện.
Đánh giá về chất lượng nghệ thuật Liên hoan, tác giả Nguyễn Sỹ Chức, Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật, Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật nhận định: Đề tài được khai thác qua các vở diễn tại Liên hoan Cải lương toàn quốc - 2024 rất phong phú và đa dạng về phong cách thể hiện. Tại Liên hoan, đã xuất hiện nhiều vở diễn đạt chất lượng nghệ thuật cao; chủ đề, tư tưởng rõ ràng, sâu sắc.
Cùng với sự hiện diện của những tác giả có uy tín trong các loại hình kịch hát dân tộc, đã xuất hiện nhiều tác giả trẻ với sự “lấp lánh” qua khâu biên kịch hoặc chuyển thể cải lương. Đội ngũ đạo diễn cũng đã chứng minh được vai trò của mình với trọng trách “trưởng ê-kíp sáng tạo vở diễn”. Đặc biệt, tất cả các nghệ sĩ, diễn viên tham dự Liên hoan đều đã khẳng định được tình yêu dành cho nghệ thuật cải lương và khát khao được thể hiện tài năng trước khán giả, đồng nghiệp.
Tuy nhiên, theo Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật Liên hoan, cùng với những vở diễn được dàn dựng công phu, vẫn còn xuất hiện một vài vở diễn bị “phô” về việc xác định vấn đề; kết cấu kịch bản và tổ chức mâu thuẫn, xung đột kịch còn bất hợp lý... Một số vở quá lạm dụng công nghệ mà quên đi phương pháp “tượng trưng, ước lệ” của sân khấu truyền thống.
Ngoài ra, cũng có một số đơn vị dự thi là đơn vị nghệ thuật xã hội hóa dường như chỉ mới quan tâm đến việc diễn viên thủ vai chính hoặc thứ có thể có được huy chương, còn việc đầu tư cho vở diễn từ khâu chọn kịch bản, ê kíp sáng tạo, âm nhạc và trang trí vở diễn để tạo nên một tác phẩm sân khấu hoàn chỉnh, có chất lượng nghệ thuật cao chưa có sự quan tâm đúng mức, dẫn đến kết quả không cao.
Chung cuộc, Ban tổ chức đã trao Huy chương Vàng cho 4 vở diễn xuất sắc nhất, gồm: “Xuân Hương nữ sĩ” (Nhà hát Cải lương Hà Nội), “Người con của rừng tràm” (Đoàn Nghệ thuật Cải lương Long An), “San hô đỏ” (Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang), Chất Ngọc - Cầm Thi giang (Nhà hát Tây Đô). Bên cạnh đó là 8 Huy chương Bạc dành cho các vở diễn ấn tượng khác.
Ban tổ chức cũng trao 41 Huy chương Vàng, 63 Huy chương Bạc dành cho các diễn viên xuất sắc.
Bên cạnh đó là giải thưởng cho các thành phần sáng tạo, gồm: Tác giả xuất sắc; Tác giả chuyển thể xuất sắc; Đạo diễn xuất sắc; Họa sĩ xuất sắc; Nhạc sĩ xuất sắc; Nhạc công xuất sắc (Đàn bầu); Nhạc công xuất sắc (Guitar phím lõm); Dàn nhạc xuất sắc; Biên đạo múa xuất sắc.
