Việt Nam cần chiến lược gì để từng bước làm chủ công nghệ AI?

Nếu không nắm trong tay các công nghệ cốt lõi, nguy cơ bị "đô hộ công nghệ" là rất lớn. Công nghệ AI là lĩnh vực trọng điểm, được Việt Nam xác định phải từng bước làm chủ.

Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị vừa ban hành đã nhấn mạnh tầm quan trọng của trí tuệ nhân tạo (AI) như một công nghệ chiến lược mà Việt Nam cần làm chủ.

Điều này khiến nhiều người đặt ra câu hỏi: Với sự phát triển bùng nổ của AI trong thời gian qua, liệu Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo mà Việt Nam đã ban hành năm 2021 có còn phù hợp? Việt Nam liệu có cần một cách tiếp cận mới về AI để không bị tụt lại phía sau?

Chiến lược "thích nghi"

Khi Việt Nam công bố chiến lược AI vào năm 2021, trên thế giới mới có khoảng 45 quốc gia có chiến lược tương tự. Tuy nhiên, với bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng cùng sự xuất hiện của các mô hình AI tạo sinh (Generative AI) như ChatGPT, Claude, Grok…, một số nước đã điều chỉnh chiến lược AI của mình để thích ứng với tình hình mới.

Nhìn ra thế giới, Singapore đã ban hành chiến lược trí tuệ nhân tạo quốc gia lần đầu tiên vào năm 2019. Đến tháng 12/2023, quốc gia này đã cập nhật và mở rộng chiến lược với việc công bố chiến lược AI quốc gia mới, phiên bản 2.0, đặt mục tiêu tăng gấp ba số lượng nhân lực AI trong vòng 3 đến 5 năm tới.

Đầu năm 2024, Tổng thống Nga cũng đã ký sắc lệnh cập nhật chiến lược quốc gia về phát triển trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, nhằm định hình tương lai của nước này trong lĩnh vực AI, sau phiên bản chiến lược đầu tiên ra mắt năm 2019.

Ngày càng có nhiều người trẻ tại Singapore theo đuổi các chương trình đào tạo về công nghệ AI.
Ngày càng có nhiều người trẻ tại Singapore theo đuổi các chương trình đào tạo về công nghệ AI.

Theo PGS.TS Nguyễn Ái Việt, nguyên Viện trưởng Viện CNTT (Trường ĐHQG Hà Nội), chiến lược AI của các quốc gia trên thế giới có thể chia làm hai nhóm: chiến lược kiểu "leading" (tiên phong), được các siêu cường như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản theo đuổi, và chiến lược kiểu "adapt" (thích nghi), đặt vấn đề AI ở một bình diện rộng hơn, để giải quyết những vấn đề nội tại.

Từ góc nhìn cá nhân, PGS.TS Việt nhận định, một chiến lược AI hiệu quả phải đặt vấn đề AI trong một bối cảnh rộng hơn, nhằm giải quyết các bài toán kinh tế - xã hội thực tiễn của Việt Nam.

Theo ông, cách tiếp cận hợp lý với Việt Nam là theo hướng thích nghi, nương theo các xu hướng công nghệ toàn cầu nhưng tập trung vào ứng dụng, để giải quyết các vấn đề cụ thể của Việt Nam. Thay vì chạy theo những công nghệ tốn kém và chưa chắc đem lại lợi ích trực tiếp như mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), Việt Nam có thể tập trung vào các ứng dụng AI chuyên ngành.

GS Trần Thanh Long (Đại học Warwick, Anh) cho rằng, Việt Nam có thể tạo lợi thế cạnh tranh bằng cách phát triển AI trong các lĩnh vực mà thế giới chưa chú trọng nhưng nước ta có nhu cầu lớn, như nông nghiệp, sản xuất, y tế.

Một ví dụ điển hình là công nghệ thị giác máy tính. Hiện nay, các hệ thống nhận diện khuôn mặt của phương Tây thường không hoạt động hiệu quả với người châu Á do khác biệt về hình dáng khuôn mặt, trang phục và phong cách trang điểm. Nếu Việt Nam đầu tư vào AI thị giác dành riêng cho thị trường châu Á, đây có thể là một hướng đi tiềm năng, giúp đất nước giành được vị thế trong một phân khúc cụ thể.

