Việt Nam cần chiến lược gì để từng bước làm chủ công nghệ AI?

Nếu không nắm trong tay các công nghệ cốt lõi, nguy cơ bị "đô hộ công nghệ" là rất lớn. Công nghệ AI là lĩnh vực trọng điểm, được Việt Nam xác định phải từng bước làm chủ.

Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị vừa ban hành đã nhấn mạnh tầm quan trọng của trí tuệ nhân tạo (AI) như một công nghệ chiến lược mà Việt Nam cần làm chủ.

Điều này khiến nhiều người đặt ra câu hỏi: Với sự phát triển bùng nổ của AI trong thời gian qua, liệu Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo mà Việt Nam đã ban hành năm 2021 có còn phù hợp? Việt Nam liệu có cần một cách tiếp cận mới về AI để không bị tụt lại phía sau?

Chiến lược "thích nghi"

Khi Việt Nam công bố chiến lược AI vào năm 2021, trên thế giới mới có khoảng 45 quốc gia có chiến lược tương tự. Tuy nhiên, với bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng cùng sự xuất hiện của các mô hình AI tạo sinh (Generative AI) như ChatGPT, Claude, Grok…, một số nước đã điều chỉnh chiến lược AI của mình để thích ứng với tình hình mới.

Nhìn ra thế giới, Singapore đã ban hành chiến lược trí tuệ nhân tạo quốc gia lần đầu tiên vào năm 2019. Đến tháng 12/2023, quốc gia này đã cập nhật và mở rộng chiến lược với việc công bố chiến lược AI quốc gia mới, phiên bản 2.0, đặt mục tiêu tăng gấp ba số lượng nhân lực AI trong vòng 3 đến 5 năm tới.

Đầu năm 2024, Tổng thống Nga cũng đã ký sắc lệnh cập nhật chiến lược quốc gia về phát triển trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, nhằm định hình tương lai của nước này trong lĩnh vực AI, sau phiên bản chiến lược đầu tiên ra mắt năm 2019.

Ngày càng có nhiều người trẻ tại Singapore theo đuổi các chương trình đào tạo về công nghệ AI.
Ngày càng có nhiều người trẻ tại Singapore theo đuổi các chương trình đào tạo về công nghệ AI.

Theo PGS.TS Nguyễn Ái Việt, nguyên Viện trưởng Viện CNTT (Trường ĐHQG Hà Nội), chiến lược AI của các quốc gia trên thế giới có thể chia làm hai nhóm: chiến lược kiểu "leading" (tiên phong), được các siêu cường như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản theo đuổi, và chiến lược kiểu "adapt" (thích nghi), đặt vấn đề AI ở một bình diện rộng hơn, để giải quyết những vấn đề nội tại.

Từ góc nhìn cá nhân, PGS.TS Việt nhận định, một chiến lược AI hiệu quả phải đặt vấn đề AI trong một bối cảnh rộng hơn, nhằm giải quyết các bài toán kinh tế - xã hội thực tiễn của Việt Nam.

Theo ông, cách tiếp cận hợp lý với Việt Nam là theo hướng thích nghi, nương theo các xu hướng công nghệ toàn cầu nhưng tập trung vào ứng dụng, để giải quyết các vấn đề cụ thể của Việt Nam. Thay vì chạy theo những công nghệ tốn kém và chưa chắc đem lại lợi ích trực tiếp như mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), Việt Nam có thể tập trung vào các ứng dụng AI chuyên ngành.

GS Trần Thanh Long (Đại học Warwick, Anh) cho rằng, Việt Nam có thể tạo lợi thế cạnh tranh bằng cách phát triển AI trong các lĩnh vực mà thế giới chưa chú trọng nhưng nước ta có nhu cầu lớn, như nông nghiệp, sản xuất, y tế.

Một ví dụ điển hình là công nghệ thị giác máy tính. Hiện nay, các hệ thống nhận diện khuôn mặt của phương Tây thường không hoạt động hiệu quả với người châu Á do khác biệt về hình dáng khuôn mặt, trang phục và phong cách trang điểm. Nếu Việt Nam đầu tư vào AI thị giác dành riêng cho thị trường châu Á, đây có thể là một hướng đi tiềm năng, giúp đất nước giành được vị thế trong một phân khúc cụ thể.

Xây dựng hạ tầng dữ liệu

Một yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển AI là việc đảm bảo chủ quyền về công nghệ. Theo GS Trần Thanh Long, thế kỷ 21 không còn là cuộc chiến tranh giành đất đai hay kinh tế mà là cuộc cạnh tranh về công nghệ.

