Mỗi dịp hè đến, bên cạnh niềm vui được nghỉ ngơi, vui chơi sau một năm học căng thẳng, trẻ em cũng phải đối mặt với nhiều nguy cơ mất an toàn. Thực tế cho thấy, số vụ tai nạn ở trẻ em thường gia tăng trong những tháng hè do thiếu sự giám sát của người lớn, môi trường vui chơi tiềm ẩn nhiều rủi ro và kỹ năng tự bảo vệ của trẻ còn hạn chế. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa, trang bị kỹ năng an toàn cho trẻ em đang trở thành yêu cầu cấp thiết, cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội.
Thời gian gần đây, liên tiếp các vụ đuối nước thương tâm xảy ra tại nhiều địa phương trong cả nước, tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn đối với trẻ em trong dịp hè. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, nhu cầu tắm sông, suối, ao hồ của trẻ em tăng cao, càng làm gia tăng nguy cơ tai nạn. Chỉ một phút bất cẩn, thiếu kỹ năng hoặc không có sự giám sát của người lớn cũng có thể dẫn đến hậu quả đau lòng.
Theo các chuyên gia, phần lớn các vụ đuối nước xảy ra ở nhóm học sinh cuối cấp tiểu học và đầu cấp THCS. Đây là lứa tuổi hiếu động, thích khám phá nhưng còn hạn chế trong việc nhận biết nguy hiểm và xử lý tình huống khi gặp sự cố dưới nước.
Tại Lào Cai, địa phương có nhiều sông suối, ao hồ và vùng nước sâu nguy hiểm, nguy cơ đuối nước đối với trẻ em luôn hiện hữu. Đặc biệt ở khu vực vùng cao, vùng nông thôn, nhiều gia đình sinh sống gần ao hồ, khe suối nhưng chưa có biện pháp che chắn an toàn.
Theo thống kê của ngành chức năng, trong năm 2025, toàn tỉnh có 21 trẻ tử vong do đuối nước; từ đầu năm 2026 đến nay đã ghi nhận 3 trường hợp.
Địa điểm xảy ra tai nạn chủ yếu là ao gia đình, bờ đập, sông, suối. Điều đáng lo ngại là nhiều vụ việc xảy ra với nhóm trẻ cùng lúc, khi một em gặp nạn thì các em khác lao xuống cứu dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Không chỉ đuối nước, trẻ em trong dịp hè còn đối mặt với nhiều nguy cơ tai nạn thương tích khác như điện giật, bỏng, tai nạn giao thông…
Nhận thức rõ những nguy cơ đó, nhiều gia đình đã chủ động cho con em tham gia các lớp học bơi, lớp kỹ năng sống hoặc các hoạt động hè bổ ích nhằm giúp trẻ có môi trường sinh hoạt an toàn, lành mạnh.
Mỗi dịp hè, các con bận đi làm nên vợ chồng ông Vũ Văn Thái ở phường Yên Bái là người trực tiếp chăm sóc 3 cháu nội, ngoại. Để bảo đảm an toàn cho các cháu, hằng ngày, ông bà đều đưa các cháu đi học bơi vào buổi chiều.
Ông Thái chia sẻ: Trẻ con rất hiếu động, vào mùa hè, các cháu rất thích xuống nước. Vì vậy, gia đình cho các cháu học bơi từ sớm để biết kỹ năng bảo vệ bản thân.
Theo nhiều phụ huynh, thay vì để trẻ ở nhà sử dụng điện thoại hoặc chơi game quá nhiều, việc tham gia các lớp học kỹ năng, thể thao hay hoạt động cộng đồng sẽ giúp các em phát triển toàn diện hơn. Đây cũng là cách để hạn chế nguy cơ trẻ tiếp xúc với các tệ nạn xã hội và những nội dung không phù hợp trên môi trường mạng.
Tại Thư viện tỉnh cơ sở 1, để đáp ứng nhu cầu đọc sách của thiếu nhi, đơn vị đã bổ sung hơn 20 nghìn đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực. Các phòng đọc, khu trải nghiệm được bố trí khoa học, tạo thuận lợi cho trẻ trong quá trình sử dụng.
