Mùa no ấm trên núi cao

LCĐT - Ngược dòng Suối Chăn, chúng tôi lên thôn Nậm Miện (xã Thẳm Dương, Văn Bàn) vào một buổi chiều. Trên những thửa ruộng bậc thang, người dân đang miệt mài gặt lúa, những bao thóc nặng đầy – tín hiệu một mùa no ấm lần lượt được xe máy chở về nhà. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 1
Tuyến đường no ấm.         Ảnh: Ngọc Bằng

Nậm Miện có 77 hộ, 100% là người Dao đỏ, sống ở lưng chừng núi, bao quanh là rừng nguyên sinh. Cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào rừng và sản xuất nông nghiệp. Bao đời nay, người dân vẫn gìn giữ và lưu truyền các nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Dao đỏ. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 2
Những ruộng lúa chín cuối cùng ở Nậm Miện đang được gặt. 

Ở Nậm Miện, mỗi hộ đều có người biết cách làm men lá nấu rượu truyền thống. Chúng tôi ghé thăm nhà bà Triệu Thị Náy đúng lúc bà mang những quả men to bằng chiếc bát ra ủ rượu, mùi men thơm nức mũi. Được trao truyền từ cha ông, nghề làm men lá đã gắn bó với bà từ thời còn thiếu nữ cho đến tận bây giờ. Bà Náy tâm sự: Hồi còn nhỏ, tôi đã theo mẹ vào rừng tìm những loại lá, dược liệu về để làm men nấu rượu. Để làm được một quả men phải dùng đến 20 - 25 loại lá rừng. Làm men lá phải có kinh nghiệm, hiểu hết các loại cây rừng và biết chọn thời điểm hái lá, rễ và cây rừng thì men mới ngon.

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 3

Để gìn giữ nghề truyền thống và bảo vệ sức khỏe cho người sử dụng, Hội Phụ nữ xã Thẳm Dương đã vận động phụ nữ dân tộc Dao đỏ thôn Nậm Miện thành lập Tổ liên kết sản xuất men lá truyền thống. Hiện, toàn thôn đã có hơn 20 hộ dân tham gia mô hình làm men và nấu rượu để cung cấp cho thị trường, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho chị em tại địa phương.

Ngoài làm men lá, phụ nữ Dao đỏ còn biết hái dược liệu để đun nước tắm. Ở thôn, gia đình nào cũng có từ 1 đến 2 thùng gỗ để tắm mỗi ngày. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 4

Rời gia đình bà Náy, chúng tôi đến với nhóm chị em đang thêu thổ cẩm. Đối với người Dao đỏ, thổ cẩm không chỉ dùng để phục vụ cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày, mà còn mang một ý nghĩa thiêng liêng, là kỷ vật tình yêu hay của hồi môn trong ngày cưới. Do đó, từ nhỏ các cô gái đã được dạy se lanh, dệt vải, thêu hoa văn… Hình ảnh các bà, các cô hay cả những bé gái ngồi bên hiên nhà, gốc cây, thêu thổ cẩm đã trở nên quen thuộc ở Nậm Miện. Chị Bàn Thị Diện cho biết: Ngay từ nhỏ, chúng tôi đã được học thêu và mặc bộ trang phục truyền thống, thế nên cả thôn hầu như đều mặc bộ trang phục này. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 5

Trải qua nhiều thăng trầm, đến nay nghề thêu thổ cẩm của người Dao đỏ ở Nậm Miện vẫn được lưu giữ, bảo tồn và phát huy. Đây không chỉ là nghề truyền thống, mà còn là nét văn hóa độc đáo, đậm đà bản sắc dân tộc. Anh Triệu Văn Đường, cán bộ văn hóa xã Thẳm Dương - người đồng hành với tôi trong chuyến tới Nậm Miện chia sẻ: Người Dao đỏ ở Nậm Miện gìn giữ hầu hết các nét văn hóa đặc sắc của dân tộc như mừng nhà mới, cưới hỏi, lễ cấp sắc đến trang phục… đây là những truyền thống cần được bảo tồn và lưu truyền cho thế hệ sau. 

