Mùa no ấm trên núi cao

LCĐT - Ngược dòng Suối Chăn, chúng tôi lên thôn Nậm Miện (xã Thẳm Dương, Văn Bàn) vào một buổi chiều. Trên những thửa ruộng bậc thang, người dân đang miệt mài gặt lúa, những bao thóc nặng đầy – tín hiệu một mùa no ấm lần lượt được xe máy chở về nhà. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 1
Tuyến đường no ấm.         Ảnh: Ngọc Bằng

Nậm Miện có 77 hộ, 100% là người Dao đỏ, sống ở lưng chừng núi, bao quanh là rừng nguyên sinh. Cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào rừng và sản xuất nông nghiệp. Bao đời nay, người dân vẫn gìn giữ và lưu truyền các nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Dao đỏ. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 2
Những ruộng lúa chín cuối cùng ở Nậm Miện đang được gặt. 

Ở Nậm Miện, mỗi hộ đều có người biết cách làm men lá nấu rượu truyền thống. Chúng tôi ghé thăm nhà bà Triệu Thị Náy đúng lúc bà mang những quả men to bằng chiếc bát ra ủ rượu, mùi men thơm nức mũi. Được trao truyền từ cha ông, nghề làm men lá đã gắn bó với bà từ thời còn thiếu nữ cho đến tận bây giờ. Bà Náy tâm sự: Hồi còn nhỏ, tôi đã theo mẹ vào rừng tìm những loại lá, dược liệu về để làm men nấu rượu. Để làm được một quả men phải dùng đến 20 - 25 loại lá rừng. Làm men lá phải có kinh nghiệm, hiểu hết các loại cây rừng và biết chọn thời điểm hái lá, rễ và cây rừng thì men mới ngon.

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 3

Để gìn giữ nghề truyền thống và bảo vệ sức khỏe cho người sử dụng, Hội Phụ nữ xã Thẳm Dương đã vận động phụ nữ dân tộc Dao đỏ thôn Nậm Miện thành lập Tổ liên kết sản xuất men lá truyền thống. Hiện, toàn thôn đã có hơn 20 hộ dân tham gia mô hình làm men và nấu rượu để cung cấp cho thị trường, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho chị em tại địa phương.

Ngoài làm men lá, phụ nữ Dao đỏ còn biết hái dược liệu để đun nước tắm. Ở thôn, gia đình nào cũng có từ 1 đến 2 thùng gỗ để tắm mỗi ngày. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 4

Rời gia đình bà Náy, chúng tôi đến với nhóm chị em đang thêu thổ cẩm. Đối với người Dao đỏ, thổ cẩm không chỉ dùng để phục vụ cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày, mà còn mang một ý nghĩa thiêng liêng, là kỷ vật tình yêu hay của hồi môn trong ngày cưới. Do đó, từ nhỏ các cô gái đã được dạy se lanh, dệt vải, thêu hoa văn… Hình ảnh các bà, các cô hay cả những bé gái ngồi bên hiên nhà, gốc cây, thêu thổ cẩm đã trở nên quen thuộc ở Nậm Miện. Chị Bàn Thị Diện cho biết: Ngay từ nhỏ, chúng tôi đã được học thêu và mặc bộ trang phục truyền thống, thế nên cả thôn hầu như đều mặc bộ trang phục này. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 5

Trải qua nhiều thăng trầm, đến nay nghề thêu thổ cẩm của người Dao đỏ ở Nậm Miện vẫn được lưu giữ, bảo tồn và phát huy. Đây không chỉ là nghề truyền thống, mà còn là nét văn hóa độc đáo, đậm đà bản sắc dân tộc. Anh Triệu Văn Đường, cán bộ văn hóa xã Thẳm Dương - người đồng hành với tôi trong chuyến tới Nậm Miện chia sẻ: Người Dao đỏ ở Nậm Miện gìn giữ hầu hết các nét văn hóa đặc sắc của dân tộc như mừng nhà mới, cưới hỏi, lễ cấp sắc đến trang phục… đây là những truyền thống cần được bảo tồn và lưu truyền cho thế hệ sau. 

