Sáng 14/3, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đã khởi động Chương trình Thách thức Đổi mới sáng tạo 2025 với mục tiêu thúc đẩy phát triển lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam.
Chương trình Thách thức Đổi mới sáng tạo 2025 tập trung vào Dự án ViGen với nỗ lực tạo ra bộ dữ liệu tiếng Việt mã nguồn mở chất lượng cao để đào tạo, đánh giá, từ đó nâng cao hiệu quả của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs).
Sự xuất hiện của bộ dữ liệu tiếng Việt nhằm giúp các mô hình AI hiểu rõ hơn văn hóa, bối cảnh và cách diễn đạt trong tiếng Việt. Dự án được kỳ vọng sẽ nâng cao sự hiện diện của tiếng Việt trong quá trình phát triển AI, đồng thời góp phần thúc đẩy kinh tế số.
Dự án ViGen khởi nguồn từ hợp tác ba bên giữa Tập đoàn Meta, NIC và tổ chức “AI for Vietnam”. Trong đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia đóng vai trò là đơn vị chủ quản, điều phối, bảo đảm dự án phù hợp với các mục tiêu quốc gia của Việt Nam.
Sứ mệnh của dự án ViGen là làm cho các mô hình AI hỗ trợ tiếng Việt một cách tự nhiên và toàn diện ngay từ trong lõi để mở khoá tiềm năng các ứng dụng AI tại Việt nam.
ViGen sẽ xây dựng các bộ dữ liệu tiếng Việt nguồn mở với quy mô lớn và chất lượng cao để đào tạo và đánh giá khả năng của các mô hình AI.
Dự án ViGen cũng đóng góp vào việc đảm bảo sự phát triển AI ở Việt Nam phù hợp với giá trị văn hoá và tiêu chuẩn đạo đức, hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái AI mã nguồn mở phù hợp với bối cách địa phương và có trách nhiệm.
Nhằm hỗ trợ dự án, Meta sẽ đóng góp các bộ dữ liệu mã nguồn mở của mình, bao gồm những thông tin chi tiết về di chuyển và kết nối xã hội, cũng như dữ liệu đào tạo từ các bản đồ dân số có sự hỗ trợ của AI.
Theo ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, AI đang chuyển đổi thế giới. Do đó, việc phát triển các tập dữ liệu Việt Nam quy mô lớn, chất lượng cao và mã nguồn mở để đào tạo và đánh giá AI đã trở thành ưu tiên cấp bách.
“Dự án ViGen phù hợp với Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị nhằm thúc đẩy đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Với nỗ lực chung từ các nhà hoạch định chính sách, nhà nghiên cứu, nhà phát triển, chuyên gia và người dùng, chúng ta sẽ biến AI thành một công cụ mạnh mẽ cho mọi người Việt Nam và đưa Việt Nam trở thành cường quốc AI toàn cầu”, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia nhận định.
Tiếng Việt được sử dụng bởi hơn 100 triệu người, tuy nhiên dữ liệu tiếng Việt dùng để đào tạo các mô hình AI hiện chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ, chưa đến 1%. Đó là lý do đầu ra của các mô hình AI có giá trị thông tin nhưng chưa tự nhiên, chưa truyền tải hết giá trị của tiếng Việt, dẫn đến độ hữu dụng chưa cao, chưa hiệu quả.
Ông Trần Việt Hùng, nhà sáng lập & CEO Tổ chức AI for Vietnam, chia sẻ: “Dự án ViGen sẽ đóng góp cho cộng đồng những bộ dữ liệu lớn và chất lượng cao bằng tiếng Việt nhằm cải thiện hiện trạng tiếng Việt đang bị coi là một ngôn ngữ còn hiện diện hết sức khiêm tốn trong AI”.
Theo ông Trần Việt Hùng, dự án ViGen cũng cho thấy sức mạnh và giá trị của những mô hình mã nguồn mở như Llama, cho phép phát triển các giải pháp sáng tạo có tính đến ngữ cảnh của tiếng Việt.
Trên thực tế, tại Việt Nam, đã xuất hiện các trợ lý ảo của người Việt được phát triển dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn Llama như trợ lý ảo tự động hóa việc truy xuất thông tin của Misa và trợ lý ảo pháp lý của Viettel. Đây là những ví dụ bước đầu cho thấy ứng dụng của AI trong đời sống người Việt, đặc biệt là ở trong khu vực công.
