LCĐT - Đến Bắc Hà dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5, du khách không chỉ được tham quan cảnh đẹp thiên nhiên, mà còn được thưởng thức nhiều món ẩm thực đặc sắc nơi đây.
Đặc sản thắng cố ngựa
Từ lâu, thắng cố ngựa đã trở thành món ăn đặc sản của người Bắc Hà được nhiều thực khách tìm tới thưởng thức. Ở Bắc Hà, món thắng cố ngựa được lưu truyền từ lâu đời trong đồng bào các dân tộc nơi đây, gắn liền với đời sống của người Mông, Tày, Nùng địa phương.
 |
| Món thắng cố ngựa Bắc Hà. |
Đến Bắc Hà trong dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5, chúng tôi được giới thiệu tới quán đặc sản thắng cố ngựa Chung Chí tại xã Tà Chải, đây là một trong những quán thắng cố có tiếng tại địa phương. Dịp nghỉ lễ 30/4, 1/5 năm nay, gia đình anh Vàng Văn Chí (quán thắng cố ngựa Chung Chí) đã chuẩn bị 4 con ngựa để sẵn sàng làm món thắng cố ngựa cho thực khách. Anh Chí cho biết, trong chế biến món thắng cố ngựa, quan trọng nhất là gia vị. Ở mỗi nơi, người ta đều có cách chế biến khác nhau và có vị thắng cố khác nhau. Còn tại quán của gia đình anh thì lại có loại gia vị được gia truyền từ cách đây 4 đời. Món thắng cố của gia đình anh Chí thường sử dụng 9 loại gia vị, trong đó có 6 loại cây, lá và 3 loại hạt, mỗi loại gia vị đều có tác dụng riêng, tạo nên sự khác lạ và đặc biệt của thắng cố Bắc Hà so với những nơi khác.
 |
| Thắng cố được nhâm nhi cùng rượu ngô Bắc Hà. |
Anh Dương Quốc Lâm, một du khách chia sẻ, món thắng cố mình đã được nếm thử ở nhiều nơi như Mường Khương, thành phố Lào Cai và cả ở tỉnh Hà Giang, trong đó có thắng cố ngựa, trâu, lợn và dê, nhưng không ở đâu có vị lạ và đặc biệt hấp dẫn như ở Bắc Hà, vị này cảm nhận rõ nhất ở các gia vị của món ăn như nước dùng, nước chấm. “Khi vào nhớ dốc Trung Đô/Khi ra lại nhớ thắng cố, rượu ngô Bắc Hà. Khi ăn thắng cố ngựa mà cùng nhâm nhi chén rượu ngô thơm lừng ở đây khiến tôi cùng bao bạn bè khác khi đến đây không thể quên cái hương vị của món đặc sản vùng cao này” - anh Lâm nói.
Phở chua Bắc Hà
 |
| Bát phở chua Bắc Hà được trộn đầy đủ gia vị hấp dẫn. |
Bên cạnh món thắng cố ngựa thì phở chua cũng là một ẩm thực ở vùng cao Bắc Hà được nhiều người biết đến. Điểm tạo nên nét riêng biệt của phở chua Bắc Hà chính là sợi phở có màu nâu, màu của hạt gạo nương dẻo thơm đặc trưng chỉ có vùng cao nơi đây mới trồng được. Phở chua Bắc Hà gồm các nguyên liệu chủ yếu như: Phở, rau sống các loại thái nhỏ, dưa chua, lạc vừng, thịt thăn rán thái sợi, nước dấm được làm từ hoa quả và ớt tươi trộn đậu xị được chế biến theo phương pháp truyền thống. Phở được trộn với các loại gia vị vừa đủ để tạo nên vị riêng biệt của món phở chua vùng cao, đặc biệt là khác lạ đối với người mới được thưởng thức.
Chị Vinh, một chủ quán phở chua tại thị trấn Bắc Hà tâm sự, trong dịp này, mỗi ngày gia đình chị tráng khoảng 1 tạ bánh phở để bán và cung cấp cho các quán phở trên địa bàn phục vụ cho thực khách.
Xôi ngũ sắc
 |
| Xôi ngũ sắc đặc sản của người Tày Bắc Hà. |
Xôi ngũ sắc là sản phẩm của người Tày, Nùng ở các xã Na Hối, Tà Chải, Nậm Mòn của Bắc Hà. Xôi ngũ sắc có 5 màu gồm các màu: Tím, vàng, đỏ, trắng, hồng. Trước kia theo truyền thống của người dân vùng cao nơi đây, xôi ngũ sắc được làm vào các ngày lễ, tết, nhưng ngày nay xôi ngũ sắc đã trở thành món ăn đặc sản thu hấp dẫn nhiều thực khách khi đến tham quan du lịch nơi đây.
Chị Hồng, ở xã Na Hối (Bắc Hà) là người có kinh nghiệm trong chế biến và bán món xôi ngũ sắc tại chợ Bắc Hà cho biết: Xôi ngũ sắc của người Tày ở đây chính vẫn là từ gạo nếp bản địa, các màu sắc của xôi đều được làm màu sắc của các loài cây. Các loài cây này ở nhà người dân tộc Tày nào cũng có trồng trong vườn để phục vụ cho gia đình. Nhà mình thường hay đồ xôi bán vào ngày chợ phiên, nhưng dịp nghỉ lễ này thấy có đông du khách nên mình làm thêm để bán, như ngày hôm nay mình đồ 10 kg gạo bán từ sáng đến trưa cũng đã gần hết, chủ yếu là bán cho khách người Việt mình từ các nơi đến tham quan và thưởng thức, chị Hồng tâm sự.
Nhiều đặc sản khác
Bên cạnh các món thắng cố, phở chua, xôi ngũ sắc, đến Bắc Hà thời điểm này, du khách còn được thưởng thức các ẩm thực khác của người dân địa phương như: Mèn mén, bánh khúc, mận tam hoa chín sớm, đào Pháp...
Mèn mén món ăn làm từ ngô xay, sau đó cho vào trõ đồ chín. Mèn mén là món ăn của người dân vùng cao dịp giáp hạt từ bao đời nay và bây giờ đã trở thành món ăn đặc sản của người Mông. Mèn mén được giới thiệu cho thực khách ăn cùng với thắng cố và được bán tại chợ phiên Bắc Hà.
 |
| Bánh khúc được bán tại chợ Bắc Hà. |
Bánh khúc cũng là sản phẩm của người Tày, Nùng. Bánh khúc được làm từ cây lá khúc mọc tự nhiên tại các chân ruộng ở Bắc Hà vào tháng 3, tháng 4 trong năm và được người dân hái về chế biến cùng gạo nếp để tạo nên món bánh khúc. Ở Bắc Hà người dân thường bán 3 loại bánh khúc gồm: Bánh khúc có nhân lạc, bánh khúc nhân đường và bánh khúc không có nhân mà dùng để chấm đường trực tiếp. Tại chợ Bắc Hà, vào dịp này thường xuyên có khoảng 10 hàng bánh khúc nóng để phục khách hàng.
 |
| Mận tam hoa chín sớm. |
Dịp cuối tháng 4, đầu tháng 5 cũng là lúc mận tam hoa, đào Pháp trồng ở Bắc Hà bắt đầu có quả chín sớm. Đây là loại quả đặc sản chỉ có ở Bắc Hà và là sản phẩm mà du khách có thể mua về làm quà cho bạn bè và gia đình trong dịp nghỉ lễ 30/4 -1/5 này.