Từ đầu hè đến nay, mỗi ngày thư viện phục vụ trên 200 lượt trẻ em đến đọc sách và tham gia các hoạt động trải nghiệm. Nhiều em tỏ ra thích thú với các đầu sách khoa học, truyện tranh, sách kỹ năng sống và những câu chuyện khám phá thế giới. Không gian đọc sách thân thiện không chỉ giúp trẻ giải trí mà còn góp phần hình thành thói quen đọc sách, hạn chế việc sa đà vào điện thoại hay các trò chơi thiếu lành mạnh.
Em Lê Thu Thảo ở phường Yên Bái chia sẻ: “Nghỉ hè, em thường đến thư viện đọc sách cùng các bạn. Ở đây có nhiều sách hay và nhiều hoạt động thú vị nên em rất thích”.
Theo bà Đồng Thị Hồng Hạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao tỉnh Lào Cai, đơn vị đang triển khai nhiều hoạt động hè dành cho thiếu nhi với chủ đề “Thư viện - Điểm hẹn mùa hè”, mở cửa tất cả các ngày trong tuần và cấp thẻ miễn phí cho các em.
Bà Hạnh cho biết: “Thông qua các hoạt động trong dịp hè, chúng tôi mong muốn khơi dậy niềm đam mê đọc sách, hình thành thói quen đọc sách cho các em, góp phần xây dựng xã hội học tập”.
Bên cạnh các hoạt động văn hóa, nhiều trẻ cũng lựa chọn tham gia các môn thể thao như đá bóng, cầu lông, bóng rổ… Đây là những hoạt động giúp các em rèn luyện sức khỏe, nâng cao thể lực và phát triển kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm.
Thực tế cho thấy, khi được tham gia các hoạt động hè bổ ích, trẻ em không chỉ có thêm kỹ năng sống mà còn hạn chế nguy cơ tiếp xúc với các tệ nạn xã hội và tai nạn thương tích. Những sân chơi cộng đồng, lớp học kỹ năng hay các hoạt động văn hóa - thể thao đang trở thành môi trường giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Hiện nay, tỉnh Lào Cai có gần 300 nghìn thanh thiếu nhi, sinh hoạt tại 596 liên chi đoàn và 87 đoàn trường THPT được bàn giao về 99 hội đồng đội xã, phường trong dịp hè. Để mùa hè thực sự an toàn, bổ ích và ý nghĩa đối với trẻ em, ban chỉ đạo hoạt động hè các cấp đã xây dựng kế hoạch phù hợp với từng nhóm tuổi và điều kiện thực tế tại địa phương.
Các cấp đoàn, đội đang phối hợp tổ chức nhiều hoạt động hè cho thiếu nhi, tập trung vào giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng số và công tác phòng, chống đuối nước, tai nạn thương tích.
Theo chị Vui, các địa phương cũng đang đẩy mạnh tổ chức các lớp học bơi, tuyên truyền kỹ năng an toàn, rà soát các điểm có nguy cơ mất an toàn để có phương án xử lý kịp thời. Các điểm sinh hoạt, vui chơi cho thiếu nhi, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, tiếp tục được duy trì nhằm giúp trẻ có một mùa hè vui tươi, bổ ích.
Ngoài ra, các địa phương cần tiếp tục rà soát, cắm biển cảnh báo, rào chắn tại các khu vực nguy hiểm như ao hồ, sông suối; tăng cường đầu tư sân chơi, bể bơi và nhà văn hóa cộng đồng nhằm tạo môi trường sinh hoạt an toàn cho trẻ em. Quan trọng hơn cả vẫn là vai trò của gia đình. Mỗi phụ huynh cần dành nhiều thời gian quan tâm, thường xuyên nhắc nhở trẻ không tự ý đi tắm sông, suối, không chơi ở nơi nguy hiểm và biết tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết.
Bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của gia đình hay nhà trường mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Khi mỗi người lớn đều nâng cao ý thức trách nhiệm, mỗi cộng đồng đều quan tâm tạo dựng môi trường sống an toàn cho trẻ, mùa hè sẽ thực sự trở thành khoảng thời gian vui tươi, bổ ích và ý nghĩa đối với các em.
