Bảo tồn văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số

LCĐT - Để bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc sinh sống trên địa bàn trước nguy cơ mai một, huyện Mường Khương đã và đang triển khai nhiều giải pháp.

Trong nghi lễ ma chay của dân tộc Mông ở xã Tả Ngài Chồ có một tập tục độc đáo là cúng cây tiền. Khi gia đình nào có người mất, con cháu, họ hàng thân thiết sẽ đem một cây tiền đến nhà người mất để cúng tiễn. Tùy vào hoàn cảnh của mỗi gia đình sẽ cúng những cây tiền có độ to, nhỏ khác nhau. Vào ngày đưa người mất đi chôn, các cây tiền sẽ được di chuyển ra mộ và đốt tại đó.

Lễ hội Gầu tào được tổ chức hằng năm thu hút người dân và du khách. (Ảnh chụp Lễ hội Gầu tào tại xã Pha Long tháng 1/2020).
Lễ hội Gầu tào được tổ chức hằng năm thu hút người dân và du khách. (Ảnh chụp Lễ hội Gầu tào tại xã Pha Long tháng 1/2020).

Ông Sùng Seo Sà (xã Tả Ngài Chồ) cho biết: Cúng cây tiền cho người đã mất là tập tục lâu đời của người Mông. Nét văn hóa này được truyền từ đời này qua đời khác. Là người lớn tuổi trong làng, chúng tôi vẫn thường xuyên giáo dục để con cháu hiểu được ý nghĩa và duy trì tập tục này.

Những ngày đầu năm mới, người dân ở các xã Tả Gia Khâu, Tả Ngài Chồ, Dìn Chin sẽ cùng nhau về xã Pha Long và tưng bừng tổ chức vui hội Gầu tào. Tại lễ hội, các thiếu nữ người Mông trong trang phục rực rỡ sắc màu sẽ tái hiện phong tục, tập quán và các tiết mục văn nghệ đặc sắc của dân tộc mình, đồng thời các chàng trai so tài cao thấp, thể hiện sức khỏe, bản lĩnh và trí tuệ qua các môn thể thao truyền thống. Đây còn là cơ hội để du khách trải nghiệm, khám phá nét văn hóa độc đáo của người vùng cao.

Tuy nhiên, với sự phát triển của cuộc sống hiện đại, những nét văn hóa ấy đang có nguy cơ mai một. Nghệ nhân người Pa Dí - Tráng Vản Mìn (xã Tung Chung Phố) chia sẻ: Tôi rất yêu thanh âm của cây đàn tròn. Học chơi đàn tròn từ năm lên 10 tuổi nên đến nay, tiếng đàn của tôi đã trở nên quen thuộc với bà con địa phương. Là một trong số rất ít người có thể chơi thành thạo đàn tròn, tôi lo thế hệ trẻ không ai nối tiếp khi những người chơi đàn ngày càng già đi.

Lo lắng của nghệ nhân Tráng Vản Mìn cũng là trăn trở của chính quyền địa phương. Thời gian qua, xã Tung Chung Phố đã có những biện pháp để bảo tồn văn hóa dân tộc Pa Dí nói riêng, các dân tộc trên địa bàn nói chung. Xã đã mở lớp tập huấn cho người dân, thành lập đội văn nghệ của thôn, xã; hỗ trợ một số trang - thiết bị cho nhà văn hóa để người dân có thêm điều kiện tập luyện; quan tâm đến các nghệ nhân, động viên và hỗ trợ để các nghệ nhân truyền đạt cho thế hệ sau các lời hát, điệu múa. Không chỉ tham gia biểu diễn trong các buổi giao lưu văn hóa, đội văn nghệ người Pa Dí ở Tung Chung Phố còn thường xuyên quây quần đàn hát, cùng cảm nhận, chia sẻ và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc.

Những năm qua, để bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc trong dòng chảy của cuộc sống hiện đại, huyện Mường Khương đã có những việc làm thiết thực như tăng cường thông tin, hoàn thiện hệ thống thể chế và các thiết chế văn hóa; đầu tư, sưu tầm, khai thác các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể; duy trì tổ chức các lễ hội truyền thống, quan tâm đến nghệ nhân và mở các lớp truyền dạy cho thế hệ trẻ. Huyện cũng gắn bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể với phát triển du lịch; hỗ trợ cơ sở vật chất, trang - thiết bị văn hóa thông qua những chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc ít người, hướng tới nâng cao mức hưởng thụ về văn hóa cho đồng bào các dân tộc thiểu số.

Từ năm 2019, thực hiện Quyết định số 2086 của Thủ tướng Chính phủ về “Phê duyệt Đề án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội các dân tộc thiểu số rất ít người giai đoạn 2016 - 2025”, huyện Mường Khương đã triển khai Dự án bảo tồn văn hóa truyền thống, khôi phục chữ viết, bảo tồn các làn điệu dân ca, khôi phục các làn điệu múa, triển khai đến từng thôn, bản và được người dân hưởng ứng. Phòng Dân tộc huyện Mường Khương cũng tham mưu cho các địa phương giám sát những đối tượng hưởng lợi để phát huy được hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phát động cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật “Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng”

Phát động cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật “Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng”

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai vừa ban hành văn bản đề nghị các cơ quan, đơn vị phối hợp triển khai Cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật với chủ đề "Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng". Đây là hoạt động trọng tâm hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Quân khu 2 (19/10/1946 - 19/10/2026).

Nghi lễ dâng hương Thánh Mẫu Linh Từ tại Lễ hội Đền Mẫu Nam Cường.