Trên chiếc xe máy, anh Đường đưa tôi đi một vòng quanh thôn. Cùng đi còn có Trưởng thôn Bàn Thừa Tiến. Tuyến đường nội thôn đổ bê tông khá rộng dẫn tới từng nhà dân. Ông Tiến cho biết: Chỉ mấy tháng trước, đường lên Nậm Miện còn khó khăn lắm, nhất là những ngày mưa, đường trơn và dễ ngã. Tuy nhiên, từ sự hỗ trợ của Nhà nước, tuyến đường nối từ trung tâm xã lên thôn đã được nâng cấp, đổ bê tông, các tuyến đường nội thôn cũng được bê tông hóa, thuận lợi cho việc đi lại của người dân. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 6
Các tuyến đường nội thôn được bê tông hóa, thuận lợi cho việc đi lại của người dân. 

Vừa vào đến cổng nhà chị Bàn Thị Diện, chúng tôi đã thấy mùi thảo quả thơm nức. Những bao thóc, bao thảo quả chất đầy trong nhà, chị Diện phấn khởi cho biết: “Năm nay được mùa, gia đình thu được hơn 200 bao thóc. Bây giờ đã thu hết thóc, tôi đem phơi khô, sau đó sẽ bán dần”. Là hộ có thu nhập cao nhất thôn, gia đình chị Diện không chỉ trồng nhiều lúa nước, mà còn trồng thảo quả, có năm được mùa thu được hơn 2 tấn quả thảo quả. Ngoài ra, gia đình chị cũng tích cực chăn nuôi với hơn 20 con lợn, 7 con trâu… 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 7

Người Dao đỏ Nậm Miện những năm gần đây còn bán chè lam gác bếp để nâng cao thu nhập. Gia đình chị Bàn Mùi Lai có khoảng 200 gốc chè bản địa hơn chục năm tuổi. Chị Lai tâm sự: Hằng năm, đến ngày tết Thanh minh (3/3 âm lịch) gia đình hái chè búp non, sau đó làm chè lam để gác bếp, những ống chè này bán được giá cao. Ngoài ra, quanh năm chúng tôi vẫn hái chè già để sao và lam chè đem bán.

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 8
Mùa no ấm trên núi cao ảnh 9

Trên địa bàn có khoảng 1.500 gốc chè bản địa đã trồng trên 25 năm. Hiện, địa phương đang khảo sát, liên kết với doanh nghiệp để bảo tồn và xây dựng quy trình sản xuất khép kín, nâng cao giá trị sản phẩm, mang lại thu nhập cho người dân. Đồng thời, thôn Nậm Miện cũng triển khai tới người dân trồng thí điểm lúa nếp đặc sản “Khảu Tan Đón” để làm cốm.

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 10

Rời Nậm Miện, hình ảnh chúng tôi nhớ mãi là nhà nhà đang thu ngô, phơi thóc ngoài sân, những thửa ruộng nếp “Khảu Tan Đón” đang thì ngậm sữa báo hiệu một mùa no ấm trên núi cao. 

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai sau một năm thi công

Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai sau một năm thi công

Sau một năm kể từ ngày khởi công (1/10/2025), Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn Yên Bái - Lào Cai đang bước vào giai đoạn thi công nước rút. Nhiều hạng mục quan trọng đã cơ bản hoàn thành, hình hài tuyến cao tốc 4 làn xe dài hơn 121 km đang dần hiện rõ trên công trường.

Tiết học biên cương nơi sông Hồng chảy vào đất Việt

Tiết học biên cương nơi sông Hồng chảy vào đất Việt

Sáng 1/10, tại cột cờ Lũng Pô, xã A Mú Sung, tỉnh Lào Cai, học sinh Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS A Mú Sung tham gia “Tiết học biên cương”, tìm hiểu đường biên, mốc quốc giới, quan sát bộ đội thực hành tuần tra và tham gia lễ chào cờ. Qua trải nghiệm thực tế, các em hiểu thêm quê hương, công việc của người lính và trách nhiệm gìn giữ biên giới quốc gia.