Trên chiếc xe máy, anh Đường đưa tôi đi một vòng quanh thôn. Cùng đi còn có Trưởng thôn Bàn Thừa Tiến. Tuyến đường nội thôn đổ bê tông khá rộng dẫn tới từng nhà dân. Ông Tiến cho biết: Chỉ mấy tháng trước, đường lên Nậm Miện còn khó khăn lắm, nhất là những ngày mưa, đường trơn và dễ ngã. Tuy nhiên, từ sự hỗ trợ của Nhà nước, tuyến đường nối từ trung tâm xã lên thôn đã được nâng cấp, đổ bê tông, các tuyến đường nội thôn cũng được bê tông hóa, thuận lợi cho việc đi lại của người dân. 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 6
Các tuyến đường nội thôn được bê tông hóa, thuận lợi cho việc đi lại của người dân. 

Vừa vào đến cổng nhà chị Bàn Thị Diện, chúng tôi đã thấy mùi thảo quả thơm nức. Những bao thóc, bao thảo quả chất đầy trong nhà, chị Diện phấn khởi cho biết: “Năm nay được mùa, gia đình thu được hơn 200 bao thóc. Bây giờ đã thu hết thóc, tôi đem phơi khô, sau đó sẽ bán dần”. Là hộ có thu nhập cao nhất thôn, gia đình chị Diện không chỉ trồng nhiều lúa nước, mà còn trồng thảo quả, có năm được mùa thu được hơn 2 tấn quả thảo quả. Ngoài ra, gia đình chị cũng tích cực chăn nuôi với hơn 20 con lợn, 7 con trâu… 

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 7

Người Dao đỏ Nậm Miện những năm gần đây còn bán chè lam gác bếp để nâng cao thu nhập. Gia đình chị Bàn Mùi Lai có khoảng 200 gốc chè bản địa hơn chục năm tuổi. Chị Lai tâm sự: Hằng năm, đến ngày tết Thanh minh (3/3 âm lịch) gia đình hái chè búp non, sau đó làm chè lam để gác bếp, những ống chè này bán được giá cao. Ngoài ra, quanh năm chúng tôi vẫn hái chè già để sao và lam chè đem bán.

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 8
Mùa no ấm trên núi cao ảnh 9

Trên địa bàn có khoảng 1.500 gốc chè bản địa đã trồng trên 25 năm. Hiện, địa phương đang khảo sát, liên kết với doanh nghiệp để bảo tồn và xây dựng quy trình sản xuất khép kín, nâng cao giá trị sản phẩm, mang lại thu nhập cho người dân. Đồng thời, thôn Nậm Miện cũng triển khai tới người dân trồng thí điểm lúa nếp đặc sản “Khảu Tan Đón” để làm cốm.

Mùa no ấm trên núi cao ảnh 10

Rời Nậm Miện, hình ảnh chúng tôi nhớ mãi là nhà nhà đang thu ngô, phơi thóc ngoài sân, những thửa ruộng nếp “Khảu Tan Đón” đang thì ngậm sữa báo hiệu một mùa no ấm trên núi cao. 

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Thực trạng hàng loạt bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động tại nhiều địa phương đang đặt ra yêu cầu cấp bách trong công tác quản lý. Không chỉ dừng ở kiểm tra, xử lý vi phạm mà cần có giải pháp tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong quy hoạch, đăng ký hoạt động bến thủy nội địa trên địa bàn tỉnh.

Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Sông Hồng, sông Chảy và các lòng hồ thủy điện trên địa bàn đang trở thành trục vận tải quan trọng của tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, phía sau sự nhộn nhịp là thực trạng nhiều bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động kéo dài. Điều này đặt ra những vấn đề rất đáng quan tâm trong công tác quản lý. 

Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Cùng với sự phát triển của các tuyến vận tải đường thủy, trên sông Hồng, sông Chảy và khu vực các lòng hồ trong tỉnh đang hình thành mạng lưới bến thủy nội địa hoạt động sôi động mỗi ngày. Tuy nhiên, phía sau bức tranh nhộn nhịp ấy là tình trạng “bến dù, bến cóc” hoạt động tự phát, không phép hoặc hết phép, thiếu điều kiện an toàn kỹ thuật đang đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý của chính quyền cơ sở và cơ quan chức năng.

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Sau khi phương án quản lý, bảo vệ rừng gỗ nghiến, gỗ trai giai đoạn 2021 - 2025 kết thúc, lực lượng giữ rừng ở cơ sở vẫn duy trì tuần tra, bám rừng từng ngày. Từ thực tế địa bàn, điều địa phương, lực lượng kiểm lâm và người dân mong muốn lúc này là sớm có chủ trương duy trì chính sách đặc thù cho giai đoạn tiếp theo để công tác bảo vệ rừng quý tiếp tục được duy trì ổn định, không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển tiếp.

Điện về bản xa

Điện về bản xa

Ngày 21/4 vừa qua có lẽ là ngày vui và hạnh phúc nhất với người dân 4 thôn vùng cao: Làng Ca, Khe Kẹn, Pín Pé, Ba Chum (xã Cát Thịnh) khi điện lưới quốc gia về tới bản làng sau rất nhiều năm mong mỏi. Ánh sáng ấy mở ra nhiều cơ hội phát triển cho những bản làng còn gian khó.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Do điểm trường nằm trong khu vực nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 3 (Yagi) cuối năm 2024, gần 100 học sinh mầm non và tiểu học tại thôn Hỏm Trên, xã Nậm Chày phải rời trường và học nhờ tại nhà dân. Tuy nhiên, điều kiện học tập tại các điểm tạm thời này không đảm bảo, khiến việc dạy và học gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của học sinh vùng cao nơi đây.

Về làng cao gắm Liêm Phú

Về làng cao gắm Liêm Phú

Thôn Liêm (xã Liêm Phú cũ, nay thuộc xã Khánh Yên) là nơi đồng bào dân tộc Tày sinh sống lâu đời. Trải qua nhiều thế hệ gắn bó với núi rừng, người Tày nơi đây đã đúc kết được nhiều bài thuốc quý từ dược liệu tự nhiên. Hiện nay, nhiều hộ dân vẫn miệt mài duy trì nghề nấu cao gắm truyền thống, vừa hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp cho cộng đồng, vừa mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Thời gian gần đây, tại một số xã thuộc khu vực Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà, Bảo Thắng, người dân đã và đang trồng thử nghiệm cây cà phê. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng cà phê một cách tự phát, không theo quy hoạch tại các khu vực có điều kiện sinh thái không phù hợp, đang đặt ra nhiều thách thức lớn, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong sản xuất nông nghiệp.

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Mỗi xã, thôn đều có những đặc điểm riêng về địa lý, kinh tế - xã hội, dẫn đến sự chênh lệch về mức sống và trình độ phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hài hòa lợi ích, phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng từng vùng.

Một góc thôn Bỗng 2 nhìn từ trên cao.

Bản Dao đoàn kết

Nhắc đến thôn Bỗng 2, xã Bảo Hà, nhiều người vẫn còn nhớ đó là thôn người Dao nằm khuất sâu giữa núi rừng rậm rạp, kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn do thiếu sinh kế phù hợp. Tuy nhiên, với việc xác định cây quế là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, địa phương đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế. Hành trình thoát nghèo của người dân nơi đây đã thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng, tạo sức lan tỏa cùng nhau phát triển.

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Sau Tết Nguyên đán, các địa phương trong tỉnh rộn ràng bước vào mùa lễ hội xuân truyền thống. Qua những lễ hội đã diễn ra, phóng viên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi công tác bảo vệ môi trường được các cấp chính quyền, ngành chức năng, người dân và du khách quan tâm hơn, góp phần gìn giữ không gian lễ hội văn minh, bền vững.

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

fb yt zl tw