Xây dựng hạ tầng dữ liệu

Một yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển AI là việc đảm bảo chủ quyền về công nghệ. Theo GS Trần Thanh Long, thế kỷ 21 không còn là cuộc chiến tranh giành đất đai hay kinh tế mà là cuộc cạnh tranh về công nghệ.

Nếu Việt Nam không làm chủ được các công nghệ cốt lõi, nguy cơ bị "đô hộ công nghệ" là rất lớn. Điều này không có nghĩa Việt Nam phải tự phát triển mọi thứ, mà cần xác định rõ những công nghệ nào cần làm chủ, những công nghệ nào có thể hợp tác và nhập khẩu.

Một trong những điểm yếu lớn của Việt Nam hiện nay là dữ liệu. AI không thể phát triển mạnh nếu thiếu dữ liệu chất lượng cao, có tính hệ thống và tuân thủ các quy định bảo mật. Vì vậy, một phần quan trọng trong chiến lược AI mới cần tập trung vào việc xây dựng hạ tầng dữ liệu, đảm bảo khả năng chia sẻ và bảo vệ dữ liệu trong nước.

Người dùng trải nghiệm trợ lý ảo hỗ trợ tra cứu pháp luật do một doanh nghiệp Việt Nam phát triển.
Người dùng trải nghiệm trợ lý ảo hỗ trợ tra cứu pháp luật do một doanh nghiệp Việt Nam phát triển.

Theo nhận định của các chuyên gia, Việt Nam cũng có thể thay đổi cách xây dựng chiến lược AI. Thay vì chỉ là một tài liệu do Nhà nước ban hành, có thể khuyến khích cộng đồng nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia cùng tham gia xây dựng chiến lược theo hướng "mở" để từ đó Nhà nước có thể chọn lọc và điều chỉnh sao cho phù hợp.

Một chiến lược AI tốt cần gắn chặt với chiến lược khoa học công nghệ quốc gia. Theo PGS.TS Nguyễn Xuân Hoài, Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo Việt Nam, AI không thể tách rời khỏi chiến lược tổng thể về khoa học công nghệ. Nếu coi AI là một phần của chiến lược đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Việt Nam sẽ có cơ hội tận dụng tốt hơn các nguồn lực, tránh lãng phí và đầu tư hiệu quả hơn.

Việt Nam đang đứng trước thời điểm quan trọng khi cần thể hiện khả năng thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng, chiến lược AI của Việt Nam nên tập trung vào việc thích nghi, chọn lọc các phân khúc có lợi thế và giải quyết bài toán kinh tế - xã hội thực tế. Một chiến lược AI mở, linh hoạt, kết hợp với chiến lược khoa học công nghệ tổng thể sẽ giúp Việt Nam khai thác tối đa tiềm năng của AI, đồng thời đảm bảo chủ quyền công nghệ.

Theo vietnamnet.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn và quản lý

Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lào Cai: Chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn và quản lý

Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tòa án nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai, công tác chuyển đổi số trong hệ thống Tòa án nhân dân nói chung và tại Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lào Cai nói riêng đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo chuyển biến rõ nét trong hoạt động chuyên môn và quản lý.

Khoa học mở lối cho nông nghiệp Lào Cai

Khoa học mở lối cho nông nghiệp Lào Cai

Với sự đồng hành của khoa học công nghệ cùng tinh thần đổi mới, sáng tạo của nông dân, Lào Cai đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, sạch, bền vững - vừa làm giàu cho người dân, vừa giữ gìn cảnh quan, môi trường và bản sắc.