Bài cuối: Dựa vào sức dân “giữ sạch” địa bàn

QUYẾT TÂM XÂY DỰNG “THẾ TRẬN” KHÔNG MA TUÝ Bài cuối: Dựa vào sức dân “giữ sạch” địa bàn

Giữ sạch địa bàn không chỉ bằng những đợt truy quét, xử lý mà cần sức mạnh từ mỗi gia đình, khu dân cư. Khi người dân chủ động phòng ngừa, phát hiện, cung cấp thông tin và cùng hỗ trợ người sau cai tái hòa nhập, một “thế trận lòng dân” đang được hình thành để ngăn ma túy quay trở lại.

Bài 1: Cuộc “tổng tiến công” từ cơ sở

Quyết tâm xây dựng “thế trận” không ma tuý Bài 1: Cuộc “tổng tiến công” từ cơ sở

Lào Cai đã triển khai cuộc “tổng tiến công” từ cơ sở nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng 100% xã, phường không ma túy trong năm 2026. Nghị quyết 51 - NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy được cụ thể hóa bằng việc huy động cả hệ thống chính trị, dồn lực giải quyết những điểm khó và gắn kết quả với trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy.

Bản làng hạnh phúc của người Bố Y

Bản làng hạnh phúc của người Bố Y

Ở những bản làng người Bố Y hôm nay, hạnh phúc là cuộc sống đủ đầy, là tiếng nói, trang phục, phong tục và sự gắn kết cộng đồng được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ. Giữa nhịp sống hiện đại, người Bố Y ở Mường Khương đang từng bước dựng xây cuộc sống ấm no, đồng thời lưu giữ và phát huy niềm tự hào nguồn cội. Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai trân trọng giới thiệu loạt bài (2 kỳ) “Bản làng hạnh phúc của người Bố Y”.

Bài cuối: Giữ “mạch nguồn” chảy mãi

Bản làng hạnh phúc của người Bố Y: Bài cuối: Giữ “mạch nguồn” chảy mãi

Ở Thính Chéng, xã Mường Khương khi nhắc đến văn hóa của dân tộc Bố Y, người ta thường tìm đến bà Lồ Lài Sửu. Ngoài 60 tuổi, bà vẫn miệt mài sưu tầm, ghi nhớ những làn điệu dân ca, phong tục, nghi lễ của dân tộc mình. Mỗi lần nói về người Bố Y, về giá trị văn hóa đã theo mình suốt cuộc đời, bà Sửu vẫn rưng rưng xúc động. 

Hành trình đưa các liệt sĩ trở về

Hành trình đưa các liệt sĩ trở về

Xác định tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ quan trọng, thể hiện trách nhiệm và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tỉnh Lào Cai đã huy động cả hệ thống chính trị cùng chung tay tìm kiếm, đưa các chiến sĩ cách mạng còn nằm lại nơi chiến trường trở về với gia đình, quê hương.

Phát triển hạ tầng nước sạch: Cần cơ chế để thu hút đầu tư

Phát triển hạ tầng nước sạch: Cần cơ chế để thu hút đầu tư

Lào Cai là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, dân cư phân bố rải rác, khiến việc đầu tư, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung gặp nhiều khó khăn. Trong khi ngân sách Nhà nước chưa thể đáp ứng nhu cầu đầu tư, sửa chữa và vận hành, việc quy hoạch lại hạ tầng cấp nước, đồng thời xây dựng cơ chế thu hút doanh nghiệp tham gia đang rất cấp thiết.