Nếu Việt Nam không làm chủ được các công nghệ cốt lõi, nguy cơ bị "đô hộ công nghệ" là rất lớn. Điều này không có nghĩa Việt Nam phải tự phát triển mọi thứ, mà cần xác định rõ những công nghệ nào cần làm chủ, những công nghệ nào có thể hợp tác và nhập khẩu.

Một trong những điểm yếu lớn của Việt Nam hiện nay là dữ liệu. AI không thể phát triển mạnh nếu thiếu dữ liệu chất lượng cao, có tính hệ thống và tuân thủ các quy định bảo mật. Vì vậy, một phần quan trọng trong chiến lược AI mới cần tập trung vào việc xây dựng hạ tầng dữ liệu, đảm bảo khả năng chia sẻ và bảo vệ dữ liệu trong nước.

Người dùng trải nghiệm trợ lý ảo hỗ trợ tra cứu pháp luật do một doanh nghiệp Việt Nam phát triển.
Người dùng trải nghiệm trợ lý ảo hỗ trợ tra cứu pháp luật do một doanh nghiệp Việt Nam phát triển.

Theo nhận định của các chuyên gia, Việt Nam cũng có thể thay đổi cách xây dựng chiến lược AI. Thay vì chỉ là một tài liệu do Nhà nước ban hành, có thể khuyến khích cộng đồng nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia cùng tham gia xây dựng chiến lược theo hướng "mở" để từ đó Nhà nước có thể chọn lọc và điều chỉnh sao cho phù hợp.

Một chiến lược AI tốt cần gắn chặt với chiến lược khoa học công nghệ quốc gia. Theo PGS.TS Nguyễn Xuân Hoài, Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo Việt Nam, AI không thể tách rời khỏi chiến lược tổng thể về khoa học công nghệ. Nếu coi AI là một phần của chiến lược đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Việt Nam sẽ có cơ hội tận dụng tốt hơn các nguồn lực, tránh lãng phí và đầu tư hiệu quả hơn.

Việt Nam đang đứng trước thời điểm quan trọng khi cần thể hiện khả năng thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng, chiến lược AI của Việt Nam nên tập trung vào việc thích nghi, chọn lọc các phân khúc có lợi thế và giải quyết bài toán kinh tế - xã hội thực tế. Một chiến lược AI mở, linh hoạt, kết hợp với chiến lược khoa học công nghệ tổng thể sẽ giúp Việt Nam khai thác tối đa tiềm năng của AI, đồng thời đảm bảo chủ quyền công nghệ.

Theo vietnamnet.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hiện đại hóa công tác quản lý sinh hoạt hè thanh thiếu nhi

Hiện đại hóa công tác quản lý sinh hoạt hè thanh thiếu nhi

Từ đầu hè năm 2026, công tác quản lý sinh hoạt hè của thanh thiếu nhi trên địa bàn phường Lào Cai đã có bước chuyển mạnh mẽ khi được thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số. Mô hình không chỉ giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính mà còn tạo sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và địa phương trong quản lý, giáo dục thanh thiếu nhi.

Đẩy nhanh tiến độ Chiến dịch 120 ngày đêm hoàn thiện dữ liệu đất đai

Đẩy nhanh tiến độ Chiến dịch 120 ngày đêm hoàn thiện dữ liệu đất đai

Thực hiện Chiến dịch 120 ngày đêm về đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, các địa phương trên địa bàn tỉnh đang tập trung cao độ cho công tác rà soát, chuẩn hóa, làm sạch và cập nhật dữ liệu đất đai, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao theo đúng tiến độ.

Đoàn Cụm thi đua số 1 ngành Tổ chức xây dựng Đảng tham quan mô hình "Thôn số" tại xã Bát Xát

Đoàn Cụm thi đua số 1 ngành Tổ chức xây dựng Đảng tham quan mô hình "Thôn số" tại xã Bát Xát

Chiều 03/7, xã Bát Xát đón Đoàn công tác Cụm thi đua số 1 ngành Tổ chức xây dựng Đảng gồm Ban Tổ chức các tỉnh, thành ủy: Hà Nội, Phú Thọ, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Cao Bằng, Lai Châu, Điện Biên và Lào Cai đến tham quan, khảo sát mô hình "Thôn số" tại thôn Bát Xát 3.