Nhà nông "bén duyên" với công nghệ số

Nhà nông "bén duyên" với công nghệ số

Từ sản xuất manh mún, phụ thuộc vào thương lái, nhiều nhà nông trên địa bàn tỉnh đã từng bước làm quen, rồi “bén duyên” với công nghệ số để tổ chức lại sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ. Việc ứng dụng công nghệ số từ khâu sản xuất, tiêu thụ đến thanh toán không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra mà còn hình thành tư duy làm kinh tế nông nghiệp hiện đại, thích ứng với cơ chế thị trường.

Chung tay chuyển đổi số

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành “cánh tay đắc lực” của lực lượng công an cơ sở trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và cảnh báo phương thức, thủ đoạn tội phạm. Từ khu vực đô thị đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các sản phẩm truyền thông dạng clip ngắn, trực quan giúp người dân dễ xem - hiểu nhanh, song đang đặt ra yêu cầu cao về tính chính xác, an toàn thông tin và tuân thủ quy định bản quyền.

Không để "lỡ nhịp" trong hành trình số

Không để "lỡ nhịp" trong hành trình số

Năm 2025 ghi dấu những bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số của tỉnh Lào Cai, khẳng định quyết tâm của một tỉnh miền núi biên giới đồng hành cùng tiến trình phát triển quốc gia trong kỷ nguyên số. Kết quả đạt được thể hiện nỗ lực đồng bộ của cả hệ thống chính trị, tư duy đổi mới và cách làm bài bản, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, đúng tinh thần “không để lỡ nhịp” trong chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Khi người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm

Khi người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm

Năm 2025, tỉnh Lào Cai đạt 93,12/100 điểm theo Bộ chỉ số chỉ đạo, điều hành và đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính (TTHC), dịch vụ công theo thời gian thực, xếp thứ 12/34 tỉnh, thành phố trên cả nước, đạt loại xuất sắc theo Quyết định 766/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cải cách hành chính trong hoạt động xuất - nhập cảnh

Cải cách hành chính trong hoạt động xuất - nhập cảnh

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, thời gian qua, công tác quản lý xuất - nhập cảnh trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho công dân Việt Nam và người nước ngoài.

Lào Cai xây dựng hạ tầng số đồng bộ

Lào Cai xây dựng hạ tầng số đồng bộ

Sau hợp nhất, tỉnh Lào Cai xác định đầu tư phát triển hạ tầng số là nhiệm vụ then chốt nhằm bảo đảm bộ máy chính quyền vận hành thông suốt và hiệu quả. Đến nay, hạ tầng bưu chính, viễn thông trên địa bàn tỉnh được đầu tư đồng bộ, phát triển nhanh và phủ rộng đến 100% xã, phường.

Thay đổi một số chỉ tiêu trong chương trình hành động phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

Thay đổi một số chỉ tiêu trong chương trình hành động phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 11/NQ-CP sửa đổi, bổ sung, cập nhật Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 1/4/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế số

Đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế số

Nhằm mang lại các sản phẩm, dịch vụ tiện ích cho người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số, ngành ngân hàng tỉnh Lào Cai đã sớm vào cuộc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị với tinh thần quyết liệt, đồng bộ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Từ thực tiễn đào tạo và những kết quả nổi bật đạt được tại các sân chơi khoa học - công nghệ trong nước và quốc tế, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Lào Cai) đang từng bước khẳng định vai trò là đơn vị tiên phong trong công tác ươm mầm năng lực số cho học sinh.

Hành trình chinh phục đỉnh cao "AI Thực chiến 2025" của chàng trai 10x Lào Cai

Hành trình chinh phục đỉnh cao "AI Thực chiến 2025" của chàng trai 10x Lào Cai

Giải Nhất cuộc thi “AI Thực chiến 2025” đã gọi tên Đoàn Viết Thắng - chàng trai quê Lào Cai, đội trưởng team Converged cùng các đồng đội, sau hành trình cạnh tranh khốc liệt giữa những nhóm nghiên cứu AI hàng đầu cả nước. Thành tích này không chỉ là dấu mốc cá nhân, mà còn cho thấy sự trưởng thành của thế hệ kỹ sư trẻ Việt Nam trong việc làm chủ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các bài toán thực tiễn.

fb yt zl tw