Tằng Loỏng: Mong chờ khu chợ dân sinh mới

Tằng Loỏng: Mong chờ khu chợ dân sinh mới

Xã Tằng Loỏng là địa bàn đông dân cư, tập trung Khu công nghiệp luyện kim, hóa chất trọng điểm của quốc gia và tỉnh, với nhiều doanh nghiệp, nhà máy đang hoạt động. Thế nhưng, giữa nhịp phát triển công nghiệp sôi động, người dân và công nhân lao động vẫn phải mua bán trong một khu chợ tạm hình thành từ nhiều năm trước. Sự thiếu hụt hạ tầng thương mại đang trở thành nghịch lý cần được giải quyết.

Bài cuối: Dựng “phòng tuyến” từ lòng dân

Giữ biên cương từ giữ lòng dân Bài cuối: Dựng “phòng tuyến” từ lòng dân

Đi qua các bản làng dọc biên giới Lào Cai, chúng tôi nhận ra có một đường biên không hiện trên bản đồ. Đó là ranh giới giữa đúng và sai, giữa niềm tin và hoài nghi trong nhận thức mỗi người. Để giữ vững “đường biên” ấy cần xây dựng “phòng tuyến” từ lòng dân, đủ vững vàng trước thông tin sai trái, xuyên tạc.

Bài 2: Thế trận lòng dân nơi biên giới

Giữ biên cương từ giữ lòng dân Bài 2: Thế trận lòng dân nơi biên giới

Giữ vững địa bàn biên giới gắn chặt với cuộc sống của từng thôn, bản. Ở Pha Long, Si Ma Cai, Bộ đội Biên phòng bám dân, cán bộ cơ sở trực tiếp giải quyết việc của dân, địa phương tìm hướng phát triển sinh kế để người dân yên tâm phát triển kinh tế trên quê hương. Khi người dân tin, gắn bó với bản làng và tham gia việc chung, “thế trận lòng dân” được gây dựng từ chính mỗi cộng đồng.

Chuyên nghiệp hóa quản lý, vận hành công trình thủy lợi

Chuyên nghiệp hóa quản lý, vận hành công trình thủy lợi

Hiện nay, phương thức vận hành hệ thống thủy lợi trên địa bàn tỉnh đang thiếu thống nhất. Có địa phương giao doanh nghiệp chuyên trách quản lý theo cơ chế đặt hàng dịch vụ công ích; có nơi do UBND cấp xã và các tổ thủy nông thôn, bản quản lý, vận hành. Sự khác biệt này đang phát sinh những bất hợp lý cần phân định rõ trách nhiệm và thiết lập đầu mối điều phối thống nhất để hệ thống thủy lợi hoạt động đồng bộ, ổn định phục vụ tốt sản xuất nông nghiệp.

Nơi biên cương vững thế trận lòng dân

Nơi biên cương vững thế trận lòng dân

Trên mảnh đất biên giới A Mú Sung, nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt, cùng với nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ đường biên, mốc giới, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng A Mú Sung luôn gắn bó mật thiết với Nhân dân, cùng dân lo việc bản, phát triển sản xuất, xây dựng cuộc sống. Từ những việc làm thường ngày, tình quân dân thêm bền chặt, góp phần củng cố “thế trận lòng dân”, giữ vững bình yên nơi biên cương.

Hiệu quả từ mô hình "nuôi" rừng gỗ lớn ở Bảo Ái

Hiệu quả từ mô hình "nuôi" rừng gỗ lớn ở Bảo Ái

Có một thời, cứ sau 5 - 6 năm, những cánh rừng keo ở Bảo Ái lại đồng loạt đến kỳ khai thác. Với kích thước vừa đủ làm nguyên liệu, gỗ được thương lái vào tận đồi thu mua. Người dân cầm trong tay vài chục triệu đồng rồi lại phát dọn, trồng lứa mới. Vòng quay ấy lặp đi lặp lại suốt nhiều năm khiến rừng tuy vẫn xanh nhưng cuộc sống của không ít hộ trồng rừng vẫn chưa khá lên bao nhiêu.

fb yt zl tw