Nậm Có nỗ lực thu hẹp khoảng cách số

Nậm Có nỗ lực thu hẹp khoảng cách số

Nậm Có - xã vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh, với hơn 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chuyển đổi số không bắt đầu từ những công nghệ hiện đại hay nền tảng phức tạp, mà từ những điều rất cơ bản: có điện để sử dụng thiết bị, có sóng để kết nối và có người “cầm tay chỉ việc” giúp người dân làm quen với điện thoại thông minh.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang: “Chuyển đổi số phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp”

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang: “Chuyển đổi số phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp”

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Lào Cai xác định chuyển đổi số phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp. Với cách tiếp cận lấy cơ sở làm trọng tâm, tỉnh đang từng bước đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào từng lĩnh vực của đời sống, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Hợp đồng lao động điện tử từ 1/7: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Hợp đồng lao động điện tử từ 1/7: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Từ ngày 1/7/2026, quy định về hợp đồng lao động điện tử chính thức được áp dụng theo Nghị định 337/2025/NĐ-CP và Thông tư 08/2026/TT-BNV. Không chỉ có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng giấy, mô hình mới còn yêu cầu doanh nghiệp chuẩn bị hạ tầng số, chữ ký số, tài khoản định danh điện tử và quy trình quản lý dữ liệu để bảo đảm việc...

Gỡ “điểm nghẽn” thông tin ở vùng cao Phình Hồ

Gỡ “điểm nghẽn” thông tin ở vùng cao Phình Hồ

Trong thời đại số, thông tin liên lạc không chỉ phục vụ nhu cầu kết nối mà còn trở thành hạ tầng thiết yếu cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, triển khai dịch vụ công, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai. Tuy nhiên, tại một số khu vực của xã vùng cao Phình Hồ, những “điểm lõm sóng”, “vùng trắng sóng” vẫn đang là rào cản đối với sự phát triển của địa phương và đời sống người dân.

Lào Cai: Tọa đàm, chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng

Lào Cai: Tọa đàm, chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng

Sáng 25/6, Đảng ủy Các cơ quan Đảng tỉnh Lào Cai tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng tại Đảng bộ Các cơ quan Đảng tỉnh”. Đồng chí Lê Thị Thanh Bình - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Bí thư Đảng ủy Các cơ quan Đảng tỉnh chủ trì tọa đàm.

120 người được tập huấn nâng cao năng lực về đổi mới sáng tạo

120 người được tập huấn nâng cao năng lực về đổi mới sáng tạo

Sáng 25/6, Sở Khoa học và Công nghệ khai giảng lớp tập huấn nâng cao năng lực về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2026 cho 120 học viên là cán bộ, công chức, viên chức các sở, ngành, địa phương quản lý trực tiếp lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Phóng viên “số”

Phóng viên “số”

Kỷ nguyên số đã định nghĩa lại khái niệm “tác nghiệp”. Không còn giới hạn bởi sổ tay hay máy ảnh, người làm báo hiện đại đang trở thành những phóng viên “số” thực thụ. 

Báo chí trước bài toán AI: Thách thức sinh tồn hay cơ hội tái định hình ngành truyền thông?

Báo chí trước bài toán AI: Thách thức sinh tồn hay cơ hội tái định hình ngành truyền thông?

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra cuộc chuyển đổi sâu rộng trên toàn cầu, và ngành báo chí không nằm ngoài làn sóng đó. Từ việc hỗ trợ sản xuất nội dung, phân tích dữ liệu, tổng hợp thông tin cho đến cá nhân hóa trải nghiệm độc giả, AI đang từng bước tham gia vào hầu hết các khâu của quy trình làm báo.

Lào Cai triển khai 04 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử

Lào Cai triển khai 04 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử

Ngày 18/6, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai ban hành Kế hoạch số 93-KH/TU triển khai 04 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử, nhằm chuẩn hóa, số hóa quy trình xử lý, nâng cao tính công khai, minh bạch, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo thuận lợi cho tổ chức đảng và đảng viên.

“Mùa hè số cùng VNeID”

“Mùa hè số cùng VNeID”

Với sự tham gia của lực lượng công an, đoàn viên, thanh niên và các tổ công nghệ số cộng đồng, Chiến dịch “Mùa hè số cùng VNeID” do Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội phát động đang được nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai hưởng ứng và triển khai sâu rộng. Qua đó, góp phần giúp người dân khai thác hiệu quả các tiện ích số.

Người dân biên giới Y Tý hào hứng học kỹ năng số và pháp luật qua sân khấu hóa

Người dân biên giới Y Tý hào hứng học kỹ năng số và pháp luật qua sân khấu hóa

Trong hai ngày (16 - 17/6), Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai phối hợp với các sở: Khoa học và Công nghệ, Tư pháp, Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình tuyên truyền tập trung tại xã Y Tý. Chương trình thu hút hơn 1.000 cán bộ, công chức và đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tham gia, góp phần đưa kiến thức pháp luật và công nghệ số đến gần hơn với người dân khu vực biên giới.

fb yt zl tw