Đặc sắc Lễ hội đền Mẫu Nam Cường

Sáng 03/3 (tức ngày 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), hàng ngàn người dân và du khách thập phương có mặt tại khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường, phường Nam Cường, tỉnh Lào Cai để tham dự Lễ hội đền Mẫu Nam Cường.

Đặc sắc nghi lễ Nhảy lửa ở Bảo Nhai

Đặc sắc nghi lễ Nhảy lửa ở Bảo Nhai

Nhảy lửa là nghi lễ linh thiêng của người Dao đỏ ở xã Bảo Nhai. Nhiều năm trước, nghi lễ dân gian được đưa vào chương trình lễ hội của huyện Bắc Hà cũ, trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, được người dân và du khách đón đợi.

Sắc màu văn hóa truyền thống tại Lễ hội đền Thượng

Sắc màu văn hóa truyền thống tại Lễ hội đền Thượng

Lễ hội đền Thượng (phường Lào Cai) diễn ra từ ngày 01 - 03/3 (tức 13 - 15 tháng Giêng). Năm 2026, lễ hội đặc biệt hơn khi lần đầu tiên tổ chức trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và tròn 10 năm được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Trong không gian linh thiêng của lễ hội, sắc màu văn hóa truyền thống được lan tỏa, tạo sức hút với Nhân dân và du khách.

Giữ hồn bản Mường qua điệu múa Mơi

Giữ hồn bản Mường qua điệu múa Mơi

Giữa tiết xuân rộn ràng, đồng bào Mường ở xã Liên Sơn lại nô nức bước vào mùa lễ hội. Trong không gian văn hóa đậm đặc sắc màu ấy, điệu múa Mơi khởi lên như nhịp cầu nối giữa con người với thần linh, giữa hiện tại với cội nguồn, làm nên nét chấm phá độc đáo trong bức tranh văn hóa ngày xuân của vùng đất này.

Long trọng nghi thức Lễ tế dân gian đền Thượng

Long trọng nghi thức Lễ tế dân gian đền Thượng

Chiều 02/3 (tức ngày 14 tháng Giêng), tại sân đại bái đền Thượng đã diễn ra Lễ tế dân gian đền Thượng. Đây là hoạt động ý nghĩa nằm trong khuôn khổ Lễ hội đền Thượng xuân Bính Ngọ 2026 - 10 năm Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Tưng bừng Lễ hội xuống đồng Bản Liền năm 2026

Tưng bừng Lễ hội xuống đồng Bản Liền năm 2026

Ngày 01/3, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã Bản Liền long trọng tổ chức Lễ hội xuống đồng - nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào dân tộc Tày trên địa bàn. Hoạt động gắn với chuỗi sự kiện mừng Đảng quang vinh, mừng xuân mới, tạo khí thế thi đua sôi nổi ngay từ những ngày đầu năm.

Đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường

Đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường

Trong khuôn khổ Lễ hội đền Thượng (phường Lào Cai), tối 01/3 (ngày 13 tháng Giêng) tại sân đền Thượng đã diễn ra đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường. Hoạt động thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Với chủ đề “950 năm Quốc học - Khơi dậy khát vọng hiền tài cho kỷ nguyên phát triển mới”, lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám dự kiến diễn ra vào 19h30 ngày 14/11/2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với quy mô cấp quốc gia, có sự tham dự của khách quốc tế, gắn với Festival Thăng Long - Hà Nội và các sự kiện văn hóa lớn trong tháng 11/2026.

Nghệ nhân Đinh Thị Hiến: Tâm huyết truyền dạy dân ca Thái

Nghệ nhân Đinh Thị Hiến: Tâm huyết truyền dạy dân ca Thái

Ở tuổi 37, chị Đinh Thị Hiến ở phường Nghĩa Lộ đã có hơn 20 năm thực hành diễn xướng dân ca Thái và trở thành Nghệ nhân Dân gian khi mới 35 tuổi. Mong muốn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, chị Hiến đã mở lớp truyền dạy miễn phí để mọi người cùng nhau giữ gìn những làn điệu dân ca Thái.

Đảm bảo an ninh trật tự mùa lễ hội

Đảm bảo an ninh trật tự mùa lễ hội

Mỗi độ xuân về, khắp các địa phương trong tỉnh Lào Cai lại rộn ràng không khí lễ hội truyền thống với lời ca, tiếng hát, tiếng khèn, điệu múa mang đậm bản sắc văn hóa. Để mùa xuân trọn niềm vui, các cấp, các ngành trong tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp bảo đảm an ninh trật tự, tạo môi trường an toàn, lành mạnh để Nhân dân vui xuân, vui hội.

Sôi nổi Tết Nav Tsaz năm 2026 ở xã Púng Luông

Sôi nổi Tết Nav Tsaz năm 2026 ở xã Púng Luông

Ngày 01/03, xã Púng Luông tổ chức ngày hội Tết Nav Tsaz năm 2026. Đây là nghi lễ truyền thống mang đậm ý nghĩa tâm linh và bản sắc văn hóa. Không chỉ đơn thuần là dấu mốc khép lại chuỗi ngày vui xuân, Nav Tsaz còn được xem là “Tết của cội nguồn”, của sự tri ân tổ tiên, trời đất và mở ra một chu kỳ lao động, sản xuất mới.

Phường Lào Cai khai hội đền Thượng

Phường Lào Cai khai hội đền Thượng

Diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 01 - 03/03/2026 (tức 13 – 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Lễ hội xuân Đền Thượng chính thức khai hội với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc ở cả phần lễ và phần hội, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

fb yt zl tw